ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Πληρωμές συνολικού ύψους 1,166 δισ. ευρώ προς περίπου 2,617 εκατομμύρια περιπτώσεις δικαιούχων έχουν ενταχθεί στον σχεδιασμό για το δεύτερο εξάμηνο του 2026.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΑΓΡΟΤΩΝ: Τα 22 εκατ. ευρώ, οι αποζημιώσεις ΕΛΓΑ και οι νέες εκκρεμότητες του φθινοπώρου
News: Το χρονοδιάγραμμα συνδέεται με την ολοκλήρωση του ΟΣΔΕ, τους διασταυρωτικούς ελέγχους και τη μεταφορά της λειτουργίας πληρωμών στην ΑΑΔΕ, η οποία καλείται να διαχειριστεί ένα ιδιαίτερα σύνθετο αρχείο ενισχύσεων και εκκρεμοτήτων.
Τα δύο βασικά θέματα που απασχολούν σήμερα τους αγρότες είναι το πότε θα πραγματοποιηθούν οι προγραμματισμένες καταβολές και ποιες διαφορές στα στοιχεία μπορούν να κρατήσουν μία αίτηση εκτός πληρωμής.
Το χρονοδιάγραμμα των ενισχύσεων
Στον σχεδιασμό έως το τέλος του έτους περιλαμβάνονται παλιές εκκρεμότητες βασικής ενίσχυσης, υπόλοιπα άμεσων ενισχύσεων, συνδεδεμένα καθεστώτα, οικολογικά σχήματα και πληρωμές τομεακών προγραμμάτων.
Για τον Σεπτέμβριο έχει αναφερθεί η τακτοποίηση παλαιών εκκρεμοτήτων, ενώ για τον Οκτώβριο αναμένονται εκκαθαρίσεις που αφορούν Βασική Ενίσχυση, Αναδιανεμητική, Αγρότες Νεαρής Ηλικίας και Συνδεδεμένα Καθεστώτα.
Παράλληλα, στον προγραμματισμό περιλαμβάνονται προγράμματα για τον αμπελοοινικό τομέα, τα οπωροκηπευτικά, τη μελισσοκομία και δράσεις προώθησης. Η πραγματοποίηση κάθε πληρωμής, ωστόσο, προϋποθέτει ότι έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι.
Ο μεγάλος αριθμός των «δικαιούχων» δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αριθμός διαφορετικών φυσικών προσώπων. Ένας παραγωγός μπορεί να εμφανίζεται σε περισσότερες από μία καταβολές, επειδή συμμετέχει σε διαφορετικά καθεστώτα ή λαμβάνει περισσότερες πιστώσεις κατά τη διάρκεια του έτους.
Για παράδειγμα, ένας νέος αγρότης μπορεί να περιμένει βασική ενίσχυση, αναδιανεμητική, συμπληρωματική ενίσχυση νέων γεωργών και πληρωμή από οικολογικό σχήμα. Πρόκειται για τέσσερις διαφορετικές εγγραφές, αλλά για έναν παραγωγό.
Αντίστοιχα, ένας βαμβακοπαραγωγός μπορεί να λάβει βασική ενίσχυση και συνδεδεμένη για το βαμβάκι. Ένας κτηνοτρόφος μπορεί να εμφανιστεί σε βασική, αναδιανεμητική και συνδεδεμένη ενίσχυση ζωικού κεφαλαίου.
Οι παγίδες που μπλοκάρουν την πληρωμή
Το δεύτερο θέμα αφορά τους αυστηρότερους ελέγχους. Η διασύνδεση των αιτήσεων με φορολογικά, τραπεζικά και ιδιοκτησιακά δεδομένα περιορίζει τη δυνατότητα διορθώσεων της τελευταίας στιγμής.
Οι σημαντικότερες παγίδες είναι οι εξής:
- Λάθος IBAN: Ο λογαριασμός πρέπει να είναι ενεργός και ο δικαιούχος να εμφανίζεται ως συνδικαιούχος.
