Η ιστορία της απελευθέρωσης των Ιωαννίνων το 1913 είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με μια μορφή που συχνά προκαλεί έκπληξη στους ιστορικούς: τον Εσάτ πασά, τον τελευταίο διοικητή της οθωμανικής φρουράς της πόλης.
Αν και ήταν ο στρατηγός που υπερασπίστηκε την πόλη απέναντι στον ελληνικό στρατό, η τύχη του μετά την παράδοση των Ιωαννίνων υπήρξε ασυνήθιστη για αιχμάλωτο πολέμου. Η υποδοχή που του επιφυλάχθηκε στην Ελλάδα, οι συνθήκες κράτησής του και οι σχέσεις που διατήρησε με Έλληνες αξιωματικούς αποκαλύπτουν μια ιδιαίτερη πτυχή της ιστορίας των Βαλκανικών Πολέμων.
Σύμφωνα με στοιχεία που διασώζονται σε στρατιωτικά αρχεία και ιστορικές μελέτες, τα γεγονότα της περιόδου εκείνης αποτυπώνονται σε ντοκουμέντα που διατηρούνται ακόμη και σήμερα στο Γενικό Επιτελείο Στρατού, το οποίο διαθέτει εκτενή αρχειακό υλικό για τους Βαλκανικούς Πολέμους. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ
