Ιεροσολύμων Θεόφιλος: Πανηγυρικά και σύμφωνα με την εκκλησιαστική τάξη τιμήθηκε προχθές 23 Οκτωβρίου/5 Νοεμβρίου 2025 η μνήμη του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου στον Καθεδρικό ναό που τιμάται επ’ αυτού, ο οποίος βρίσκεται μεταξύ της Αγιοταφικής Αδελφότητας και του Πανίερου Ναού της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα.
Η ημέρα αυτή αποτελεί την Θρονική εορτή της Σιωνίτιδος Εκκλησίας καθώς ο Άγιος Ιάκωβος υπήρξε ο πρώτος της Επίσκοπος. Των ιερών ακολουθιών προεξήρχε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος. Έλαβαν μέρος Αγιοταφίτες Αρχιερείς και πατέρες.
Κατά την ομιλία του προς το εκκλησίασμα ο Μακαριώτατος τόνισε ότι οι διάδοχοι του Αγίου Ιακώβου καλούνται να συνεχίσουν να βαδίζουν στα ίχνη Του, ο οποίος λόγω τε και έργω αγωνιζόταν τον καλόν αγώνα της πίστεως.
Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας ο Μακαριώτατος και οι συλλειτουργοί Αρχιερείς και Ιερείς ανήλθαν στα δώματα του Ιερού Ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. Κατά την ομιλία του εκεί ο κ.κ. Θεόφιλος τόνισε ότι κατά την ημέρα αυτή: “Δικαίως αγάλλεται η αγία ημών των Ιεροσολύμων Εκκλησία επί τη μνήμη του θεσπεσίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, διότι το γεγονός τούτο αφορά εις τον θεσμόν της Εκκλησίας, τον τεθεμελιωμένον επί του απολυτρωτικού αίματος του σταυρωθέντος Χριστού αφ’ ενός και του συγκροτουμένου υπό του Αγίου αυτού Πνεύματος αφ΄ ετέρου”.
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων ανέφερε ότι οι διακονούντες την Εκκλησία του τόπου του σταυρικού πάθους, της τριημέρου ταφής και της Αναστάσεως του Σωτήρος ημών Χριστού, καλούνται να φανούν πιστοί της κλήσεως αυτής.
Αναλυτικά το ανακοινωθέν της Αρχιγραμματείας:
Την Τετάρτην, 23ην Οκτωβρίου/5ην Νοεμβρίου 2025, εωρτάσθη υπό του Πατριαρχείου η εορτή του αγίου ενδόξου αποστόλου Ιακώβου του Αδελφοθέου εις τον Καθεδρικόν επ’ ονόματι αυτού Ναόν, τον κείμενον μεταξύ της Αγιοταφιτικής Αδελφότητος και του Ναού της Αναστάσεως και αποτελούντα τον ενοριακόν Ναόν της εν Ιεροσολύμοις Ελληνορθοδόξου Αραβοφώνου Κοινότητος.
Ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος τιμάται υπό της Εκκλησίας ως ο υιός Ιωσήφ του μνήστορος, εκ γυναικός, την οποίαν είχε πρίν νυμφευθή την Παρθένον· επομένως δε ελέγετο και αυτής υιός και αδελφός του Κυρίου, ως και Αυτού νομιζομένου υιού του Ιωσήφ. (Ματθ. 13,55). Κατ’ άλλους δε ην ανεψιός μέν του Ιωσήφ, υιός δε του αδελφού αυτού Κλεόπα η Κλωπά, του και «Αλφαίου» καλουμένου. Εχειροτονήθη δε υπό του Κυρίου ως ο πρώτος επίσκοπος Ιεροσολύμων, είναι ο συγγραφεύς της εν τη Καινή Διαθήκη Καθολικής επιστολής αυτού, είναι ο ομολογήσας τον Κύριον ως Υιόν του Θεού και διά τούτο κρημνισθείς από του πτερυγίου του Ναού του Σολομώντος υπό των Αρχόντων των Ιουδαίων.
