ΟΠΕΚΕΠΕ – ΑΓΡΟΤΕΣ: Πρωτοφανείς εκκρεμότητες λίγο πριν τον Ιούνιο-Έντονη αναστάτωση επικρατεί στον αγροτικό κόσμο μετά τις τελευταίες πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς χιλιάδες παραγωγοί διαπίστωσαν ότι σημαντικά ποσά ενισχύσεων παρέμειναν εκτός πίστωσης, παρά τις διαβεβαιώσεις των προηγούμενων εβδομάδων για εκτεταμένες καταβολές.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr, ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παρακολουθούν καθημερινά την πορεία των εκκρεμοτήτων, καθώς η πίεση από τον αγροτικό κόσμο αυξάνεται και οι διαμαρτυρίες πολλαπλασιάζονται σε όλη τη χώρα.
Η πρόσφατη πληρωμή, ύψους περίπου 179 εκατ. ευρώ, αποδείχθηκε πολύ χαμηλότερη των προσδοκιών, καθώς αφορούσε μόνο μέρος των συνδεδεμένων ενισχύσεων, δύο δράσεις οικολογικών σχημάτων και περιορισμένα υπόλοιπα βασικής ενίσχυσης.
Τα 686 εκατ. ευρώ που παραμένουν απλήρωτα
Το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι ότι για πρώτη φορά τα απλήρωτα υπόλοιπα που μεταφέρονται στον Ιούνιο φτάνουν τα 686 εκατ. ευρώ.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες:
• 181 εκατ. ευρώ αφορούν τη βασική ενίσχυση.
• 16 εκατ. ευρώ αφορούν την αναδιανεμητική ενίσχυση.
• 10,6 εκατ. ευρώ αφορούν το πριμ νέων αγροτών.
• 62 εκατ. ευρώ αφορούν συνδεδεμένες ενισχύσεις.
• 416,6 εκατ. ευρώ αφορούν οικολογικά σχήματα (eco-schemes).
Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο εκκρεμοτήτων που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια, γεγονός που δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας σε πολλές αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Εκτός πληρωμής σημαντικές συνδεδεμένες ενισχύσεις
Από τις συνδεδεμένες ενισχύσεις έμειναν εκτός αρκετές κατηγορίες παραγωγών.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται:
• οι παραγωγοί σηροτροφίας,
• οι καλλιεργητές κτηνοτροφικού κουκιού,
• οι παραγωγοί βίκου,
• οι καλλιεργητές λούπινου,
• οι παραγωγοί κτηνοτροφικού ρεβιθιού,
• καθώς και άλλες καλλιέργειες ψυχανθών.
Στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες πληρωμές μεταφέρονται πλέον για τον Ιούνιο, εφόσον ολοκληρωθούν οι απαιτούμενοι διοικητικοί και διασταυρωτικοί έλεγχοι.
Το μεγάλο πρόβλημα με το monitoring
Ιδιαίτερα σοβαρές αποδεικνύονται και οι επιπτώσεις από το νέο σύστημα monitoring.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν φτάσει στο vimaorthodoxias.gr, χιλιάδες αγροτεμάχια εμφάνισαν προβλήματα τα οποία οδήγησαν σε περικοπές ή ακόμη και σε μηδενισμό ενισχύσεων.
Οι βασικές αιτίες είναι:
• καθυστερήσεις στην επεξεργασία δηλώσεων,
• προβλήματα στα γεωχωρικά δεδομένα,
• αστοχίες στις δορυφορικές απεικονίσεις,
• αδυναμία ορθής τεκμηρίωσης συγκεκριμένων καλλιεργητικών πρακτικών,
• και απορρίψεις χωρίς επαρκή αιτιολόγηση.
Πηγές του αγροτικού χώρου υποστηρίζουν ότι περίπου το 15% των φακέλων εμφανίζει κάποιο είδος προβλήματος.
Η μεγάλη εκκρεμότητα στα οικολογικά σχήματα
Ακόμη μεγαλύτερος είναι ο προβληματισμός γύρω από τα οικολογικά σχήματα.
Από το σύνολο των δράσεων πληρώθηκαν μόνο δύο, ενώ οι υπόλοιπες μεταφέρονται για τον Ιούνιο.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες εκκρεμότητες περιλαμβάνονται:
• η φυτοκάλυψη και ενισχυμένη βιοποικιλότητα,
• η κυκλική οικονομία,
• τα αγροδασικά συστήματα,
• η ψηφιακή εφαρμογή,
• οι αναβαθμίδες,
• καθώς και η διατήρηση της βιολογικής γεωργίας.
Μόνο η δράση της διατήρησης βιολογικής γεωργίας αφορά προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 235 εκατ. ευρώ.
Στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναγνωρίζουν ότι τα οικολογικά σχήματα αποτελούν πλέον το πιο σύνθετο τμήμα των άμεσων ενισχύσεων και απαιτούν ιδιαίτερα αυστηρούς ελέγχους.
Διεθνείς εξελίξεις και φόβοι για τα σιτηρά
Την ίδια ώρα, οι διεθνείς εξελίξεις δημιουργούν νέο κύμα ανησυχίας στους παραγωγούς.
Σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Σιτηρών (IGC), η παγκόσμια παραγωγή σιτηρών κατά τη σεζόν 2026-2027 προβλέπεται να μειωθεί κατά 3%, εξέλιξη που καταγράφεται για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια.
Η μείωση αποδίδεται:
• στις χαμηλότερες αποδόσεις,
• στη μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων,
• αλλά και στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες σε βασικές παραγωγικές χώρες.
Παράλληλα, η κατανάλωση συνεχίζει να αυξάνεται, γεγονός που ασκεί επιπλέον πιέσεις στις διεθνείς αγορές.
Τι προβλέπει το USDA
Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει και η ανάλυση του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA).
Οι αμερικανικές εκτιμήσεις προβλέπουν μείωση της παγκόσμιας παραγωγής σιταριού, με τις μεγαλύτερες απώλειες να καταγράφονται:
• στις Ηνωμένες Πολιτείες,
• στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
• στην Αργεντινή,
• και στην Αυστραλία.
Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις διεθνείς τιμές των δημητριακών, οι οποίες εμφανίζουν ανοδικές τάσεις τους τελευταίους μήνες.
Οι αγρότες περιμένουν τον Ιούνιο
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στον επόμενο μήνα, καθώς εκεί έχουν μεταφερθεί οι περισσότερες εκκρεμείς πληρωμές.
Οι παραγωγοί περιμένουν:
• την εξόφληση των συνδεδεμένων ενισχύσεων,
• την πληρωμή των περισσότερων οικολογικών σχημάτων,
• την ολοκλήρωση των διορθώσεων monitoring,
• και την καταβολή υπολοίπων βασικής ενίσχυσης.
Όπως τονίζουν στο vimaorthodoxias.gr ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, ο στόχος παραμένει να κλείσει το μεγαλύτερο μέρος των εκκρεμοτήτων εντός Ιουνίου, ώστε να αποκατασταθεί η ομαλή ροή χρηματοδότησης προς τον πρωτογενή τομέα.
Ωστόσο, για χιλιάδες αγρότες που βρίσκονται ήδη εν μέσω καλλιεργητικής περιόδου, η καθυστέρηση των πληρωμών δημιουργεί ασφυκτικές πιέσεις, καθώς το κόστος παραγωγής συνεχίζει να αυξάνεται και οι ανάγκες ρευστότητας είναι μεγαλύτερες από ποτέ.
