ΟΠΕΚΕΠΕ: Μεγάλη αναστάτωση στους παραγωγούς σε Θεσσαλία και Βόρεια Ελλάδα – Εκτός προκαταβολής και συνδεδεμένων ενισχύσεων χιλιάδες αγροτεμάχια
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Αναστάτωση άνευ προηγουμένου προκαλούν στον αγροτικό κόσμο οι τελευταίοι έλεγχοι monitoringγια την ενιαία ενίσχυση 2025, καθώς μεγάλος αριθμός αγροτεμαχίων απορρίπτεται από το σύστημα, με τον δορυφόρο να «βλέπει» αδικαιολόγητα παραγωγικές εκτάσεις ως μη επιλέξιμες.
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, έως και 20% των αγροτεμαχίων στη Θεσσαλία, τη Μακεδονία και τη Θράκη μένουν εκτός προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης.
Η κατάσταση προκάλεσε έντονη αντίδραση παραγωγών, αγροτικών ενώσεων και συνεταιρισμών, οι οποίοι κάνουν λόγο για «ψηφιακή αδικία» και «διοικητικό χάος» που απειλεί τη ρευστότητα χιλιάδων οικογενειών.
Παρέμβαση ΟΠΕΚΕΠΕ μετά τις αντιδράσεις
Μετά τις σφοδρές αντιδράσεις, ο Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ) εξέδωσε ανακοίνωση, διευκρινίζοντας ότι τα αποτελέσματα του AMS (Agricultural Monitoring System) για τις ενισχύσεις ειδικών καθεστώτων, όπως η συνδεδεμένη ενίσχυση βάμβακος, δεν θα επηρεάσουν προσωρινά την καταβολή της προκαταβολής και της εξόφλησης της βασικής ενίσχυσης, οι οποίες αναμένονται έως 31 Δεκεμβρίου 2025.
Ωστόσο, όπως αναφέρεται στην ίδια ανακοίνωση, οι επανέλεγχοι θα συνεχιστούν εντός Δεκεμβρίου και θα επαναληφθούν τουλάχιστον δύο φορές μέχρι τον Απρίλιο 2026, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο νέων περικοπών στο μέλλον.
Παρά τις διαβεβαιώσεις, αγρότες δηλώνουν ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο και ότι τα λανθασμένα αποτελέσματα του δορυφόρου «πετούν» εκτός επιδότησης χωράφια με σιτάρι, βαμβάκι, ρύζι, κοφτολίβαδα και αγραναπαύσεις.
«Ο δορυφόρος πέταξε έξω χωράφια που ήταν κανονικά καλλιεργημένα»
Ο πρόεδρος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ορεστιάδας, Λάμπης Κουμπρίδης, ανέφερε στο Agronews.gr ότι μόνο στην περιοχή του Έβρου περίπου 2.500 αγροτεμάχια χαρακτηρίστηκαν λανθασμένα ως μη επιλέξιμα.
«Σχεδόν κανένας παραγωγός δεν έμεινε ανεπηρέαστος. Ακόμη και καλά καλλιεργημένα βαμβάκια ή καλαμπόκια φαίνονται από το σύστημα ως “χώμα”», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «ο δορυφόρος δεν αναγνωρίζει οργώματα σε αγραναπαύσεις ούτε κοπές σε κοφτολίβαδα».
Ο ίδιος εκτίμησε ότι 10% έως 20% των χωραφιών κινδυνεύουν να αποκλειστούν από την ενιαία ενίσχυση, με συνέπειες στη ρευστότητα και τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. «Αν χρειαστεί να περιμένουμε μέχρι το καλοκαίρι του 2026 για να πληρωθούμε, πολλοί δεν θα αντέξουν», προειδοποίησε.
ΑΓΡΟΤΕΣ ΝΕΑ: Αναμονή και αγωνία για 350 εκατ. ευρώ υπόλοιπα – ΕΛΓΑ και ΟΠΕΚΕΠΕ σε “κόκκινο συναγερμο
«Πίεση από την Ευρώπη» λένε οι αγρότες
Ανάλογη είναι η εικόνα και στη Ροδόπη, όπου σύμφωνα με τον Αγροτικό Σύλλογο Αλεξανδρούπολης, το πρόβλημα αφορά ακόμη και 80% των βαμβακοχώραφων. Ο εκπρόσωπος του Συλλόγου, Κώστας Αλεξανδρής, έκανε λόγο για «ανεξήγητη και καταστροφική ενέργεια».
«Μας είπαν ότι πιέζονται από την Ευρώπη για εντατικούς ελέγχους, αλλά αυτό δεν είναι έλεγχος — είναι ισοπέδωση», δήλωσε, υπονοώντας ότι οι κοινοτικοί μηχανισμοί Common Monitoring and Evaluation Framework εφαρμόζονται χωρίς προσαρμογή στις ελληνικές ιδιαιτερότητες.
Η κατάσταση, όπως υπογραμμίζει, δυσφημίζει την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, καθώς τα αγροτεμάχια χαρακτηρίζονται μη επιλέξιμα παρότι οι αποδόσεις τους ξεπερνούν τα 450 κιλά/στρέμμα.