Προς τιμήν αυτού ως ιερομάρτυρος προεξήρξε του Εσπερινού ως χοροστατών η Α.Θ.Μ. ο Πατήρ ημών και Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος, συνιερουργούντων των Αγιοταφιτών Ιερομονάχων και των εφημερίων του Ιερού Ναού Πρεσβυτέρων Χαραλάμπους Μπαντούρ και Γεωργίου Μπαράμκη και μετεχόντων εν ευλαβεία Ιεροσολυμιτών πιστών.
Την πρωίαν της εορτής προεξήρξεν της θείας Λειτουργίας η Α.Θ.Μ. ο Πατήρ ημών και Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος, συλλειτουργούντων Αυτώ του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καπιτωλιάδος κ. Ησυχίου, του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου και του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Σεβαστείας κ. Θεοδοσίου, και Αγιοταφιτών Ιερομονάχων, ών πρώτος ο Γέρων Καμαράσης Αρχιμανδρίτης π. Νεκτάριος, και των Ιερέων του Ιερού Ναού Πρεσβυτέρων Γεωργίου, Χαραλάμπους και Νεκταρίου, ψαλλόντων ελληνιστί δεξιά του Πρωτοψάλτου του Ναού της Αναστάσεως διακόνου π. Ευσταθίου μετά των μαθητών της Πατριαρχικής Σχολής Σιών και αριστερά αραβιστί της χορωδίας του Καθεδρικού Ναού υπό τον κ. Ριμόν Κάμαρ, παρουσία της Προξένου του Ελληνικού Γενικού Προξενείου κ. Άννης Μάντικα, εν συμμετοχή μελών της ενορίας, μοναζουσών και πολλών άλλων.
Προς το ευσεβές εκκλησίασμα εκήρυξε τον θείον λόγον ο Μακαριώτατος ως έπεται:
«Πάσαν χαράν ηγήσασθε, αδελφοί μου, όταν πειρασμοίς περιπέσητε ποικίλοις, γινώσκοντες ότι το δοκίμιον υμών της πίστεως κατεργάζεται υπομονήν· η δε υπομονή έργον τέλειον εχέτω, ίνα ήτε τέλειοι και ολόκληροι, εν μηδενί λειπόμενοι», (Ιακ. Α΄,1-4) επιστέλλει ο Άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος.
Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,
Ευλαβείς Χριστιανοί και προσκυνηταί,
Η χάρις του Αγίου Πνεύματος συνήγαγε πάντας ημάς σήμερον εν τώ ιερώ τούτω Ναώ, τώ επωνύμω του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, ίνα εορτάσωμεν την πάνσεπτον αυτού μνήμην.
Ούτος ο Άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος ανεδείχθη πρώτος Επίσκοπος της Εκκλησίας Ιεροσολύμων χειροτονηθείς παρ’ αυτού του Κυρίου, αλλά και πρώτος την θείαν Λειτουργίαν έγραψε και εξέθετο, παρ’ αυτού του Σωτήρος ημών Χριστού διδαχθείς.
Ο Άγιος Ιάκωβος εν τη πυρίνη αίγλη του θείου Πνεύματος φωτισθείς, ώφθη, ως ζηλωτής της ευσεβείας του Μυστηρίου, δηλονότι της Θείας Οικονομίας της ενσαρκώσεως και ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου εκ των αγνών αιμάτων της αειπαρθένου και υπερευλογημένης Θεοτόκου και μητέρας του Θεού ημών.
Ο θείος Παύλος επικαλείται το κύρος το πνευματικόν του Αδελφοθέου Ιακώβου, ο οποίος ηγείτο της πρωτοχριστιανικής Εκκλησιαστικής Κοινότητος μετά των Αποστόλων Πέτρου και Ιωάννου, ονομάζων αυτόν στύλον. «Και γνόντες (οι λοιποί απόστολοι) την χάριν την δοθείσάν μοι, Ιάκωβος και Κηφάς και Ιωάννης, οι δοκούντες στύλοι είναι, δεξιάς έδωκαν εμοί και Βαρνάβα κοινωνίας, ίνα ημείς εις τα έθνη, αυτοί δε εις την περιτομήν»·, (Γαλ. 2,9) λέγει ο θεηγόρος Παύλος.
