ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Ποιοι συνταξιούχοι πληρώνονται μετά τις δικαστικές αποφάσεις, ποιοι περιμένουν έως το 2027 και τι αλλάζει στις συντάξεις χηρείας – Ο εργατολόγος Ματθαίος Παπασταύρου αναλύει επτά χαρακτηριστικές περιπτώσεις.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ 2026–2027: Αναδρομικά έως 9.500 ευρώ στο Δημόσιο – Τι αλλάζει σε προσωπική διαφορά και ΕΑΣ
News: Νέα δεδομένα δημιουργούνται για χιλιάδες συνταξιούχους, καθώς συνεχίζονται οι πληρωμές αναδρομικών από δικαστικές αποφάσεις, ενώ παράλληλα προωθούνται σημαντικές αλλαγές στις συντάξεις χηρείας. Ο e-ΕΦΚΑ πραγματοποιεί τμηματικές καταβολές σε δικαιούχους των οποίων οι υποθέσεις έχουν ολοκληρωθεί, αλλά μεγάλος αριθμός αγωγών για περικοπές επικουρικών συντάξεων, Δώρων και Εισφοράς Αλληλεγγύης παραμένει σε εκκρεμότητα.
Στο VimaOrthodoxias.gr μίλησε ο εργατολόγος Ματθαίος Παπασταύρου, ο οποίος παρουσίασε επτά αναλυτικά παραδείγματα για τις κατηγορίες συνταξιούχων που μπορούν να περιμένουν πληρωμές, αλλά και για τις αλλαγές που προβλέπονται στις συντάξεις λόγω θανάτου.
Όπως επισήμανε, δεν υπάρχει ενιαία ημερομηνία καταβολής για όλους. Η πληρωμή εξαρτάται από το είδος της διεκδίκησης, την ύπαρξη αγωγής, την έκδοση και καθαρογραφή της δικαστικής απόφασης και την κοινοποίησή της στον ασφαλιστικό φορέα.
Ποια αναδρομικά πληρώνονται
Οι βασικές διεκδικήσεις αφορούν τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και στα Δώρα για το ενδεκάμηνο από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016. Πρόκειται για το διάστημα μεταξύ της πρώτης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία κρίθηκαν αντισυνταγματικές περικοπές των νόμων 4051 και 4093 του 2012, και της έναρξης εφαρμογής του νόμου 4387/2016.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της κοινωνικής ασφάλισης, περίπου 20.000 συνταξιούχοι έχουν ήδη λάβει ποσά από υποθέσεις που τελεσιδίκησαν ή έφθασαν στο στάδιο εκτέλεσης των αποφάσεων. Ο e-ΕΦΚΑ ανακοίνωσε, μεταξύ άλλων, πληρωμή αναδρομικών σε 363 συνταξιούχους του πρώην Δημοσίου στις 10 Ιουλίου 2026, σε εκτέλεση αποφάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Άλλοι περίπου 150.000 συνταξιούχοι εκτιμάται ότι περιλαμβάνονται σε ομαδικές αγωγές που έχουν εκδικαστεί, αλλά αναμένεται η καθαρογραφή ή η κοινοποίηση των αποφάσεων στον ΕΦΚΑ. Μετά την ολοκλήρωση αυτών των σταδίων ακολουθεί ο διοικητικός και οικονομικός έλεγχος πριν από την πληρωμή.
Για περίπου 200.000 συνταξιούχους οι αγωγές δεν έχουν ακόμη εκδικαστεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις η αναμονή μπορεί να επεκταθεί μέσα στο 2027, χωρίς να μπορεί να δοθεί ασφαλής ημερομηνία καταβολής.
Ποσά ανά Ταμείο
Τα αναδρομικά από περικοπές επικουρικών και Δώρων διαφοροποιούνται ανάλογα με το πρώην Ταμείο, το ύψος της σύνταξης και τις κρατήσεις που εφαρμόστηκαν.
Για συνταξιούχους του ΙΚΑ οι επιστροφές υπολογίζονται ενδεικτικά από 410 έως 2.372 ευρώ. Για Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών μπορούν να φθάνουν από 1.111 έως 4.004 ευρώ, ενώ στο Δημόσιο κυμαίνονται περίπου από 727 έως 2.820 ευρώ.
Σε λοιπά επικουρικά Ταμεία, όπως δικηγόρων, εμποροϋπαλλήλων και αρτοποιών, τα ποσά εκτιμώνται από 668 έως 2.399 ευρώ. Για συνταξιούχους του ΝΑΤ οι επιστροφές από τη μείωση της επικουρικής και τα Δώρα μπορεί να κυμαίνονται από 503 έως 1.985 ευρώ.
Με τόκους, τα επιδικαζόμενα ποσά μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να προσεγγίσουν τα 7.485 ευρώ μικτά. Το καθαρό ποσό είναι μικρότερο λόγω φόρου, κρατήσεων και δικαστικών εξόδων.
