ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Η ΑΑΔΕ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο τεστ αξιοπιστίας, καθώς, παρά τις ανακοινώσεις για εξομάλυνση των αγροτικών πληρωμών, πληθαίνουν οι παραγωγοί που παραμένουν απλήρωτοι για ενισχύσεις, αγροτικά προγράμματα και παλιές εκκρεμότητες.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Την ίδια στιγμή, η ευλογιά των αιγοπροβάτων εξαπλώνεται σε νέες περιοχές, προκαλώντας πρόσθετη οικονομική πίεση σε κτηνοτροφικές μονάδες που ήδη παλεύουν με το υψηλό κόστος, τις θανατώσεις ζώων και την απώλεια παραγωγής.
Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές δεν αφορούν μόνο πρόσφατους ελέγχους. Υπάρχουν καταγγελίες παραγωγών που περιμένουν χρήματα από ένα έως και εννέα χρόνια, χωρίς σαφή ενημέρωση για την αιτία της εμπλοκής ή για τον χρόνο ολοκλήρωσης της διαδικασίας. Οι «ουρές» αυτές περιορίζουν τη ρευστότητα και δυσκολεύουν την αγορά ζωοτροφών, καυσίμων, σπόρων και λιπασμάτων.
Δεκατέσσερις νέες εστίες ευλογιάς
Μέσα σε μία εβδομάδα δηλώθηκαν 14 νέες εστίες ευλογιάς των αιγοπροβάτων, έναντι εννέα την αμέσως προηγούμενη περίοδο. Πρόκειται για αύξηση περίπου 55,5%, η οποία ενισχύει την ανησυχία για την πορεία της νόσου και την αποτελεσματικότητα των περιοριστικών μέτρων.
Τέσσερις εστίες εντοπίστηκαν στη Σιντική Σερρών, δύο στις Σάπες–Μαρώνεια Ροδόπης, δύο στην Αμφιλοχία, δύο στο Καναλάκι Πρέβεζας και από μία στη Θάσο, στην Αργιθέα Καρδίτσας, στα Φάρσαλα και στην Τρίπολη. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε κρούσμα σε μονάδα περίπου 150 αιγοπροβάτων στον Γέρμα του Άργους Ορεστικού.
Η μεγάλη γεωγραφική διασπορά αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται πλέον για ένα τοπικό πρόβλημα. Οι κτηνοτρόφοι καλούνται να περιορίζουν τις μετακινήσεις ζώων, οχημάτων και ανθρώπων, να απολυμαίνουν συστηματικά τον εξοπλισμό και να αναφέρουν άμεσα κάθε ύποπτο σύμπτωμα στις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Οι θανατώσεις και η ανωτέρα βία
Ιδιαίτερα σοβαρό παραμένει το ζήτημα των παραγωγών των οποίων τα ζώα θανατώθηκαν υποχρεωτικά εξαιτίας της ευλογιάς ή άλλης ζωονόσου. Οι κτηνοτρόφοι αυτοί υποστηρίζουν ότι πρέπει να λάβουν τις ετήσιες ενισχύσεις τους με εφαρμογή των κανόνων περί ανωτέρας βίας, καθώς η μείωση του ζωικού κεφαλαίου δεν οφείλεται σε δική τους επιλογή.
Παρά τις σχετικές διαβεβαιώσεις και τις κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις, αρκετές υποθέσεις από το 2024 παραμένουν χωρίς πληρωμή. Αυτό σημαίνει ότι παραγωγοί που έχασαν τα κοπάδια τους εξαιτίας κρατικά επιβαλλόμενων υγειονομικών μέτρων βρίσκονται αντιμέτωποι και με περικοπές ή καθυστερήσεις στις επιδοτήσεις τους.
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν εξειδικευμένα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τα οποία ανέφεραν ότι απαιτείται ξεχωριστή διοικητική αντιμετώπιση για τις περιπτώσεις ανωτέρας βίας. Όπως επισήμαναν, πρέπει να διαχωρίζονται άμεσα οι πραγματικές απώλειες λόγω ζωονόσων από τις περιπτώσεις μη τήρησης των υποχρεώσεων ενός δικαιούχου.
Χιλιάδες βιοκαλλιεργητές σε αναμονή
Μεγάλος αριθμός βιοκαλλιεργητών φέρεται να έμεινε εκτός των τελευταίων πληρωμών, επειδή στις εκμεταλλεύσεις τους συνυπάρχουν βιολογικές και συμβατικές καλλιέργειες. Παρότι οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι διαθέτουν όλα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά, οι φάκελοί τους παραμένουν υπό έλεγχο από τους φορείς πιστοποίησης.
