ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Νέα δεδομένα για χιλιάδες νέους αγρότες φέρνει το ΟΣΔΕ 2026, την ώρα που η διεθνής αγορά σιτηρών εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και οι αρμόδιες υπηρεσίες κινούνται πλέον πάνω στο νέο πλαίσιο των άμεσων ενισχύσεων, με τη Συμπληρωματική Εισοδηματική Στήριξη Γεωργών Νεαρής Ηλικίας να μπορεί να φτάσει έως τα 9,1 ευρώ ανά στρέμμα για τους δικαιούχους. Την ίδια στιγμή, η δραματική συρρίκνωση των ουκρανικών εξαγωγών σιτηρών δημιουργεί νέο σκηνικό στην ευρωπαϊκή αγορά.
Μεγαλέμποροι σιτηρών που μίλησαν στο VimaOrthodoxias.gr, αλλά και αρμόδια στελέχη του κρατικού μηχανισμού με γνώση των αγροτικών πληρωμών και της αγοράς, επισημαίνουν ότι το επόμενο διάστημα θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο τόσο για τις ενισχύσεις των παραγωγών όσο και για τη διαμόρφωση των τιμών στο σιτάρι.
Ποιοι νέοι αγρότες παίρνουν έως 9,1 ευρώ το στρέμμα
Με βάση τα δεδομένα που ισχύουν για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026, στο καθεστώς της Συμπληρωματικής Εισοδηματικής Στήριξης μπορούν να ενταχθούν αγρότες που έκαναν για πρώτη φορά ΟΣΔΕ από το 2022 και μετά και ήταν ηλικίας έως 40 ετών κατά το πρώτο έτος υποβολής της σχετικής αίτησης.
Η ενίσχυση υπολογίζεται σε έως 9,1 ευρώ ανά στρέμμα, με την τελική πληρωμή να εξαρτάται από το εφαρμοζόμενο ποσό ανά επιλέξιμη έκταση και τους σχετικούς ελέγχους.
Το κοινοτικό πλαίσιο προβλέπει ότι η συμπληρωματική στήριξη των νέων γεωργών μπορεί να χορηγείται για έως πέντε χρόνια από την πρώτη αίτηση. Παράλληλα, η στήριξη συνδέεται με την ιδιότητα του δικαιούχου της βασικής εισοδηματικής ενίσχυσης.
Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη που μίλησαν ένα από τα σημεία που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή είναι το έτος πρώτης εγκατάστασης και η ημερομηνία κατά την οποία ο παραγωγός εμφανίστηκε για πρώτη φορά ως επικεφαλής γεωργικής εκμετάλλευσης.
«Δεν αρκεί μόνο η ηλικία. Πρέπει να συμφωνούν όλα τα στοιχεία της αίτησης με το ιστορικό του παραγωγού», αναφέρουν χαρακτηριστικά πηγές με γνώση της διαδικασίας.
Τα εκπαιδευτικά προσόντα
Για τα φυσικά πρόσωπα προβλέπονται και συγκεκριμένες απαιτήσεις ως προς τα εκπαιδευτικά ή επαγγελματικά προσόντα.
Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να διαθέτει επίπεδο γνώσεων αντίστοιχο επαγγελματικής σχολής ή λυκείου. Εναλλακτικά, μπορεί να διαθέτει απολυτήριο γυμνασίου σε συνδυασμό με γεωτεχνική εκπαίδευση τουλάχιστον 150 ωρών.
Σε διαφορετική περίπτωση, εξετάζεται και η αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία στον αγροτικό τομέα, με τα σχετικά δικαιολογητικά να πρέπει να υποβληθούν μαζί με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.
Το καθεστώς των νέων γεωργών αποτελεί βασικό εργαλείο της ΚΑΠ για την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού, ενώ οι σχετικές ενισχύσεις προβλέπονται ρητά στο ευρωπαϊκό πλαίσιο των άμεσων πληρωμών.
Ανατροπή στην παγκόσμια αγορά σιταριού
Την ώρα όμως που οι Έλληνες παραγωγοί περιμένουν τις νέες ενισχύσεις, στην αγορά των δημητριακών διαμορφώνεται μία εντελώς διαφορετική εικόνα.
Η Ουκρανία, ένας από τους σημαντικότερους προμηθευτές σιτηρών στις διεθνείς αγορές, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στις εξαγωγές λόγω των πιέσεων στις μεταφορές και των επιθέσεων σε κρίσιμες λιμενικές υποδομές.