Τι αλλάζει στις συντάξεις χηρείας
Η νέα ρύθμιση καταργεί την περικοπή της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία για δικαιούχους που εργάζονται, αυτοαπασχολούνται ή λαμβάνουν δική τους σύνταξη. Η περικοπή είχε θεσπιστεί με τον νόμο 4387/2016 και οδηγούσε στη μείωση του ποσοστού από 70% σε 35%.
Παράλληλα, δεν θα αναζητηθούν αναδρομικά ποσά από περίπου 75.000 δικαιούχους στους οποίους η περικοπή δεν είχε εφαρμοστεί, ενώ προστατεύεται η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων όταν η μία προέρχεται από προσωπικό δικαίωμα και η δεύτερη από σύνταξη λόγω θανάτου. Η επίσημη θέση του Υπουργείου Εργασίας είναι ότι δεν θα γίνουν αναζητήσεις ποσών για τις συγκεκριμένες κατηγορίες.
Επτά αναλυτικά παραδείγματα από τον εργατολόγο Ματθαίο Παπαγεωργίου στο Βήμα Ορθοδοξίας
1. Αναδρομικά ΙΚΑ από επικουρική: Συνταξιούχος είχε συνολικές περικοπές 150 ευρώ τον μήνα για 11 μήνες. Το βασικό ποσό της διεκδίκησης ανέρχεται σε 1.650 ευρώ, πριν από τόκους, φόρο και δικαστικές κρατήσεις.
2. Συνταξιούχος ΔΕΚΟ με μεγαλύτερες περικοπές: Εάν οι μειώσεις επικουρικής και Δώρων ανέρχονται συνολικά σε 3.800 ευρώ και προστεθούν επιδικασμένοι τόκοι 900 ευρώ, το μικτό ποσό διαμορφώνεται στα 4.700 ευρώ. Το καθαρό πληρωτέο θα είναι χαμηλότερο.
3. Αγωγή που έχει εκδικαστεί: Ομαδική αγωγή 50 συνταξιούχων έχει συζητηθεί και έχει εκδοθεί απόφαση, αλλά δεν έχει καθαρογραφεί. Οι δικαιούχοι δεν πληρώνονται άμεσα. Πρέπει πρώτα η απόφαση να καθαρογραφεί, να κοινοποιηθεί και να ελεγχθεί από τον ΕΦΚΑ.
4. Αγωγή που δεν έχει εκδικαστεί: Συνταξιούχος περιλαμβάνεται σε ομαδική προσφυγή με δικάσιμο μέσα στο 2027. Δεν μπορεί να περιμένει πληρωμή το 2026, καθώς θα πρέπει να προηγηθούν η εκδίκαση, η απόφαση και η διαδικασία εκτέλεσής της.
5. Αναδρομικά ΕΑΣ Δημοσίου: Απόστρατος ή συνταξιούχος ειδικού μισθολογίου είχε κράτηση ΕΑΣ 300 ευρώ τον μήνα για 23 μήνες. Η βασική απαίτηση φθάνει τα 6.900 ευρώ, χωρίς τον υπολογισμό πιθανών τόκων. Οι σχετικές επιστροφές αφορούν κυρίως όσους έχουν προσφύγει και δικαιωθεί.
6. Σύνταξη χηρείας που μειώθηκε: Δικαιούχος λάμβανε 700 ευρώ, δηλαδή το 70% της σύνταξης του θανόντος, και μετά την τριετία το ποσό μειώθηκε στα 350 ευρώ επειδή εργαζόταν. Με την κατάργηση της περικοπής, η σύνταξη επανέρχεται στα 700 ευρώ, δηλαδή προκύπτει μηνιαία βελτίωση 350 ευρώ.
7. Δικαιούχος με δύο συντάξεις: Χήρα λαμβάνει δική της σύνταξη 850 ευρώ και σύνταξη λόγω θανάτου 600 ευρώ. Διατηρεί και τις δύο παροχές και δεν περικόπτεται η δεύτερη εθνική σύνταξη. Το συνολικό μικτό ποσό παραμένει 1.450 ευρώ, με τις νόμιμες κρατήσεις κάθε σύνταξης.
Ποιοι εξακολουθούν να περιμένουν
Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα των περίπου 800.000 συνταξιούχων που δεν είχαν καταθέσει αγωγές για επικουρικές και Δώρα. Δεν έχει θεσπιστεί γενική πληρωμή ή επίδομα 600-700 ευρώ για αυτή την κατηγορία. Κάθε αναφορά σε τέτοιο ποσό αποτελεί μέχρι σήμερα πρόταση και όχι οριστική κυβερνητική απόφαση.
Οι συνταξιούχοι πρέπει να διαχωρίζουν τις πραγματικές πληρωμές από τα σενάρια. Η δικαστική απόφαση, η καθαρογραφή και η κοινοποίησή της είναι τα κρίσιμα στάδια για τα αναδρομικά, ενώ οι επίσημες ανακοινώσεις και τα ενημερωτικά σημειώματα είναι διαθέσιμα στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες συνταξιούχων. (e-ΕΦΚΑ).