Η καθυστέρηση μέσα στο καλοκαίρι δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα, επειδή αυτή την περίοδο οι αγρότες πρέπει να καλύψουν αυξημένες ανάγκες για καλλιεργητικές εργασίες. Χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, πολλοί αδυνατούν να προγραμματίσουν την επόμενη παραγωγική περίοδο ή να εξοφλήσουν προμηθευτές.
Η οικογένεια με δύο Νέους Αγρότες
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση πατέρα που μεταβίβασε την αγροτική εκμετάλλευσή του στα δύο παιδιά του. Η κόρη του, η οποία εντάχθηκε στο πρόγραμμα Νέων Αγροτών το 2021, εξακολουθεί να περιμένει τη δεύτερη δόση της ενίσχυσης. Ο γιος του υπέβαλε αίτηση το 2024, αλλά ακόμη αναμένει την αξιολόγηση και την έκδοση απόφασης ένταξης.
Η οικογένεια βρίσκεται εγκλωβισμένη ανάμεσα σε δύο διαφορετικές εκκρεμότητες, χωρίς να γνωρίζει πότε θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες. Η κατάσταση αυτή προκαλεί αβεβαιότητα για τη συνέχιση της εκμετάλλευσης και για το κατά πόσο η μεταβίβαση στα παιδιά αποτέλεσε τελικά ασφαλή επιλογή.
Χαμένες ενισχύσεις 24.000 ευρώ στα Φάρσαλα
Άλλη σοβαρή περίπτωση αφορά αγροτεμάχιο στην περιοχή των Φαρσάλων. Το ακίνητο είχε εμφανιστεί ως δασικό στους αρχικούς χάρτες του 2017, όμως μετά την επικαιροποίηση αφαιρέθηκε από το δασολόγιο το 2022. Παρ’ όλα αυτά, το σχετικό μητρώο δεν έχει ενημερωθεί πλήρως.
Ο παραγωγός υποστηρίζει ότι εξαιτίας αυτής της ασυμφωνίας χάνει συνεχόμενα αγροτικές ενισχύσεις, κυρίως από τα οικολογικά σχήματα, συνολικού ύψους περίπου 24.000 ευρώ. Το περιστατικό αναδεικνύει την ανάγκη ουσιαστικής διαλειτουργικότητας μεταξύ των δασικών χαρτών και του συστήματος πληρωμών.
Σύμφωνα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, οι πληρωμές προϋποθέτουν την ολοκλήρωση των διοικητικών και διασταυρωτικών ελέγχων. Ωστόσο, οι παραγωγοί ζητούν να μην επιβαρύνονται για λάθη ή καθυστερήσεις που οφείλονται στην επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών δημόσιων υπηρεσιών.
Περιμένουν πληρωμές από το 2018
Υπάρχουν ακόμη δικαιούχοι που αναμένουν εκκρεμείς ενισχύσεις από το 2018. Παρότι είχε ανακοινωθεί ότι περίπου 1.000 παλιές περιπτώσεις θα πληρώνονταν έως το τέλος Ιουνίου 2026, παραγωγοί καταγγέλλουν ότι δεν είδαν χρήματα στους λογαριασμούς τους.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η έλλειψη άμεσης ενημέρωσης. Πολλοί αγρότες προσπαθούν να επικοινωνήσουν με τις αρμόδιες υπηρεσίες, χωρίς να λαμβάνουν σαφή απάντηση για την πορεία του φακέλου τους, τα δικαιολογητικά που ενδεχομένως λείπουν ή την ημερομηνία επανεξέτασης.
Απειλείται η βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων
Η εξάπλωση της ευλογιάς και οι παγωμένες πληρωμές δημιουργούν ένα εκρηκτικό περιβάλλον για τον πρωτογενή τομέα. Οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν απώλεια ζωικού κεφαλαίου, περιορισμούς στις μετακινήσεις και μειωμένη παραγωγή, ενώ οι αγρότες περιμένουν ενισχύσεις που αποτελούν αναγκαίο μέρος του ετήσιου εισοδήματός τους.
Το αίτημα του αγροτικού κόσμου είναι σαφές: συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πληρωμών, ενημέρωση ανά δικαιούχο, εφαρμογή της ανωτέρας βίας στις θανατώσεις ζώων και άμεση διόρθωση των λαθών στα δημόσια μητρώα. Χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις, οι εκκρεμότητες θα συνεχίσουν να πολλαπλασιάζονται και όλο και περισσότερες εκμεταλλεύσεις θα οδηγούνται σε οικονομικό αδιέξοδο.
