Ιόνιο: Το αίτημα για τα «Swift Tide» και «Highland Chieftain» φέρνει την ερευνητική γεώτρηση «Ασωπός 1» ένα βήμα πιο κοντά. Οι άδειες, το περιβάλλον και το αποτέλεσμα του γεωτρύπανου θα κρίνουν τη συνέχεια.
ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ | Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Η προετοιμασία για την πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα από το 1986 αποκτά πλέον συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο. Η Energean, διαχειρίστρια της παραχώρησης «Μπλοκ 2» στο βορειοδυτικό Ιόνιο, υπέβαλε αίτημα στις ελληνικές αρχές για τη χρήση δύο πλοίων υποστήριξης: του «Swift Tide» και του «Highland Chieftain». Η αίτηση έχει δημοσιευθεί από το Λιμενικό Σώμα. Πρόκειται για αίτημα έγκρισης, όχι για ανακοίνωση ότι τα πλοία άρχισαν ήδη εργασίες.
Τα δύο σκάφη προορίζονται να εξυπηρετήσουν τη μεταφορά προσωπικού, γεωτρητικού εξοπλισμού, ανταλλακτικών και εφοδίων ανάμεσα στη χερσαία βάση και την πλωτή γεωτρητική μονάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του αιτήματος που δημοσίευσε σήμερα το Πρώτο Θέμα, το χρονικό διάστημα για το οποίο ζητείται η δραστηριοποίησή τους είναι από την 1η Φεβρουαρίου έως την 1η Μαΐου 2027. Το διάστημα αυτό δείχνει το εύρος της προετοιμασίας· δεν ορίζει από μόνο του την ημέρα που θα αρχίσει η γεώτρηση, τονίζει ανώτατος αξιωματικός του Μεγάρου Μαξίμου στο vimaorthodoxias.gr
Από το γεωτρύπανο στα πλοία υποστήριξης
Η ερευνητική γεώτρηση ονομάζεται «Ασωπός 1». Η Energean έχει συμφωνήσει με τη Stena Drilling για τη χρήση του γεωτρύπανου Stena DrillMAX και έχει υποβάλει μελέτη περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων προς έγκριση. Στην παρουσίαση του Μπλοκ 2 η εταιρεία αναφέρει ως προγραμματισμό τον Απρίλιο του 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν εκδοθεί εγκαίρως οι απαιτούμενες άδειες. Άλλες δημόσιες αναφορές τοποθετούν τον στόχο στους πρώτους μήνες του 2027. Επομένως, ο Μάρτιος ή ο Απρίλιος παραμένει στόχος και όχι οριστική ημερομηνία.
Η κοινοπραξία έχει σαφή κατανομή: ExxonMobil 60%, Energean 30% και HELLENiQ ENERGY 10%. Η Energean διαχειρίζεται το ερευνητικό στάδιο. Από τον Μάρτιο η παραχώρηση βρίσκεται στη δεύτερη φάση ερευνών, η οποία περιλαμβάνει την προετοιμασία της γεώτρησης. Η σημερινή είδηση για τα βοηθητικά πλοία είναι ένα πρακτικό βήμα αυτής της πορείας, όχι νέα απόφαση για την έναρξή της.
Τι διακυβεύεται για Ελλάδα και Ευρώπη
Για την Αθήνα, το διακύβευμα υπερβαίνει ένα μεμονωμένο γεωτρητικό πρόγραμμα. Η Ελλάδα εισάγει φυσικό αέριο, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τον ρόλο της ως κόμβος μεταφοράς προς τη νοτιοανατολική Ευρώπη. Σε ομιλία του στη Νέα Υόρκη, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την επικείμενη γεώτρηση με την ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η παρουσία της ExxonMobil προσδίδει στο έργο αμερικανική επιχειρηματική βαρύτητα, χωρίς όμως να προδικάζει το γεωλογικό αποτέλεσμα.
Από κυπριακή οπτική, κάθε νέα θαλάσσια έρευνα στην ευρύτερη περιοχή παρακολουθείται και υπό το πρίσμα της ενεργειακής ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου. Για την Ελλάδα, προέχουν η ομαλή αδειοδότηση, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και η αξιοπιστία του χρονοδιαγράμματος. Για τη Γαλλία και την υπόλοιπη Ευρώπη, το ερώτημα είναι αν μια πιθανή εγχώρια παραγωγή θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να διαφοροποιήσει τις πηγές εφοδιασμού.
Το μέγεθος της ευκαιρίας πρέπει επίσης να διαβάζεται με προσοχή. Η εκτιμώμενη πιθανότητα επιτυχίας της ερευνητικής γεώτρησης έχει αναφερθεί περίπου στο 15%–16%. Ακόμη και αν εντοπιστούν υδρογονάνθρακες, θα χρειαστούν αξιολόγηση του κοιτάσματος, απόφαση επένδυσης και χρόνια ανάπτυξης πριν από ενδεχόμενη παραγωγή. Σήμερα δεν υπάρχει επιβεβαιωμένο εμπορικό κοίτασμα στο Μπλοκ 2.
Περιβάλλον και θαλάσσια ασφάλεια
Η γεώτρηση απαιτεί έλεγχο και των επιπτώσεων στη θάλασσα. Η δημοσιευμένη μελέτη της Energean περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, σχέδια για τη διαχείριση αποβλήτων και χημικών, καθώς και αξιολόγηση της ναυσιπλοΐας. Η εταιρεία αναφέρει ότι έχει συγκροτήσει περιβαλλοντική μονάδα για την παρακολούθηση του έργου. Οι τελικοί όροι και η εφαρμογή τους θα αποτελέσουν κρίσιμο μέρος της αδειοδοτικής διαδικασίας.
Παράλληλα, η αναγγελία εργασιών αποκατάστασης υποθαλάσσιου καλωδίου δυτικά της Χίου, με το πλοίο «Ocean Link», επαναφέρει τη συζήτηση για την προστασία τεχνικών εργασιών στη θάλασσα. Είναι διαφορετική επιχείρηση, σε άλλη περιοχή, και δεν συνδέεται επιχειρησιακά με τη γεώτρηση του Ιονίου. Υπενθυμίζει όμως ότι τα θαλάσσια έργα χρειάζονται σαφείς αναγγελίες, συντονισμό και συνεχή παρακολούθηση.
Το επόμενο πραγματικό ορόσημο για τον «Ασωπό 1» είναι η ολοκλήρωση των εγκρίσεων και η οριστικοποίηση του προγράμματος του γεωτρύπανου και των πλοίων υποστήριξης. Κατόπιν, μόνο τα δεδομένα που θα φέρει στην επιφάνεια η γεώτρηση θα δείξουν αν το Μπλοκ 2 μπορεί να περάσει από την προσδοκία σε μια αξιοποιήσιμη ενεργειακή ανακάλυψη.
