ΟΠΕΚΕΠΕ: Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι μπαίνουν σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας, καθώς ο ΟΠΕΚΕΠΕ προγραμματίζει σειρά πληρωμών μέσα στις επόμενες τρεις εβδομάδες, ενώ ταυτόχρονα «τρέχουν» οι δηλώσεις ΟΣΔΕ 2025 με παγίδες που μπορούν να κοστίσουν ακριβά.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Παράλληλα, το μεγάλο ερώτημα για το αν το 2025 ή το 2026 θα αποτελέσει το έτος αναφοράς για τα νέα Σχέδια Βελτίωσης επηρεάζει άμεσα τον σχεδιασμό των παραγωγών.
Οι πληρωμές που θα γίνουν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ
Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών περιλαμβάνει τέσσερις μεγάλες «δόσεις» που ξεπερνούν τα 220 εκατ. ευρώ συνολικά. Συγκεκριμένα:
• Τέλος Αυγούστου – αρχές Σεπτεμβρίου: Θα εκκαθαριστούν τα βιολογικά προγράμματα φυτικής και ζωικής παραγωγής για το 2024, με ποσά που φτάνουν τα 65 εκατ. ευρώ.
• Πρώτη εβδομάδα Σεπτεμβρίου: Ακολουθούν οι πληρωμές για τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα όπως Σπάνιες Φυλές, Νιτρικά, Κομφούζιο και διατήρηση αυτόχθονων φυλών. Αναμένεται εκταμίευση περίπου 40 εκατ. ευρώ.
• Δεύτερη εβδομάδα Σεπτεμβρίου: Έρχεται η πρώτη φάση για τις συνδεδεμένες ενισχύσεις κτηνοτροφίας (αρνιά – κατσίκια, βόειο κρέας και αιγοπρόβειο γάλα), με συνολικά 55 εκατ. ευρώ.
• Μέσα Σεπτεμβρίου: Θα κλείσουν εκκαθαρίσεις για το μέτρο της αναδιάρθρωσης αμπελώνων καθώς και υπόλοιπα του προγράμματος νέων αγροτών, με ποσά που αγγίζουν τα 60 εκατ. ευρώ.
Οι πληρωμές αυτές κρίνονται ζωτικής σημασίας, καθώς αρκετοί παραγωγοί βρέθηκαν χωρίς ρευστότητα μέσα στο καλοκαίρι λόγω καθυστερήσεων.
Τι πρέπει να προσέξουν οι παραγωγοί στο ΟΣΔΕ 2025
Η φετινή δήλωση ΟΣΔΕ δεν είναι μια απλή διαδικασία. Μπορεί να καθορίσει το αν θα θεωρηθεί το 2025 ως έτος αναφοράς για τα Σχέδια Βελτίωσης του 2026. Συνεπώς, λάθη ή παραλείψεις μπορεί να στοιχίσουν μελλοντικές επιδοτήσεις.
Τα βασικά σημεία:
1. Δικαιώματα βασικής ενίσχυσης
Οι παραγωγοί οφείλουν να ελέγξουν ότι δεν υπάρχουν αλληλοεπικαλύψεις στις εκτάσεις τους. Ακόμη και μικρά λάθη μπορούν να οδηγήσουν σε περικοπές, όπως τονίζει ο ΟΠΕΚΕΠΕ.
2. Οικολογικά σχήματα (eco-schemes)
Η εφαρμογή τους απαιτεί πλήρη τεκμηρίωση. Όσοι συμμετέχουν πρέπει να φυλάσσουν φωτογραφίες, τιμολόγια και βεβαιώσεις γεωπόνου, καθώς οι έλεγχοι γίνονται πλέον ηλεκτρονικά από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
3. Κτηνοτροφία και ζωικό κεφάλαιο
Οι συνδεδεμένες ενισχύσεις εξαρτώνται από τις δηλώσεις του ζωικού κεφαλαίου. Για να μην υπάρξουν απώλειες, οι κτηνοτρόφοι πρέπει να ενημερώνουν εγκαίρως το Μητρώο Εκμεταλλεύσεων μέσω gov.gr.
4. Δορυφορικοί έλεγχοι
Οι διασταυρωτικοί έλεγχοι γίνονται πλέον με δορυφορικές εικόνες. Αν μια καλλιέργεια δεν αποτυπώνεται σωστά, μπορεί να υπάρξει περικοπή. Ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ επισημαίνει ότι οι παραγωγοί πρέπει να κρατούν αρχείο και να διορθώνουν έγκαιρα τα σφάλματα.
Σχέδια Βελτίωσης: τι παίζει με το έτος αναφοράς
Η αγορά αγροτικών μηχανημάτων και οι γεωργικές ενώσεις αγωνιούν για το αν το 2025 ή το 2026 θα αποτελέσει έτος βάσης. Οι διαχειριστικές αρχές εξετάζουν δύο σενάρια:
• Σενάριο 1: Ως έτος αναφοράς να ληφθεί το ΟΣΔΕ 2025, ώστε να υπάρχει συνέπεια και επαρκής χρόνος προετοιμασίας.
• Σενάριο 2: Το έτος να μεταφερθεί στο 2026, εφόσον υπάρξουν τεχνικές δυσκολίες και καθυστερήσεις.
Η τελική απόφαση θα επηρεάσει χιλιάδες αιτήσεις, καθώς από την ακρίβεια των δηλώσεων εξαρτάται η επιλεξιμότητα.
Προϋπολογισμός και υπερδέσμευση
Ένα δεύτερο ζήτημα είναι ο συνολικός προϋπολογισμός. Το ΥΠΑΑΤ υποστηρίζει ότι θα υπάρξει γενναία υπερδέσμευση, ώστε να χωρέσει η πλειοψηφία των αιτήσεων. Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες δεν θα χρειαστεί να «κυνηγούν» την υψηλή μοριοδότηση, αλλά να περάσουν τη βάση.
Ωστόσο, η εμπειρία από την προηγούμενη πρόσκληση δείχνει πως η μοριοδότηση δημιούργησε ανισότητες. Οι πόντοι που δόθηκαν στα κτιριακά έργα οδήγησαν σε αδυναμία υλοποίησης από πολλούς δικαιούχους. Η αγορά ζητάει πιο ρεαλιστικά κριτήρια που να αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές ανάγκες.
Εύλογο κόστος και αγροτικά μηχανήματα
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» παραμένει το εύλογο κόστος. Οι τιμές που αναγνωρίζονται για τα τρακτέρ και τα παρελκόμενα δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα της αγοράς, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να βρίσκονται συχνά σε αδιέξοδο. Αν δεν αναθεωρηθούν οι πίνακες κόστους, πολλοί επενδυτές θα αποτύχουν να ολοκληρώσουν τα έργα τους.
Οι επόμενες τρεις εβδομάδες θα δείξουν αν ο ΟΠΕΚΕΠΕ μπορεί να καλύψει τις εκκρεμότητες, προσφέροντας ρευστότητα στους παραγωγούς. Ταυτόχρονα, οι δηλώσεις ΟΣΔΕ 2025 αποκτούν στρατηγική σημασία, καθώς συνδέονται άμεσα με τα Σχέδια Βελτίωσης του 2026. Όσοι αγρότες και κτηνοτρόφοι κινηθούν προσεκτικά, θα εξασφαλίσουν όχι μόνο τις ενισχύσεις του παρόντος αλλά και τις χρηματοδοτήσεις του μέλλοντος.
