ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Η τροπολογία αλλάζει τον χάρτη υποβολής των αγροτικών αιτήσεων, περιορίζει το αποκλειστικό πεδίο των ΚΥΔ και θεσπίζει συνυπευθυνότητα για τους επαγγελματίες – Τι προβλέπεται για τη χρηματοδότηση μέσω της Κάρτας Αγρότη και τι έρχεται για την αναδιανεμητική ενίσχυση.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Νέο τοπίο διαμορφώνεται στο ΟΣΔΕ 2026, καθώς τροπολογία που υποστηρίχθηκε στη Βουλή από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανοίγει τη δυνατότητα υποβολής, τροποποίησης και διαχείρισης των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης και σε γεωπόνους, γεωτεχνικούς και λογιστές, πέραν των πιστοποιημένων Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων.
Η αλλαγή θεωρείται σημαντική για χιλιάδες παραγωγούς, καθώς αυξάνει τις διαθέσιμες επιλογές για τη σύνταξη και την οριστικοποίηση της αίτησης. Ταυτόχρονα, όμως, συνοδεύεται από αυστηρό σύστημα ευθυνών και κυρώσεων, με πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 50.000 ευρώ, καθώς και με προσωρινό ή οριστικό αποκλεισμό των επαγγελματιών από τη διαδικασία.
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι βασικός στόχος της νέας ρύθμισης είναι να υπάρξει μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής για τον αγρότη, χωρίς όμως να δημιουργηθεί ένα ανεξέλεγκτο σύστημα υποβολής δηλώσεων.
Ποιοι θα μπορούν να υποβάλλουν το ΟΣΔΕ
Με το νέο καθεστώς, δηλώσεις ΟΣΔΕ για λογαριασμό παραγωγών θα μπορούν να υποβάλλουν τα ΚΥΔ, φυσικά πρόσωπα που ασκούν το επάγγελμα του γεωπόνου, του γεωτεχνικού ή του λογιστή, καθώς και εταιρείες και άλλες νομικές οντότητες που δραστηριοποιούνται στους συγκεκριμένους κλάδους.
Η ανάθεση θα πρέπει να αποδεικνύεται με έγγραφη συμφωνία μεταξύ του παραγωγού και του επαγγελματία. Ο ίδιος ο αγρότης θα επιλέγει σε ποιο πρόσωπο θα απευθυνθεί, ενώ η συμφωνία για την αμοιβή θα αποτελεί ιδιωτική σχέση μεταξύ των δύο πλευρών.
Παράλληλα, απαγορεύεται να αναλάβει την αίτηση πρόσωπο που έχει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό, επαγγελματικό, οικογενειακό ή άλλο προσωπικό συμφέρον, το οποίο μπορεί να επηρεάσει την αμερόληπτη εκτέλεση των υποχρεώσεών του.
Η εφαρμογή του συστήματος αναμένεται να εξειδικευθεί με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ. Με την απόφαση αυτή θα καθοριστούν οι προϋποθέσεις συμμετοχής, τα δικαιολογητικά, τα κωλύματα, οι τεχνικές προδιαγραφές και ενδεχομένως μια ειδική διαδικασία πιστοποίησης των επαγγελματιών.
Συνυπευθυνότητα για επαγγελματία και παραγωγό
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι όποιος αναλαμβάνει την αίτηση δεν θα λειτουργεί ως απλός καταχωριστής των στοιχείων. Θα έχει υποχρέωση να ελέγχει την πληρότητα των δικαιολογητικών και την ορθή μεταφορά τους στο πληροφοριακό σύστημα.
Σε περίπτωση που διαπιστώνει προφανή ασυμβατότητα μεταξύ των στοιχείων του συστήματος και όσων προσκομίζει ο παραγωγός, θα πρέπει να απέχει από την οριστικοποίηση. Δεν θα επιτρέπεται, επίσης, να συμπράττει με οποιονδήποτε τρόπο σε ψευδή ή παραπλανητική δήλωση.
Ο παραγωγός εξακολουθεί να φέρει την ευθύνη για την ακρίβεια των στοιχείων που παραδίδει. Ο επαγγελματίας, όμως, θα ευθύνεται για τον τρόπο με τον οποίο τα ελέγχει, τα καταχωρίζει και διαχειρίζεται την αίτηση.
Για κάθε δήλωση θα πρέπει να τηρείται φάκελος τεκμηρίωσης, ενώ προβλέπονται ειδικές υποχρεώσεις για την εμπιστευτικότητα, την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την ασφάλεια πρόσβασης στα πληροφοριακά συστήματα.
Πρόστιμα από 5.000 έως 50.000 ευρώ
Για πλημμελή καταχώριση ή μεταφορά στοιχείων, ελλιπή τήρηση του φακέλου, παραβίαση της εμπιστευτικότητας ή άλλες διοικητικές παραλείψεις, προβλέπεται πρόστιμο από 5.000 έως 20.000 ευρώ ανά παράβαση. Μπορεί επίσης να επιβληθεί αποκλεισμός από την υποβολή Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης για χρονικό διάστημα έως δύο ετών.