Εις την καθολικήν αυτού επιστολήν ο άγιος Ιάκωβος προτρέπει τους προσελθόντας εις την Χριστιανικήν πίστιν, ίνα έχωσιν υπομονήν εν ταις θλίψεσιν και τοις πειρασμοίς, λέγων: «Πάσαν χαράν ηγήσασθε, αδελφοί μου, όταν πειρασμοίς περιπέσητε ποικίλοις, γινώσκοντες ότι το δοκίμιον υμών της πίστεως κατεργάζεται υπομονήν», (Ιακ. 1,2-3).
Με άλλα λόγια, όταν η πίστις ημών δοκιμάζηται από θλίψεις και πειρασμούς, τότε η υπομονή είναι ασφαλής και σταθερά, ως ερμηνεύει εν προκειμένω ο άγιος Θεοφύλακτος λέγων: «Χαράς δε πάσης οι πειρασμοί παραίτιοι τοις σπουδαίοις, ότι το δοκίμιον αυτών διά τούτων γίνεται φανερόν». Ο δε σοφός Παύλος, αναφερόμενος εις την εν Χριστώ πίστιν λέγει: «Δικαιωθέντες ούν εκ πίστεως ειρήνην έχομεν προς τον Θεόν διά του Κυρίου ημών ᾿Ιησού Χριστού… ου μόνον δέ, αλλά και καυχώμεθα εν ταις θλίψεσιν, ειδότες ότι η θλίψις υπομονήν κατεργάζεται, η δε υπομονή δοκιμήν, η δε δοκιμή ελπίδα, η δε ελπίς ου καταισχύνει, ότι η αγάπη του Θεού εκκέχυται εν ταις καρδίαις ημών διά Πνεύματος Αγίου του δοθέντος ημίν», (Ρωμ. 5, 1-5).
Αι θλίψεις και δοκιμασίαι είναι αι φυσικαί τραχύτητες / σκληρότητες και τα δεινά, τα οποία ο θείος Παύλος θεωρεί ως αναπόφευκτον κλήρον του Χριστιανού. Η δοκιμασία είναι εκείνη, η οποία αναδεικνύει τον γνήσιον ακόλουθον του Χριστού, ο οποίος παρομοιάζεται με τον σπόρον, ο οποίος «έπεσεν επί την γην την καλήν και εδίδου καρπόν», (Ματθ. 13,8).
Δι’ ετέρας και πάλιν παραινέσεως ο άγιος Ιάκωβος επισημαίνει την δύναμιν αλλά και το αποτέλεσμα της υπομονής εν ταις δοκιμασίαις ημών λέγων: «Μακάριος ανήρ ός υπομένει πειρασμόν· ότι δόκιμος γενόμενος λήψεται τον στέφανον της ζωής, όν επηγγείλατο ο Κύριος τοις αγαπώσιν αυτόν», (Ιακ. Α’,12).
Ο Ιερός Χρυσόστομος, εκθέτων τον λόγον διά τον οποίον είναι μακάριος ο υπομένων πειρασμόν, λέγει: «Γενήσεται ούτος, αθλητικώς άγων τον αγώνα, δόκιμος ανήρ διά πάντων γεγυμνασμένος». Με άλλα λόγια, η δοκιμασία των πειρασμών κατήρτισε και απέδειξεν τον υπομένοντα τον πειρασμόν, σταθερόν, γνήσιον και διά τούτο αρεστόν ενώπιον του Θεού. Ο απώτερος σκοπός διά τον οποίον ο Θεός επιτρέπει να υφιστάμεθα τας θλίψεις και τας στενοχωρίας είναι να καταστώμεν δόκιμοι, ίνα εις το τέλος βραβεύση ημάς με τον στέφανον της ζωής.
