ΟΠΕΚΕΠΕ: Ποιες πληρωμές θα γίνουν το επόμενο 20ήμερο – Τα νέα δεδομένα για τις ενισχύσεις και τις αποζημιώσεις-Σε πρωτοφανές αδιέξοδο βρίσκεται ο αγροτικός κόσμος, καθώς για πρώτη φορά στα χρονικά ο Οκτώβριος ολοκληρώθηκε χωρίς να καταβληθεί η προκαταβολή του τσεκ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Ο Νοέμβριος ξεκινά με σωρευμένες οφειλές που ξεπερνούν τα 350 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2023-2024, ενώ οι ενδείξεις από το εσωτερικό του Οργανισμού Πληρωμών (ΟΠΕΚΕΠΕ) δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας για άμεση εξόφληση.
Σύμφωνα με πληροφορίες από ΟΠΕΚΕΠΕ, οι τεχνικές και διοικητικές καθυστερήσεις που προέκυψαν μετά την επέμβαση της Οικονομικής Αστυνομίας στα κεντρικά γραφεία του Οργανισμού έχουν προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις. Η έρευνα αφορά τη βάση δεδομένων ΟΣΔΕ του 2025, με κατάσχεση ψηφιακών αρχείων και φακέλων, γεγονός που έχει επιβραδύνει τη διαδικασία ελέγχου και διασταύρωσης δηλώσεων.
Επανέλεγχοι και «κίτρινα αγροτεμάχια»
Η ΑΑΔΕ, σε συνεργασία με την Οικονομική Αστυνομία, έχει θέσει σε εφαρμογή διαδικασίες επανελέγχου για τα λεγόμενα «κίτρινα αγροτεμάχια» που επισημάνθηκαν από το monitoring. Εκτιμάται ότι 15% με 20% των αροτραίων εκτάσεων ενδέχεται να μείνουν εκτός προκαταβολής, με τα πρώτα αποτελέσματα να αναμένονται στα μέσα Νοεμβρίου.
Η νέα αυτή φάση ελέγχου προκαλεί δικαιολογημένο εκνευρισμό στους παραγωγούς, καθώς ουδείς μπορεί να προβλέψει πότε θα ολοκληρωθεί η διαδικασία ανίχνευσης των μη σύννομων δηλώσεων. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι πληρωμές της βασικής ενίσχυσης θα έρθουν με καθυστέρηση, ενώ η ρευστότητα των αγροτών βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών.
ΑΓΡΟΤΕΣ ΝΕΑ: Το χρονοδιάγραμμα πληρωμών Νοεμβρίου
Μετά από διαδοχικές δηλώσεις του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, αλλά και του υφυπουργού Χρήστου Κέλλα, το οικονομικό επιτελείο του Υπουργείου προχωρά σε «σφιχτό» χρονοδιάγραμμα πληρωμών που καλύπτει το επόμενο 20ήμερο. Οι εκτιμήσεις παραμένουν, ωστόσο, επιφυλακτικές.
1. Αγροτικό πετρέλαιο: Την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου αναμένεται η επιστροφή ΕΦΚ για το αγροτικό πετρέλαιο, ύψους 35 εκατ. ευρώ, χωρίς πλαφόν και με προτεραιότητα στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
2. Προκαταβολή βασικής ενίσχυσης (τσεκ): Μέχρι 20 Νοεμβρίου, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, προγραμματίζεται η καταβολή ποσού 550-600 εκατ. ευρώ, που θα αφορά την προκαταβολή της ενιαίας ενίσχυσης για το 2025.
3. Μέτρο 23 – Ζημιές παραγωγής: Ως το τέλος Νοεμβρίου, ο ΕΛΓΑ προγραμματίζει την πίστωση 178 εκατ. ευρώ για ζημιές σε καλλιέργειες που επλήγησαν από πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα.
4. Ανασύσταση φυτικού κεφαλαίου Θεσσαλίας: Μέσα στο ίδιο διάστημα, θα διατεθούν επιπλέον 50 εκατ. ευρώ για την ανασύσταση των δενδρωδών καλλιεργειών και των θερμοκηπίων που υπέστησαν καταστροφές.
5. Αποζημιώσεις ΕΛΓΑ: Μετά την ολοκλήρωση της βασικής ενίσχυσης, θα ακολουθήσει νέα δόση αποζημιώσεων ύψους 170-180 εκατ. ευρώ, που αφορά ζημιές από χαλάζι και παγετούς της περιόδου 2023-2024.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης αναφέρει ότι στόχος είναι να έχει «κλείσει» ο κύκλος πληρωμών ως τα τέλη Νοεμβρίου, ωστόσο πολλά θα εξαρτηθούν από την πορεία των ελέγχων και την τεχνική επανεκκίνηση του συστήματος ΟΣΔΕ.
