Οικουμενικό Πατριαρχείο: Μία ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση για τις σχέσεις Μόσχας και Φαναρίου πραγματοποίησαν οι Άρχοντες Οφφικιάλιοι της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μία οργανωμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης εις βάρος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με αφορμή κυρίως την παραχώρηση της αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας το 2019.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Σύμφωνα με την ανάλυση που δημοσιοποιήθηκε, η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον σε αμιγώς εκκλησιαστικό επίπεδο, αλλά επεκτείνεται και στο πεδίο της πληροφόρησης, όπου – όπως υποστηρίζεται – αξιοποιούνται μηχανισμοί διάδοσης ειδήσεων, κοινωνικά δίκτυα και δίκτυα επιρροής με στόχο την αμφισβήτηση του ρόλου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην παγκόσμια Ορθοδοξία.
Οι Άρχοντες του Φαναρίου σημειώνουν ότι η θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου ως Πρωτοθρόνου Εκκλησίας βασίζεται σε αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων και ειδικότερα στη μακραίωνη κανονική παράδοση της Εκκλησίας. Όπως υπογραμμίζουν, το Φανάρι διατηρεί ιστορικά την ευθύνη συντονισμού και επίλυσης διαφόρων διαεκκλησιαστικών ζητημάτων, καθώς και την αρμοδιότητα χορήγησης αυτοκεφαλίας όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε μετά από δημόσιες τοποθετήσεις του Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο, ο οποίος αμφισβήτησε τον ιδιαίτερο ρόλο του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Οι θέσεις αυτές προκάλεσαν νέες αντιδράσεις από κύκλους που πρόσκεινται στο Φανάρι, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για απόπειρα αναθεώρησης της εκκλησιαστικής τάξης που έχει διαμορφωθεί επί αιώνες.
Οι διαφορές Φαναρίου και Μόσχας
Κατά τους συντάκτες της ανακοίνωσης, το βασικό σημείο διαφωνίας αφορά την ερμηνεία των ιερών κανόνων και τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται αποφάσεις που επηρεάζουν το σύνολο της Ορθοδοξίας.
Οι Άρχοντες υποστηρίζουν ότι η αυτοκεφαλία της Ουκρανίας εντάσσεται στο πλαίσιο αρμοδιοτήτων που ασκεί διαχρονικά το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Υπενθυμίζουν μάλιστα ότι το Φανάρι έχει χορηγήσει κατά το παρελθόν αυτοκεφαλία σε σειρά τοπικών Εκκλησιών, μεταξύ αυτών της Ελλάδος, της Ρουμανίας, της Σερβίας, της Βουλγαρίας, της Αλβανίας και της Γεωργίας.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι οι σχέσεις μεταξύ Κωνσταντινούπολης και Μόσχας επιβαρύνθηκαν σημαντικά μετά το 2019, οδηγώντας σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις που γνώρισε η Ορθοδοξία τις τελευταίες δεκαετίες.
Αναφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Στο κείμενο γίνεται επίσης αναφορά σε μελέτες και εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS), όπου εξετάζονται φαινόμενα παραπληροφόρησης και επιχειρήσεων επιρροής στο διεθνές περιβάλλον.
Οι συντάκτες της ανάλυσης υποστηρίζουν ότι η παραπληροφόρηση αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης και ότι οι θρησκευτικοί θεσμοί δεν μένουν ανεπηρέαστοι από αυτή τη νέα πραγματικότητα.
Σημειώνουν ακόμη ότι η διασπορά αντικρουόμενων πληροφοριών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργεί σύγχυση στους πιστούς και εντείνει τις διαιρέσεις στο εσωτερικό της Ορθοδοξίας.
Το ουκρανικό παραμένει ανοιχτή πληγή
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην κατάσταση που επικρατεί στην Ουκρανία, με τους Άρχοντες να υποστηρίζουν ότι ο πόλεμος έχει δημιουργήσει νέες εκκλησιαστικές και ανθρωπιστικές προκλήσεις.
Κατά την άποψή τους, η σύγκρουση δεν αφορά μόνο εδαφικά ή πολιτικά ζητήματα αλλά επηρεάζει άμεσα και την εκκλησιαστική ζωή εκατομμυρίων πιστών. Για τον λόγο αυτόν, καλούν σε σεβασμό του διεθνούς δικαίου, των θρησκευτικών ελευθεριών και των κανονικών παραδόσεων της Εκκλησίας.
«Το Φανάρι παραμένει σημείο αναφοράς»
Οι Άρχοντες Οφφικιάλιοι καταλήγουν υποστηρίζοντας ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο εξακολουθεί να αποτελεί πνευματικό κέντρο αναφοράς για την Ορθοδοξία ανά τον κόσμο και ότι οι επιθέσεις εναντίον του δεν μπορούν να αλλοιώσουν τον ιστορικό και κανονικό του ρόλο.
Όπως αναφέρουν, οι διαφορές μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Ρωσικής Εκκλησίας παραμένουν υπαρκτές και βαθιές, ωστόσο εκφράζουν την ελπίδα ότι στο μέλλον θα επικρατήσει ο διάλογος και η ενότητα. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο και τις πρωτοβουλίες του Φαναρίου, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν μέσω του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Οι θέσεις που παρουσιάζονται στο παρόν κείμενο αποδίδονται στους Άρχοντες Οφφικιάλιους της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και αποτελούν τη δική τους ερμηνεία των εξελίξεων γύρω από το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα και τις σχέσεις Φαναρίου – Μόσχας.
