ΒΑΤΙΚΑΝΟ: Το κονκλάβιο που εξέλεξε τον Πάπα Λέοντα σηματοδοτεί μια καθοριστική στροφή της Καθολικής Εκκλησίας προς μια στρατηγική αναζήτησης κεφαλαίων, με βασική στόχευση τους πλούσιους δωρητές των ΗΠΑ.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Η Αγία Έδρα, παρά τον ανεκτίμητο θρησκευτικό και καλλιτεχνικό της πλούτο, παρουσιάζει έλλειμμα-μαμούθ, με το Γραφείο Οικονομικών Υποθέσεων του Βατικανού να επιβεβαιώνει πως το 2024 έκλεισε με έλλειμμα άνω των 83 εκατομμυρίων ευρώ.
Οι ΗΠΑ πληρώνουν – οι επιλογές του Πάπα δείχνουν ποιος κυβερνά
Η στροφή του Βατικανού προς τους πλούσιους Αμερικανούς δωρητές δεν είναι απλώς οικονομική. Είναι και πολιτική. Ο Πάπας Λέων εμφανίζεται με ένα νέο, αλλά ταυτόχρονα βαθιά “παραδοσιακό” προφίλ, επιλέγοντας να επαναφέρει τελετές, ενδυματολογικούς κώδικες και λατινική γλώσσα, ώστε να κερδίσει τις εντυπώσεις και την εύνοια συγκεκριμένων ομάδων επιρροής.
Στη διάρκεια της λαμπρής «America Week» στη Ρώμη, ακούστηκε ότι είχαν δεσμευτεί μέχρι και 1 δισεκατομμύριο ευρώ σε μελλοντικές δωρεές, εάν εκλεγόταν ο «κατάλληλος» Πάπας. Όπερ και εγένετο. Το Politico Europe αναφέρει χαρακτηριστικά πως «οι μεγάλοι Αμερικανοί δωρητές είναι ξανά ενθουσιασμένοι».
Βαριά σκιά τα σκάνδαλα του παρελθόντος
Το οικονομικό παρελθόν του Βατικανού είναι γεμάτο σκιές. Από την εποχή των οικονομικών σχέσεων με τη μαφία και των ύποπτων τραπεζικών εμβασμάτων, μέχρι το περίφημο σκάνδαλο της αγοράς ακινήτου στο Λονδίνο, που οδήγησε σε απώλειες δεκάδων εκατομμυρίων. Ο Πάπας Φραγκίσκος είχε ξεκινήσει μεταρρυθμίσεις, προσλαμβάνοντας εξωτερικούς ελεγκτές όπως η PwC, όμως το βαθύ κατεστημένο της Κουρίας έβαζε συνεχώς φρένο.
Ο Πάπας Λέων δείχνει να προτιμά μια πιο «ρεαλιστική» οδό: να δώσει χώρο στους δωρητές, να μειώσει τη δημόσια διαφάνεια, αλλά να εξασφαλίσει ρευστότητα. Οι φωνές περί εκκοσμίκευσης της Εκκλησίας πληθαίνουν, ενώ πολλοί επισημαίνουν ότι αντί για Ποντίφικας, ο νέος ηγέτης μοιάζει με διευθύνοντα σύμβουλο φιλανθρωπικής εταιρείας.
«Πάντα υπάρχει τρόπος να βρεθούν λεφτά»
Η ατάκα αυτή, που αποδόθηκε σε ανώτατο αξιωματούχο της Αγίας Έδρας, προκαλεί αντιδράσεις. Όχι μόνο γιατί αποκαλύπτει το μέγεθος του οικονομικού άγχους, αλλά και γιατί επιβεβαιώνει πως οι πνευματικές αξίες μπαίνουν στο περιθώριο. Με μπόνους στους υπαλλήλους της Κουρίας, νέες συμφωνίες για ακίνητα και ασαφή οικονομικά πλάνα, ο νέος Πάπας επενδύει στην εικόνα του «συντηρητικού σωτήρα».
Όπως αναφέρει και το Ινστιτούτο Θρησκευτικών Μελετών Ευρώπης, η Εκκλησία μοιάζει να γυρίζει σε εποχές που το χρήμα καθόριζε τη δομή της και όχι η πίστη. Κι όλα αυτά, σε μια στιγμή όπου τα μηνύματα λιτότητας, δικαιοσύνης και αποστασιοποίησης από τον υλικό πλούτο, θα έπρεπε να ηχούν πιο δυνατά από ποτέ.
Εκκλησία ή επενδυτικός οργανισμός;
Η ουσία είναι πως η Καθολική Εκκλησία μετατρέπεται σταδιακά σε έναν παγκόσμιο οργανισμό όπου η γεωπολιτική και τα οικονομικά δίκτυα παίζουν πρωτεύοντα ρόλο. Η Εκκλησία του Πάπα Λέοντα δεν εμπνέει με το παράδειγμα της, αλλά ζητά εμπιστοσύνη με αντάλλαγμα τραπεζικούς λογαριασμούς.
Απομένει να φανεί αν αυτή η προσέγγιση θα επιφέρει το «θαύμα» που χρειάζεται το Βατικανό ή αν θα επιβεβαιώσει όσους μιλούν για την αρχή ενός ακόμη πιο σκοτεινού κεφαλαίου στην ιστορία του Χριστιανισμού.