Για σοβαρότερες και υπαίτιες παραβάσεις, όπως η χρήση πλαστών ή νοθευμένων εγγράφων, η απόκρυψη κρίσιμων δικαιολογητικών, η υποβολή ψευδών στοιχείων, η παραπλάνηση της διοίκησης ή η ύπαρξη σύγκρουσης συμφερόντων, το πρόστιμο θα κυμαίνεται από 20.000 έως 50.000 ευρώ.
Στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να επιβληθεί προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός. Αν υπάρξει υποτροπή μέσα σε τρία χρόνια, τα όρια των προστίμων και η διάρκεια του αποκλεισμού θα μπορούν να διπλασιάζονται.
Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η πρόβλεψη για παράνομη ή αχρεώστητη ενίσχυση άνω των 5.000 ευρώ ανά αίτηση. Εφόσον αποδειχθεί αιτιώδης σύνδεση με τις ενέργειες του προσώπου που διαχειρίστηκε τη δήλωση, ο επαγγελματίας θα ευθύνεται μαζί με τον δικαιούχο για την επιστροφή του ποσού.
Ανοίγει ο δρόμος για την Κάρτα Αγρότη 2026
Η τροπολογία δημιουργεί ταυτόχρονα τη θεσμική βάση για την επανενεργοποίηση και λειτουργία της Κάρτας Αγρότη. Έπειτα από αίτημα του παραγωγού, τα πιστωτικά ιδρύματα θα μπορούν να αντλούν από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων τα απολύτως αναγκαία δεδομένα της αίτησης ΟΣΔΕ, αποκλειστικά για την αξιολόγηση και τη χορήγηση της χρηματοδότησης.
Η διαβίβαση των στοιχείων δεν θα γίνεται αυτόματα και χωρίς τη γνώση του αγρότη. Θα απαιτείται προηγούμενο αίτημά του, ενώ η χρήση των δεδομένων θα περιορίζεται στον συγκεκριμένο χρηματοδοτικό σκοπό.
Μετά τη χορήγηση της Κάρτας Αγρότη, ο τραπεζικός λογαριασμός στον οποίο καταβάλλονται οι αγροτικές ενισχύσεις δεν θα μπορεί να αλλάξει μέχρι την πλήρη εξόφληση της χρηματοδότησης. Η πρόβλεψη θα αφορά τις αιτήσεις του 2026 και των επόμενων ετών, αλλά και ενεργές Κάρτες Αγρότη που δεν έχουν ακόμη εξοφληθεί.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να δώσει στους παραγωγούς πρόσβαση σε ρευστότητα, με βάση τις ενισχύσεις που αναμένεται να λάβουν. Χρειάζεται, ωστόσο, ιδιαίτερη προσοχή στους όρους χρηματοδότησης, στις χρεώσεις και στο ποσοστό της αναμενόμενης επιδότησης που δεσμεύεται.
Τι αλλάζει για την αναδιανεμητική ενίσχυση
Για το 2026 και το 2027 η αναδιανεμητική ενίσχυση εξακολουθεί να ισχύει, στηρίζοντας κυρίως μικρές και μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Στην Ελλάδα το σχετικό κονδύλι υπολογίζεται περίπου στα 170 εκατ. ευρώ ετησίως και αφορά εκατοντάδες χιλιάδες παραγωγούς.
Η πρόταση για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 προβλέπει ως βασικό εργαλείο τη φθίνουσα εκταρική εισοδηματική στήριξη, με μειώσεις των πληρωμών όσο αυξάνεται το συνολικό ποσό ή η έκταση της εκμετάλλευσης. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο βρίσκεται ακόμη υπό διαπραγμάτευση και δεν αποτελεί οριστική απόφαση. (Ευρωβουλή)
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταγράφονται, πάντως, προτάσεις για διατήρηση αυτοτελούς αναδιανεμητικής στήριξης, ώστε ένα αυξημένο ποσοστό των διαθέσιμων πόρων να κατευθύνεται στις μικρομεσαίες εκμεταλλεύσεις.
Η κρίσιμη μετάβαση στην ΑΑΔΕ
Το ΟΣΔΕ 2026 αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία του νέου διοικητικού μοντέλου μετά τη μεταφορά των σχετικών αρμοδιοτήτων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να διευρύνει την εξυπηρέτηση των αγροτών, αλλά και να περιορίσει φαινόμενα ανακριβών δηλώσεων και αδικαιολόγητων πληρωμών.
Για τους παραγωγούς, το βασικό μήνυμα είναι ότι η επιλογή του επαγγελματία που θα αναλάβει την αίτηση χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Η έγγραφη συμφωνία, η παράδοση νόμιμων δικαιολογητικών και ο έλεγχος της δήλωσης πριν από την οριστικοποίηση θα αποτελέσουν κρίσιμα βήματα, καθώς ένα λάθος στο ΟΣΔΕ μπορεί να οδηγήσει σε περικοπή της ενίσχυσης, επιστροφή χρημάτων ή πολυετείς εκκρεμότητες.
