Ο άγιος Νεκτάριος μας λέγει σχετικά για την αλήθεια: « Η αλήθεια είναι το χαρακτηριστικό της ενάρετης ζωής. Το να λέγει κανείς την αλήθεια είναι καθήκον κάθε ανθρώπου που το οφείλει και στον εαυτό του και στους άλλους. Αυτός που λέγει την αλήθεια τιμά πρώτα τον εαυτό του που την λέγει και έπειτα αυτόν που την ακούει. Όποιος λέγει την αλήθεια στον πλησίον του, του αποδίδει την οφειλόμενη τιμή, διότι αυτός που την ακούει ως λογικό ον δικαιούται, αφού ερωτά, να μαθαίνει την αλήθεια.
Η αλήθεια στολίζει σαν πέπλο όποιον την λέγει. Τον τελειοποιεί στην αρετή, διότι είναι ο τελειοποιός της αρετής και αυτόν που την λέγει τον εξομοιώνει με τον Θεό, ο οποίος είναι η απόλυτη αλήθεια.
Τίποτε δεν είναι πιο ισχυρότερο της αληθείας, η αλήθεια παντού και πάντα επικρατεί. Η αλήθεια είναι ωραία ως κόρη του Ουρανού, η χάρη της θέλγει, η δε εικόνα της, όταν εμφανίζεται χαροποιεί τις ψυχές. Σε αυτήν λάμπει η αθωότητα, η απλότητα, η αγαθότητα και η ευγένεια. Η αρετή την εστόλισε, η δε αγιότητα επεχύθηκε πάνω της και όλη αποπνέει μύρο ευωδίας»1.
Ο άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης μας λέγει ότι: « Η αλήθεια του Κυρίου είναι το θεμέλιο όλων όσων δημιουργήθηκαν. Ας γίνη η αλήθεια θεμέλιο και όλων των έργων μας. Ας θεμελιώσουμε με την αλήθεια του Ευαγγελίου όλες μας τις πράξεις, όλους μας τους λογισμούς… Η Αγ. Γραφή είναι αληθινή σε όλα. Δεν περιλαμβάνει φανταστικά πρόσωπα, μύθους και θρύλους. Ακόμη και οι Παραβολές, που είναι συμβολικές ιστορίες, έχουν μέσα τους μόνον αλήθεια. Ο Λόγος του Θεού ολόκληρος είναι μία αδιαίρετος αλήθεια… Το ότι η ανθρώπινη ψυχή δεν ελκύεται πάντοτε ζωηρά από την θεία αλήθεια και δεν μένει σταθερά πάνω της, είναι συνέπεια του προπατορικού αμαρτήματος. Η παραμονή στην αλήθεια του Θεού, αλλοίμονο, κουράζει τις αδύναμες ψυχές και αρχίζουν να ρεμβάζουν σε άλλα. Όσο συχνά συμβαίνει αυτό κατά την προσευχή, το ίδιο γίνεται και αναφορικά με την πίστη, την φιλία μας με τους άλλους, την αγάπη με τον Θεό και τον πλησίον και γενικά με κάθε αρετή.
Παντού, δείχνουμε αστάθεια απέναντι των θείων αληθειών»2.
Ο άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσανίνωφ αναφέρει σχετικά ότι « Η πεσμένη ανθρωπότητα πλησιάζει την αγία αλήθεια με την πίστη. Άλλος δρόμος προς την αλήθεια δεν υπάρχει. Αλλά “για να πιστέψει κανείς” γράφει ο απόστολος, “χρειάζεται να ακούσει το κήρυγμα, και το κήρυγμα γίνεται με τον λόγο του Θεού”. Ο λόγος του Θεού είναι αλήθεια. Οι ευαγγελικές εντολές είναι αλήθεια. Θέλεις πραγματικά να ακούσεις την πνευματική φωνή της αγίας αλήθειας; Μάθε να μελετάς το Ευαγγέλιο. Από αυτό θα ακούσεις την αλήθεια, σε αυτό θα δείς την αλήθεια. Η αλήθεια θα σού αποκαλύψει την πτώση σου και τα δεσμά του ψεύδους, τα δεσμά της πλάνης, με τα οποία αόρατα δένεται η ψυχή του ανθρώπου, ακόμα κι εκείνου που έχει ανακαινισθεί από το Άγιο Πνεύμα με το Βάπτισμα»3.
Ο άγιος Μάξιμος μιλώντας για την αγάπη τονίζει: «Η οδός της αληθείας είναι η αγάπη. Δίνοντας στον εαυτό Του αυτό το όνομα ο Λόγος του Θεού, “εγώ ειμι η οδός και η αλήθεια και η ζωή”, παρουσιάζει στο Θεό και Πατέρα εκείνους που βαδίζουν αυτή την οδό καθαρούς από κάθε κακία».
Καί συνεχίζει «Αλήθεια είναι η θεία γνώση· αρετή, οι αγώνες για χάρη της αληθείας εκείνων που την επιθυμούν. Εκείνος που για χάρη της γνώσεως υποφέρει κόπους δεν κενοδοξεί, γιατί γνωρίζει ότι από την φύση της η αλήθεια δεν αποτελεί κατόρθωμα κόπων»4.
Ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς ερμηνεύοντας το “καθώς εστιν αλήθεια εν τω Χριστώ” μας λέγει: «Μόνο όποιος ζεί με την πίστη και αυτή η πίστη του διαποτίζει όλη την ψυχή, όλο τον νού, όλη την διάνοια και όλη την καρδιά, ώστε να ζεί όλος με Αυτόν και σε Αυτόν, μόνο αυτός μπορεί να γνωρίζει ποιός είναι ο Χριστός και τι είναι ο Χριστός. Μόνο με τον τρόπο αυτό οι Χριστιανοί γνωρίζουν ότι το “κεφαλαιώδες” είναι η Αλήθεια του Ιησού και ότι Αυτός είναι η “Μόνη Αλήθεια”. Μόνο στον Ιησού είναι η Αλήθεια για τον Θεό, για τον κόσμο και για τον άνθρωπο, για τα ορατά και για τα αόρατα όντα. Καί “γνωρίζεται” μόνο από εκείνον που ζεί σε Αυτόν· και ζεί σε Αυτόν όποιος ζεί στο Σώμα του, την Εκκλησία. Έτσι, μόνο στην Εκκλησία μπορεί να “γνωσθεί”, να “μαθευτεί” η αλήθεια “περί του παντός”. Γιατί η Παναλήθεια= Ο Θεάνθρωπος Χριστός»5.
………………………………………………………..
1.Αγίου Νεκταρίου Κεφαλά Μητροπολίτου Πενταπόλεως Άπαντα, τομ. Ε ́, σελ. 268
2.Αγίου Ιωάννου της Κρονστάνδης, Η εν Χριστώ ζωή μου, σελ. 25,34,262
3.Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ, Ασκητικές Εμπειρίες, τομ. Α ́, σελ. 135
4.Φιλοκαλία τομ. Β ́, σελ. 154, 168
5.Αρχιμ. Ιουστίνου Πόποβιτς,Προς Εφεσίους, Εκδ. Ρηγοπούλου σελ. 207