- Ασυμφωνία ΑΦΜ: Διαφορές μεταξύ αίτησης και φορολογικού μητρώου μπορούν να δεσμεύσουν την πίστωση.
- Προβληματικό μισθωτήριο: Η διάρκεια και τα στοιχεία του μισθωμένου αγροτεμαχίου πρέπει να καλύπτουν την περίοδο ενίσχυσης.
- Ελλιπής ΑΤΑΚ: Η απουσία ή η λανθασμένη καταχώρηση μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα στον έλεγχο νόμιμης κατοχής.
- Επικάλυψη αγροτεμαχίων: Όταν δύο αιτούντες δηλώνουν την ίδια έκταση, η πληρωμή μπορεί να παγώσει μέχρι να διευκρινιστεί ο πραγματικός χρήστης.
- Διαφορά ζωικού κεφαλαίου: Οι αριθμοί της αίτησης πρέπει να συμφωνούν με τα επίσημα μητρώα.
- Ελλιπή παραστατικά: Οι συνδεδεμένες ενισχύσεις απαιτούν αποδείξεις για τις παραδόσεις ή την παραγωγή.
- Μη τήρηση οικολογικού σχήματος: Εάν δεν τεκμηριώνεται η προβλεπόμενη γεωργική πρακτική, η σχετική πληρωμή μπορεί να περικοπεί.
Ένας παραγωγός 150 στρεμμάτων που έχει πρόβλημα στον ΑΤΑΚ 20 στρεμμάτων δεν είναι βέβαιο ότι θα χάσει ολόκληρη την ενίσχυση. Το πιθανότερο είναι να δεσμευτεί το τμήμα της έκτασης που δεν μπορεί να επαληθευτεί. Εάν όμως η διαφορά είναι μεγάλη ή επηρεάζει βασική προϋπόθεση επιλεξιμότητας, οι συνέπειες μπορεί να είναι ευρύτερες.
Στις συνδεδεμένες ενισχύσεις, τα παραστατικά είναι καθοριστικά. Αν ένας παραγωγός έχει καλλιεργήσει το προϊόν αλλά δεν μπορεί να αποδείξει την απαιτούμενη παράδοση, κινδυνεύει να μην πληρωθεί. Η καλλιέργεια από μόνη της δεν αρκεί όταν το καθεστώς προβλέπει συγκεκριμένη ελάχιστη ποσότητα ή παράδοση σε εγκεκριμένο φορέα.
Το ίδιο ισχύει στα οικολογικά σχήματα. Ο παραγωγός δεν αρκεί να έχει επιλέξει μία δράση στην αίτηση. Πρέπει να μπορεί να αποδείξει ότι την εφάρμοσε, με τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά, αρχεία ή παραστατικά.
Το ποσό του 1,166 δισ. ευρώ δημιουργεί μεγάλες προσδοκίες στην αγορά, ιδιαίτερα σε μία περίοδο υψηλού κόστους παραγωγής. Δεν αποτελεί, όμως, εγγύηση ότι κάθε αίτηση θα πληρωθεί χωρίς καθυστέρηση.
Για να περιοριστεί ο κίνδυνος, οι παραγωγοί πρέπει να ελέγχουν συστηματικά την καρτέλα τους, να ζητούν γραπτή ενημέρωση για τυχόν ευρήματα και να διατηρούν οργανωμένο αρχείο με μισθωτήρια, τιμολόγια, παραστατικά παράδοσης και αποδεικτικά εφαρμογής των δράσεων.
Η επιτυχία του χρονοδιαγράμματος θα κριθεί όχι μόνο από το συνολικό ποσό που θα ανακοινωθεί, αλλά και από το αν οι πιστώσεις θα φτάσουν έγκαιρα στους πραγματικούς δικαιούχους, χωρίς νέους κύκλους λαθών και πολύμηνων εκκρεμοτήτων.