Ποιοι μένουν εκτός προκαταβολής
Σύμφωνα με υπηρεσιακούς παράγοντες του ΟΠΕΚΕΠΕ, αγρότες που δεν έχουν ολοκληρώσει τη διόρθωση του ΑΤΑΚ ή που βρίσκονται σε περιοχές υπό επανέλεγχο από το monitoring ενδέχεται να δουν καθυστερήσεις έως και 30 ημερών. Επιπλέον, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η προκαταβολή δεν θα δοθεί καθόλου, εφόσον εντοπιστούν ανακριβείς δηλώσεις εκτάσεων ή προβλήματα με τα δικαιώματα.
Όπως εξηγεί τεχνικός σύμβουλος σε συνεργαζόμενη εταιρεία, το φετινό ΟΣΔΕ χαρακτηρίζεται από «πολλαπλές μεταβολές και υψηλό ποσοστό ασυμφωνιών» λόγω της παράτασης που δόθηκε στις δηλώσεις, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η ομαλή εξαγωγή των επιλέξιμων εκτάσεων.
Το “σφιχτό” ταμείο των αγροτών
Οι καθυστερήσεις έχουν ήδη προκαλέσει ασφυξία στους παραγωγούς. Πολλοί δήμοι της επαρχίας αναφέρουν ότι οι αγρότες αδυνατούν να καλύψουν βασικές υποχρεώσεις, όπως ασφάλιστρα, λιπάσματα και ενοίκια αγρών. Το πρόβλημα εντείνεται από τη μη πληρωμή των υπόλοιπων 350 εκατ. ευρώ της προηγούμενης χρονιάς.
Η ΔΥΠΑ, που διαχειρίζεται παράλληλα προγράμματα απασχόλησης και αγροτικής κατάρτισης, έχει δεχθεί αιτήματα στήριξης από συνεταιρισμούς, ζητώντας την άμεση εκταμίευση προκαταβολών για να αποφευχθούν «κλειδώματα» πιστώσεων σε τοπικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει μέσω του Υπουργείου Οικονομικών τη δυνατότητα έκτακτης ενίσχυσης για ρευστότητα στις αγροτικές ενώσεις, αν συνεχιστεί το πάγωμα των πληρωμών.
Ενισχύσεις και αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ
Ο ΕΛΓΑ έχει ολοκληρώσει ήδη τους επιτόπιους ελέγχους για το 80% των δηλωμένων ζημιών της χρονιάς και έχει δώσει προτεραιότητα στις αποζημιώσεις για παγετούς, χαλαζοπτώσεις και πλημμύρες. Στα μέσα Νοεμβρίου αναμένεται να πληρωθούν οι παραγωγοί σε Λάρισα, Καρδίτσα, Σέρρες και Πέλλα, ενώ μέχρι το τέλος του μήνα θα ακολουθήσουν και οι περιοχές της Δυτικής Ελλάδας.
Από το ποσό των 170-180 εκατ. ευρώ, περίπου 60 εκατ. κατευθύνονται σε ζημιές καλαμποκιού, βαμβακιού και σιτηρών, 50 εκατ. σε δενδροκαλλιέργειες (κυρίως ροδάκινα και ακτινίδια) και 30 εκατ.σε ζωικό κεφάλαιο. Οι υπόλοιπες αποζημιώσεις θα εκταμιευθούν σταδιακά έως τα τέλη Δεκεμβρίου.
Αγρότες και κτηνοτρόφοι ζητούν χρονοδιάγραμμα
Οι αντιδράσεις είναι έντονες. Αγροτικοί σύλλογοι ζητούν από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να ανακοινώσει επίσημο χρονοδιάγραμμα πληρωμών, καθώς όπως τονίζουν «οι υποσχέσεις χωρίς ημερομηνίες έχουν κουράσει». Ειδικά οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται σε δύσκολη θέση, αφού οι αυξήσεις στις ζωοτροφές και στα καύσιμα έχουν εξανεμίσει κάθε περιθώριο επιβίωσης.
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Κτηνοτρόφων δήλωσε στο telegraphmanews.gr ότι «αν δεν πιστωθούν τα χρήματα μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, πολλοί παραγωγοί θα αναγκαστούν να πουλήσουν ζωικό κεφάλαιο για να καλύψουν τις βασικές υποχρεώσεις του χειμώνα».
Η επόμενη μέρα
Όλα δείχνουν ότι το επόμενο 20ήμερο θα είναι κρίσιμο. Αν επιβεβαιωθούν οι δεσμεύσεις για πληρωμές έως 20 Νοεμβρίου, η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης θα δώσει προσωρινή ανάσα. Αν όχι, ο χειμώνας θα βρει τον αγροτικό τομέα σε νέα δοκιμασία, με την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς να κλονίζεται.
Οι αγρότες ζητούν πλέον όχι μόνο χρήματα, αλλά σταθερότητα, διαφάνεια και τακτικότητα στις πληρωμές. Γιατί όπως σχολίασε χαρακτηριστικά ένας παραγωγός στη Λάρισα:
«Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι αργούν τα λεφτά. Είναι ότι κανείς δεν ξέρει πότε θα έρθουν. Και χωρίς να ξέρεις πότε πληρώνεσαι, δεν μπορείς να προγραμματίσεις τίποτα».
