Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης τελείται στη Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και στη Μητρόπολη Αθηνών η Εξόδιος Ακολουθία της σπουδαίας βυζαντινολόγου Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η σορός της μεταφέρθηκε από νωρίς στον Μητροπολιτικό Ναό, όπου πλήθος κόσμου συρρέει για το τελευταίο αντίο σε μία προσωπικότητα που ταύτισε το όνομά της με τη διεθνή προβολή της βυζαντινής ιστορίας.
Το φέρετρο, σκεπασμένο με τις σημαίες της Ελλάδας και της Γαλλίας, συμβολίζει τη διπλή της πνευματική πατρίδα. Παρούσα η οικογένειά της, με την κόρη της Μαρί-Ελέν να συνοδεύει τη σορό, ενώ πολιτικοί, ακαδημαϊκοί και εκπρόσωποι θεσμών αποτίουν φόρο τιμής. Επικήδειο λόγο εκφωνεί ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τιμώντας τη διαδρομή μιας γυναίκας που έφερε την Ελλάδα στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής διανόησης.
«Ο φάρος του Βυζαντινισμού στη Γαλλία»
Ανάμεσα στους παριστάμενους βρίσκεται και ο Μιχάλης Κακούρης, βυζαντινολόγος στο Παρίσι, ο οποίος εκπροσωπεί το Comité Français des Études Byzantines. Όπως δήλωσε, «η Αρβελέρ υπήρξε ο φάρος του Βυζαντινισμού στη Γαλλία για δεκαετίες». Με λόγο σεμνό αλλά αποφασιστικό, ανέδειξε τη συμβολή της στην καθιέρωση των βυζαντινών σπουδών στην καρδιά της Ευρώπης.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ δεν υπήρξε απλώς πανεπιστημιακή δασκάλα· υπήρξε γέφυρα πολιτισμών. Στο Υπουργείο Πολιτισμού αναγνωρίζουν ότι το έργο της συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξη της βυζαντινής κληρονομιάς ως αναπόσπαστου τμήματος της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Μια ζωή αφιερωμένη στη γνώση
Γεννημένη στον Πειραιά, η Αρβελέρ διέγραψε εντυπωσιακή ακαδημαϊκή πορεία στη Γαλλία, φτάνοντας έως τη θέση της Πρυτάνεως της Σορβόννης — η πρώτη γυναίκα που κατέλαβε αυτό το αξίωμα. Μελετώντας τη διοίκηση και την ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, κατέδειξε ότι το Βυζάντιο δεν ήταν «παρακμή», αλλά δημιουργικός πολιτισμός με βαθιά επιρροή στη Δύση.
Η συμβολή της τιμήθηκε επανειλημμένως από την Ακαδημία Αθηνών, ενώ η ίδια υπήρξε μέλος διεθνών επιστημονικών οργανισμών και σύμβουλος σε πολιτιστικά προγράμματα της Ευρώπης.
Η μαρτυρία στο ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Η μακαριστή κυρία Αρβελέρ είχε μιλήσει στο vimaorthodoxias.gr (Βήμα Ορθοδοξίας) για την ιστορία του Βυζαντίου και την προσωπική της αγάπη για αυτήν. Είχε τονίσει ότι «το Βυζάντιο είναι η ψυχή της Ελλάδας και της Ευρώπης», υπογραμμίζοντας πως η ιστορία του δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως παρελθόν, αλλά ως ζώσα μνήμη. Στη συνέντευξη εκείνη είχε εξηγήσει πώς αφιέρωσε τη ζωή της στην αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας γύρω από τη βυζαντινή κληρονομιά, αναδεικνύοντάς την παγκοσμίως μέσα από διαλέξεις, συγγράμματα και διεθνή συνέδρια.
Η φωνή της υπήρξε σταθερή υπενθύμιση ότι η Ορθοδοξία και ο ελληνισμός διαμόρφωσαν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Για την ίδια, το Βυζάντιο δεν ήταν απλώς αντικείμενο έρευνας, αλλά αποστολή ζωής.
Η τελευταία τιμή
Η τελετή πραγματοποιείται με εκκλησιαστική μεγαλοπρέπεια, σύμφωνα με το τυπικό της Εκκλησίας της Ελλάδος. Ιεράρχες, πανεπιστημιακοί και εκπρόσωποι ξένων αποστολών αποχαιρετούν μια μορφή που ξεπέρασε τα στενά όρια της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Στο προαύλιο της Μητρόπολης, νέοι φοιτητές κρατούν βιβλία της, ενώ παλαιοί μαθητές της μιλούν για την αυστηρότητα και τη ζεστασιά που συνδύαζε στη διδασκαλία της. «Μας έμαθε να αγαπάμε το Βυζάντιο χωρίς ιδεοληψίες», αναφέρει ένας από αυτούς.
Η παρακαταθήκη
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της ένα έργο που υπερβαίνει τα όρια της ιστοριογραφίας. Μετέτρεψε το Βυζάντιο από περιθωριακό αντικείμενο σε κεντρικό κεφάλαιο της ευρωπαϊκής αυτογνωσίας. Η ζωή της υπήρξε παράδειγμα προσήλωσης στην επιστήμη, αλλά και στην πατρίδα.
Σήμερα, η Ελλάδα και η Γαλλία την αποχαιρετούν με σεβασμό. Η μορφή της θα παραμείνει συνυφασμένη με την πνευματική αναγέννηση των βυζαντινών σπουδών. Και η μνήμη της, όπως και το Βυζάντιο που τόσο αγάπησε, θα παραμείνει ζωντανή.
Πηγή φωτό : ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