Η θέση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης
Πηγές του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) αναγνωρίζουν ότι υπήρξαν σφάλματα στην ερμηνεία των δορυφορικών δεδομένων, υπογραμμίζοντας πως πρόκειται για το πρώτο πλήρες έτος εφαρμογής του συστήματος monitoring, το οποίο εισήχθη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του νέου κανονισμού ΚΑΠ 2023–2027.
«Οι αλγόριθμοι βασίζονται σε παραμέτρους βλάστησης και δείκτες NDVI, οι οποίοι δεν μπορούν πάντα να διακρίνουν τις πραγματικές καλλιεργητικές πρακτικές. Θα διορθώσουμε τις ανακρίβειες με βάση τις ενστάσεις και τα δεδομένα των ΚΥΔ», σημείωσαν χαρακτηριστικά αρμόδια στελέχη του υπουργείου.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα “κίτρινα” αγροτεμάχια θα επανελεγχθούν τον Δεκέμβριο, και η τελική εκκαθάριση της βασικής ενίσχυσης θα γίνει τον Απρίλιο 2026.
Οι αγρότες σε οικονομική ασφυξία
Η αναστάτωση συμπίπτει με μια περίοδο έντονης οικονομικής πίεσης για τους παραγωγούς, καθώς οι τιμές εισροών παραμένουν υψηλές και η ρευστότητα περιορισμένη. Πολλές εκμεταλλεύσεις βρίσκονται ήδη σε καθυστέρηση πληρωμών δανείων και προμηθευτών, ενώ η νέα καλλιεργητική περίοδος ξεκινά με έλλειμμα σε σπόρους και λιπάσματα.
Ο αρθρογράφος Γιάννης Πανάγος, σε αναλυτικό ρεπορτάζ της Agrenda, τονίζει ότι «η πιστοληπτική ικανότητα της πλειοψηφίας των αγροτικών μονάδων έχει χαθεί» και ότι χωρίς άμεση λύση στα ζητήματα των πληρωμών, η αγροτική οικονομία κινδυνεύει με ντόμινο χρεοκοπιών.
Ελπίδες αποκατάστασης μέσω ΟΣΔΕ και ΑΑΔΕ
Εν τω μεταξύ, η μεταφορά της ευθύνης του ΟΣΔΕ στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αφήνει ελπίδες για μεγαλύτερη διαφάνεια και τεχνολογική αναβάθμιση, ωστόσο, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, «ο χρόνος δεν είναι με το μέρος των παραγωγών».
Η καθυστέρηση στις κοινοτικές και εθνικές πληρωμές, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα γύρω από τις αποζημιώσεις ΕΛΓΑ, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για την ύπαιθρο.
Παράλληλα, πηγές από τον ΕΛΓΑ επισημαίνουν ότι μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου αναμένεται νέα εκκαθάριση ζημιών για παγετό και πλημμύρες, που θα δώσει «ανάσα» σε χιλιάδες δικαιούχους, αλλά τονίζουν πως «η πίεση στον αγροτικό χώρο έχει φτάσει στο κόκκινο».
Τι ζητούν οι συνεταιρισμοί
Οι αγροτικοί συνεταιρισμοί ζητούν άμεσα:
• Επανεξέταση των δορυφορικών δεδομένων από μεικτά κλιμάκια ΟΠΕΚΕΠΕ–ΥΠΑΑΤ.
• Προσωρινή πληρωμή στους παραγωγούς που έχουν αδικηθεί, με βάση τις δηλώσεις ΟΣΔΕ 2025.
• Επικαιροποίηση του monitoring ώστε να λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές αγρονομικές συνθήκες ανά περιοχή.
• Δημιουργία μηχανισμού ενστάσεων με σύντομη διαδικασία και δυνατότητα φωτογραφικής τεκμηρίωσης από τους ίδιους τους αγρότες.
Επόμενα βήματα και πολιτικές εξελίξεις
Το επόμενο διάστημα αναμένεται συνεδρίαση της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, παρουσία του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, προκειμένου να παρουσιαστούν διορθωτικές ενέργειες και σχέδιο αποζημίωσης για όσους αποκλείστηκαν άδικα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, η κυβέρνηση εξετάζει τη χορήγηση έκτακτης ρευστότητας μέσω Ταμείου Εγγυήσεων Αγροτικής Ανάπτυξης για όσους παραγωγούς δεν λάβουν την προκαταβολή έως το τέλος του έτους.
Παράλληλα, εξετάζεται η προώθηση εθνικού σχεδίου τεχνικής υποστήριξης προς τους αγρότες για τη σωστή τεκμηρίωση των καλλιεργειών, ώστε να αποφεύγονται μελλοντικά σφάλματα δορυφορικού ελέγχου.
Η υπόθεση των ελέγχων monitoring φέρνει ξανά στην επιφάνεια τα δομικά προβλήματα του ελληνικού αγροτικού τομέα: καθυστερήσεις, γραφειοκρατία, απουσία τεχνικής υποστήριξης και έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτείας και παραγωγών.
Αν δεν υπάρξει άμεση παρέμβαση, η περικοπή της προκαταβολής βασικής ενίσχυσης για το 2025 κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ένα οικονομικό και κοινωνικό σοκ για τη γεωργία της χώρας. Οι αγρότες, εξουθενωμένοι από τα χρέη, τις φυσικές καταστροφές και την αβεβαιότητα, ζητούν το αυτονόητο: να πληρωθούν δίκαια για τη δουλειά τους.