Ο δε «στέφανος της ζωής» (Ιακ. Α,12) είναι στέφανος επαγγελίας, στέφανος, τον οποίον υπόσχεται ο Θεός εις τον νικητήν ως ανταμοιβήν αυτού. «Ο ουρανός και η γη παρελεύσονται, οι δε λόγοι μου ου μη παρέλθωσιν», (Ματθ. 24,35), λέγει Κύριος. Όσον δ΄ αφορά το είδος «τού στεφάνου της ζωής», άς ακούσωμεν τον Ιερόν Χρυσόστομον λέγοντα: «Ζητείς τις η ύλη ού ητοίμασεν ο Θεός τοις αγαπώσιν αυτόν; Εστιν ά διά μέγεθος θειότητος όψει και ακοή ουχ υπόκειται ουδέ επί ψιλήν νόησιν ανθρώπου αναβέβηκε». Και απλούστερον: «θέλεις να γνωρίζεις τι πράγμα έχει ετοιμάσει ο Θεός διά τους αγαπώντας αυτόν; Υπάρχουν πράγματα τα οποία ένεκεν του μεγέθους της θειότητος/ αγιότητός τους δεν δύναται να ίδη η να ακούση η να κατανοήση ο άνθρωπος».
Αναφερόμενος ο απόστολος Παύλος εις τα ευεργετικά αποτελέσματα των θλίψεων και δοκιμασιών λέγει: «δι’ υπομονής τρέχωμεν τον προκείμενον ημίν αγώνα, αφορώντες εις τον της πίστεως αρχηγόν και τελειωτήν ᾿Ιησούν, ός αντί της προκειμένης αυτώ χαράς υπέμεινε σταυρόν, αισχύνης καταφρονήσας, εν δεξιά τε του θρόνου του Θεού κεκάθικεν», (Εβρ. 12,2). Ερμηνεύων τον Παύλειον τούτον λόγον ο Οικουμένιος λέγει: «Ο γάρ παρών βίος αγών εστιν· αγών δε κατά των αμαρτιών και επιθυμιών και των νοητώς αντιπαλαιόντων ημίν. Τούτον ούν τρέχωμεν και κατορθώμεν τον αγώνα». Με άλλα λόγια, ο λόγος του Ευαγγελίου του Χριστού είναι εκείνος, ο οποίος μας καθορίζει πως πρέπει να διάγωμεν εν τη παρούση ζωή, αλλά και υπό του παραδείγματος των μαρτύρων της Εκκλησίας, οι οποίοι διήνυσαν τον αγώνα τούτον.
Αξιοσημείωτον παράδειγμα εν προκειμένω αποτελεί αυτός ούτος ο δίκαιος Απόστολος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος, ο γενόμενος σύναιμος του μαρτυρίου του Χριστού. Λέγομεν τούτο, διότι κατά την μαρτυρίαν του Ηγησίππου, ο Αδελφόθεος Ιάκωβος εθανατώθη ριφθείς εκ του ιερού κάτω, λιθοβοληθείς και πληγείς διά ροπάλων, ότε του εζητήθη ενώπιον του λαού να δώση την μαρτυρίαν περί του Ιησού και ωμολόγησεν ούτος ότι ο Ιησούς είναι ο Υιός του ανθρώπου, ο καθήμενος εις τα δεξιά της μεγαλωσύνης.
Ημείς, αγαπητοί μου αδελφοί, καλούμεθα, ίνα βαδίζωμεν εις τα ίχνη του σήμερον τιμωμένου αγίου Αποστόλου Ιακώβου του Αδελφοθέου, ο οποίος λόγω τε και έργω ηγωνίζετο τον καλόν αγώνα της πίστεως, (Πρβλ. Α’ Τιμ. 6,12). Μετά δε του υμνωδού ευσεβώς αναβοήσωμεν: «Δώρησαι ημίν, Ιάκωβε θεόπτα, δώρημα τέλειον εκ του Πατρός των φώτων, και απέλασον την θλίψιν την επερχομένην και ενεστώσαν εκ πλήθους πταισμάτων». Σύ δέ, Θεοτόκε, «δίωξον το νέφος των παθών, και της άνω μεθέξεως αξίωσον, και φωτός ανεσπέρου, πρεσβείαις σου Άχραντε».
Έτη πολλά ευλογημένα και ειρηνικά.
