ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΘΛΙΨΗΣ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ
Γράφει ο Δήμος Μπακιρτζάκης
Ημέρα μνήμης και θλίψης ξημέρωσε σήμερα. Τα «Σεπτεμβριανά», το οργανωμένο πογκρόμ έγινε σαν σήμερα στην Κωνσταντινούπολη την νύκτα της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, εξ ου και η ονομασία, όπου καθοδηγούμενος τουρκικός όχλος προκάλεσε βίαια επεισόδια κατά των περιουσιών των Ελλήνων ομογενών και των Αρμένιων, πλην όμως Τούρκων υπηκόων, καθώς και άλλων μη μουσουλμανικών μειονοτήτων, λεηλατώντας και πυρπολώντας ελληνικά καταστήματα, σπίτια, σχολεία και βεβηλώνοντας εκκλησίες ακόμα και νεκροταφεία δημιουργώντας τρομοκρατία και ανασφάλεια για τις υφιστάμενες μειονότητες.
Αφορμή έδωσε μια βομβιστική επίθεση στο πατρικό σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ στην Θεσσαλονίκη, που αποδείχτηκε στην συνέχεια ότι ήταν σκηνοθετημένη προβοκάτσια από την ίδια τη τουρκική κυβέρνηση.
Πραγματική αιτία του πογκρόμ αυτού ήταν η εξέλιξη του Κυπριακού ζητήματος, η συγκυρία του οποίου μεθόδευσε την προβοκάτσια. Τα «Σεπτεμβριανά» αποτελούν ένα μέρος ενός μακρύ καταλόγου διώξεων κατά αλλοθρήσκων μειονοτήτων που μπορεί να ξεκίνησαν περί τα τέλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, πλην όμως εντάθηκαν από την εποχή των Νεοτούρκων και ύστερα. Η ιστορία μίλησε για την προβοκάτσια που στοίχισε στη βιωσιμότητα της ελληνικής μειονότητας της Κωνσταντινούπολης, όμως σήμερα ελάχιστα από όσα συνέβησαν τότε περιλαμβάνονται στα σχολικά μας εγχειρίδια, σύμφωνα με τον Θεοφάνη Μαλκίδη διδάκτορα κοινωνικών επιστημών και μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών.
Σύμφωνα με τον ίδιο “δεν αναφέρεται η προβοκάτσια που έγινε μέσα στο δήθεν σπίτι του Κεμάλ, δεν αναφέρετε ο ρόλος του “ευαγούς ιδρύματος”, του τουρκικού προξενείου που εδρεύει στην Κομοτηνή το οποίο έπαιξε σημαντικό ρόλο τόσο θεσμικά όσο και διπλωματικά, προκειμένου να διακινηθεί μέσω του διπλωματικού αυτοκινήτου η βόμβα και φυσικά να διακινηθούν και οι δράστες οι οποίοι φυσικά μετά διέφυγαν στην Τουρκία. Αυτά θα πρέπει κάποιος να τα δει, όχι ως παρατήρηση ενός Έλληνα που για κάποιους θεωρείτε μη αντικειμενικός αλλά από τις δίκες που έγιναν το 1960 εναντίον του τότε πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας οι οποίοι αποκάλυψαν αλλά και αποκαλύφθηκε από την δίκη ότι όλα αυτό ήταν μια στημένη προβοκάτσια από το ίδιο το τουρκικό κράτος το οποίο οργάνωσε, σχεδίασε και υλοποίησε την νύχτα των κρυστάλλων εναντίων των Ελλήνων”.
Από τους 130.000 Έλληνες που ζούσαν στην Κωνσταντινούπολη τότε, επηρεάστηκαν περίπου 110.000 άνθρωποι, οι οποίοι αποφάσισαν σταδιακά να εγκαταλείψουν την Πόλη. Τουλάχιστον 30 Έλληνες υπολογίζεται ότι σκοτώθηκαν (κάποιες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 15-37 νεκρούς) και εκατοντάδες άλλοι κακοποιήθηκαν. Περισσότεροι από 8.500 ομογενείς δεν είχαν στέγη τις επόμενες μέρες και αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν άμεσα την Τουρκία. Καταστράφηκαν 2.600 σπίτια. Επίσης καταστράφηκαν 4.348 καταστήματα εμπόρων και βιοτεχνών της Πόλης, 110 ξενοδοχεία, 27 φαρμακεία, 21 εργοστάσια, 72 εκκλησίες δέχτηκαν επίθεση (25 κάηκαν, οι υπόλοιπες υπέστησαν ζημιές).
Καταστροφές προκλήθηκαν σε 35 σχολεία και 3 εφημερίδες. Και τα 5 αθλητικά σωματεία που είχε ο Ελληνισμός της Πόλης την περίοδο 1955-1956 καταστράφηκαν. Βέβαια ό,τι κάνεις το βρίσκεις μπροστά σου, το κακό και το καλό, σημειώνει ο κ. Μαλκίδης παρατηρώντας ότι οι εξελίξεις στην Τουρκία μετά το πραξικόπημα, συνδέονται ιστορικά με τα Σεπτεμβριανά του 1955. “Αυτοί οι άνθρωποι που πήρανε τις περιουσίες των Ελλήνων το 1955, σήμερα τις παίρνει ο Ερντογάν θεωρώντας ότι είναι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος. Τις επιχειρήσεις που τις είχαν κάποτε Έλληνες, τις πήραν οι Τούρκοι και τώρα τους τα παίρνει ο Ερντογάν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο”.
