Η γυναικεία Ιερά Κοινοβιακή Μονή του Αποστόλου Ανδρέα στο χωριό Περατάτα της Κεφαλλονιάς, στην περιοχή της Μηλαπηδιάς, ιδρύθηκε τη βυζαντινή εποχή και είναι γνωστή για το γεγονός ότι αποθησαυρίζεται στη μονή το δεξί πέλμα του Πρωτόκλητου Αποστόλου.
Αναφέρεται αρχικά ως μονή της Παναγίας Μηλαπηδιάς από το 1264. Τους αιώνες που ακολούθησαν ερημώνεται και επανιδρύεται το έτος 1579, όταν τρεις κατά πνεύμα αδελφές, η Βενεδίκτη, η Λεοντία και η Μαγδαληνή, καταγόμενες από την πρώτη πρωτεύουσα του νησιού της Κεφαλλονιάς, το Μεσαιωνικό Δήμο του Κάστρου, αγοράζουν το κτήμα στο οποίο προϋπήρχε το ερειπωμένο μονύδριο του Αποστόλου Ανδρέου και εγκαθίστανται εκεί με σκοπό να μονάσουν.
Ταχύτατα αναπτύσσεται γυναικείο κοινόβιο, στο οποίο προσέρχεται να μονάσει κατά θαυμαστό τρόπο (διάσωση από ναυάγιο) το έτος 1639 η Ελληνορουμάνα Πριγκίπισσα Ρωξάνη, μετονομασθείσα σε Ρωμυλία μοναχή, θυγατέρα του Πρωτοσπαθάριου της Μολδοβλαχίας Ζώτου Τσιγαρά και εγγονή του Ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας Πέτρου Βοεβόδα. Εκτός από τη μεγάλη περιουσία της, κινητή και ακίνητη, αφιερώνει στη μονή έναν ανεκτίμητο πνευματικό θησαυρό προερχόμενο από το Άγιον Όρος: το ιερό λείψανο εκ του δεξιού ποδός (πέλμα) του Αποστόλου Ανδρέου. Το πέλμα, απεξαρθρωμένο από τον αστράγαλο, φέρει κανονικά επάνω του τη σάρκα του Αγίου, το αίμα του αποξηραμένο, καθώς επίσης είναι εμφανής η οπή από το καρφί της σταύρωσης του Αγίου. Η δε ευωδία του είναι χαρακτηριστική και εξαιρετικά έντονη. Έκτοτε η Ιερά Μονή του Αγίου Αποστόλου Ανδρέα λειτουργεί αδιάκοπα ως Γυναικεία Κοινοβιακή, αφιερωμένη στον Πρωτόκλητο Απόστολο.
Στη μονή μπορεί επίσης κανείς να επισκεφθεί το Εκκλησιαστικό Μουσείο, το οποίο από το έτος 1988 με τη μέριμνα του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη κ. Σπυρίδωνος ιδρύθηκε και στεγάζεται στο παλαιό Καθολικό της μονής, το οποίο είναι και το μόνο που διεσώθει από τους καταστρεπτικούς σεισμούς του 1953. Στην πρώτη αίθουσα (χώρος λιτής) βρίσκονται οι αποτοιχισμένες τοιχογραφίες του Ιερού Ναού της Μονής Ταξιαρχών Μηλαπιδιάς. Στα εκθέματα της αίθουσας περιλαμβάνονται το σάβανο του Εθνομάρτυρα Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γρηγορίου του Ε’, το επιτραχήλιο του Αγίου Νεκταρίου και το υποκάμισο του Αγίου Παναγή (παπά-Μπασιά).
Ο χώρος του κυρίως ναού σώζεται ακέραιος στην αρχική του μορφή. Το τέμπλο είναι έργο των αρχών του 17ου αιώνα με αξιόλογες εικόνες. Στο Εκκλησιαστικό Μουσείο ακόμα εκτίθενται δύο χειρόγραφες επιστολές του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, του έτους 1777. Ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα του Μουσείου είναι ο Αρχιεπισκοπικός Σάκκος Κεφαλληνίας, κεντημένος από τη μοναχή Θεοδώρα Κανάλη τον 18ο αιώνα.
Η μονή πανηγυρίζει δύο φορές τον χρόνο: 30 Νοεμβρίου επί τη μνήμη του Αποστόλου Ανδρέου και την Παρασκευή της Διακαινησίμου επί τη μνήμη της Ζωοδόχου Πηγής. Μετά την Αρχιερατική Λειτουργία ακολουθεί τιμητική λιτανεία του λειψάνου του Αποστόλου Ανδρέου και της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας Ζωοδόχου Πηγής (του έτους 1560) καθώς και της θαυματουργής εικόνας της ευρέσεως “Παναγία Μηλαπιδιώτισσα” (του 11ου αιώνα). Μικρότερη πανήγυρη τελείται στις 15 Αυγούστου (Κοίμηση της Θεοτόκου).
Στη μονή τελούνται ανελλιπώς οι ακολουθίες κατά το Αγιορείτικο Τυπικό.
Στην Ιερά Μονή του Αγίου Αποστόλου Ανδρέα βρίσκονται και ανήκουν τα εξής παρεκκλήσια:
Α) Αρχαγγέλων
Β) Αγίου Νικολάου Σκαρδαμπέλη
Γ) Αγίων Αικατερίνης και Παρασκευής και
Ε) Παναγίας Ελεούσης – “Άξιον Εστί”.
Οι μοναχές ασχολούνται με την υφαντουργία, την ιεροραπτική, την αγιογραφία, τη χειροτεχνία και τη φιλοξενία, καθώς επίσης και τις αγροτικές καλλιέργειες και τους κήπους. Η μονή από ετών έχει αναπτύξει πλούσια φιλανθρωπική και ιεραποστολική δράση. Καθηγουμένη είναι η μοναχή Ανδριανή.
Η μονή δέχεται καθημερινά επισκέψεις από 07.00 π.μ.- 14.00 μ.μ. και 17.00 μ.μ. – 20.00 μ.μ.
Τηλ. μονής: (+30) 26710 69398
){kind=link}