Οι εκτιμήσεις που κυκλοφορούν στην αγορά θέλουν τις εξαγωγές ουκρανικού σιταριού για την περίοδο 2026-2027 να υποχωρούν στα περίπου 8,3 εκατ. τόνους, δηλαδή έως και 53% χαμηλότερα από τα προηγούμενα επίπεδα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει τη σημασία των λεγόμενων «Διαδρόμων Αλληλεγγύης», μέσω των οποίων έχουν μεταφερθεί από το 2022 δεκάδες εκατομμύρια τόνοι ουκρανικών αγροτικών προϊόντων. Ωστόσο, περίπου το 60% του συνολικού όγκου σιτηρών, ελαιούχων σπόρων και συναφών προϊόντων που εξήχθησαν από την Ουκρανία από τον Μάιο του 2022 πέρασε μέσω των λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας, γεγονός που δείχνει πόσο κρίσιμη παραμένει η θαλάσσια οδός.
Μεγαλέμποροι στο VimaOrthodoxias.gr: «Η αγορά κοιτάζει πλέον κάθε φορτίο»
Μεγαλέμποροι σιταριού που συνομίλησαν με το VimaOrthodoxias.gr περιγράφουν μία αγορά που παρακολουθεί πλέον σχεδόν σε καθημερινή βάση τις εξελίξεις στη Μαύρη Θάλασσα.
Όπως αναφέρουν, δεν σημαίνει ότι μία μεγάλη πτώση των ουκρανικών εξαγωγών θα μεταφραστεί αυτομάτως σε εκτόξευση των τιμών παραγωγού στην Ελλάδα.
Η τιμή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: τη σοδειά της Ρωσίας, τις ευρωπαϊκές παραγωγές, τα αποθέματα, τη ζήτηση των μύλων, τις διεθνείς χρηματιστηριακές τιμές αλλά και το κόστος των μεταφορών.
Ωστόσο, οι ίδιοι τονίζουν ότι όσο μεγαλύτερο μέρος του ουκρανικού προϊόντος δυσκολεύεται να φτάσει στις παραδοσιακές αγορές, τόσο αυξάνεται το λεγόμενο «risk premium» στο εμπόριο σιτηρών.
«Οι αγοραστές δεν κοιτάζουν πλέον μόνο πόσο σιτάρι υπάρχει. Κοιτάζουν αν μπορεί να φορτωθεί, πότε θα φύγει και με τι κόστος θα φτάσει στον προορισμό του», σημειώνει παράγοντας της αγοράς .
Τι σημαίνει για τους Έλληνες παραγωγούς
Για την ελληνική αγορά, η διεθνής αναταραχή μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες, αλλά και σοβαρούς κινδύνους.
Από τη μία πλευρά, περιορισμένη προσφορά από τη Μαύρη Θάλασσα μπορεί να στηρίξει τις διεθνείς τιμές και να βελτιώσει τη διαπραγματευτική θέση των παραγωγών.
Από την άλλη, μία άνοδος στις τιμές των δημητριακών επιβαρύνει το κόστος ζωοτροφών και συνεπώς τους κτηνοτρόφους.
Αρμόδια στελέχη του κρατικού μηχανισμού επισημαίνουν ότι η εικόνα θα πρέπει να αξιολογείται εβδομάδα με την εβδομάδα και ότι σε αυτή τη φάση δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη ούτε μία μεγάλη άνοδος ούτε μία μεγάλη πτώση των εγχώριων τιμών.
Δύο μέτωπα για τον αγροτικό κόσμο
Το φθινόπωρο του 2026 βρίσκει έτσι τον αγροτικό κόσμο μπροστά σε δύο διαφορετικά μέτωπα.
Το πρώτο είναι οι ενισχύσεις, με το πριμ των νέων αγροτών να φτάνει έως τα 9,1 ευρώ το στρέμμα και τους δικαιούχους να πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα τα στοιχεία του ΟΣΔΕ και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Το δεύτερο είναι η αγορά, όπου η μεγάλη αβεβαιότητα γύρω από τις ουκρανικές εξαγωγές μπορεί να επηρεάσει σιτάρι, καλαμπόκι, ζωοτροφές και, τελικά, το συνολικό κόστος παραγωγής.
Για τον Έλληνα παραγωγό, επομένως, το επόμενο διάστημα δεν θα κριθεί μόνο από το πόσα χρήματα θα μπουν στον λογαριασμό του από τις αγροτικές ενισχύσεις, αλλά και από το πού θα σταθεροποιηθεί η διεθνής τιμή των σιτηρών.
