Ελληνοτουρκικά: Η εικόνα των τελευταίων 24 ωρών στα ελληνοτουρκικά έχει δύο όψεις. Από τη Νέα Υόρκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι ο διάλογος με την Τουρκία πρέπει να συνεχιστεί, έθεσε όμως ως όρους τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και την εγκατάλειψη των απειλών πολέμου.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου Ανάλυση για το vimaorthodoxias.gr
Στο Αιγαίο, την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση για τουρκική αεροναυτική οδηγία διατηρεί ανοιχτή τη διαφωνία για αρμοδιότητες και κυριαρχικά δικαιώματα. Το τρίτο μέτωπο είναι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, όπου αναλυτές εστιάζουν στους όρους υπό τους οποίους θα προχωρήσουν οι έρευνες.
ΟΗΕ: Οι τόνοι χαμηλώνουν, οι θέσεις παραμένουν
Στην ομιλία του στην 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Έλληνας πρωθυπουργός παρουσίασε την Ελλάδα ως χώρα που επιδιώκει γέφυρες συνεργασίας. Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις επανέλαβε ότι η διαφορά που μπορεί να οδηγηθεί σε διευθέτηση είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας. Συνέδεσε, παράλληλα, την προοπτική ουσιαστικού διαλόγου με τον τερματισμό της απειλής χρήσης βίας.
Η ηπιότερη δημόσια γλώσσα της Άγκυρας για το Αιγαίο δεν επεκτείνεται στο Κυπριακό. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε από το βήμα του ΟΗΕ διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, στην ομιλία του, απάντησε ότι η επίκληση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών πρέπει να συνοδεύεται από την εφαρμογή του στην Κύπρο. Επανέλαβε επίσης την ετοιμότητά του για διαπραγματεύσεις εντός του συμφωνημένου πλαισίου του ΟΗΕ. Αυτές οι θέσεις δείχνουν ότι η διπλωματική αποκλιμάκωση Αθήνας–Άγκυρας δεν ισοδυναμεί με προσέγγιση στο Κυπριακό.
Η τουρκική οδηγία και η ελληνική αντίδραση
Στο επιχειρησιακό πεδίο, δημοσιεύματα της 24ης Σεπτεμβρίου αναφέρουν ότι τουρκική NOTAM αφορά εκτεταμένες περιοχές του Αιγαίου για δραστηριότητες από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 27 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, εκδόθηκε ελληνική αντι-NOTAM που απορρίπτει τις τουρκικές αιτιάσεις. Οι οδηγίες αυτές χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση: η έκδοσή τους καταγράφει διεκδικήσεις και αντιρρήσεις, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι σημειώθηκε στρατιωτικό επεισόδιο.
Για την Αθήνα, το ζήτημα είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να προβάλλει τις θέσεις της για τον εναέριο χώρο και τις αρμοδιότητες στο Αιγαίο ενώ διατηρούνται ανοικτοί οι διπλωματικοί δίαυλοι. Επομένως, η πορεία των σχέσεων θα κριθεί και από τις κινήσεις που θα ακολουθήσουν τις ομιλίες στη Νέα Υόρκη.
Κάσος και καλώδιο: Τι εκτιμούν οι αναλυτές
Ο Σάββας Καλεντερίδης, σε παρέμβασή του που δημοσιεύθηκε σήμερα, εκτίμησε ότι η διαλλακτικότερη αναφορά Ερντογάν στο διεθνές δίκαιο είχε και διπλωματικό στόχο ενόψει της ομιλίας Μητσοτάκη. Για την ηλεκτρική διασύνδεση, έθεσε ένα συγκεκριμένο ερώτημα: ποιοι θα είναι οι όροι συνέχισης των ερευνών στην περιοχή της Κάσου και αν κάποια διαδικασία συνεννόησης θα μπορούσε να εμφανίσει την Τουρκία ως αναγκαίο συνομιλητή. Πρόκειται για εκτίμηση και προειδοποίηση του αναλυτή, όχι για επιβεβαιωμένη συμφωνία εμπλοκής της Άγκυρας.
Σε προηγούμενο ρεπορτάζ του vimaorthodoxias.gr, πολιτικοί και γεωστρατηγικοί αναλυτές που είχαν μιλήσει στο site συνέδεσαν τις κινήσεις Ερντογάν με την προσπάθεια επαναπροσέγγισης της Ουάσιγκτον στα εξοπλιστικά. Επισήμαναν ότι η Αθήνα χρειάζεται σταθερή διπλωματική παρουσία και σαφή ενημέρωση των συμμάχων της. Εκείνες οι εκτιμήσεις αφορούσαν τη σχέση ΗΠΑ–Τουρκίας· δεν αποτελούν νέες δηλώσεις τους για τις εξελίξεις του τελευταίου 24ώρου.
Το συμπέρασμα της σημερινής έρευνας είναι ότι δεν υπάρχει μία ενιαία ένδειξη αποκλιμάκωσης ή κλιμάκωσης. Υπάρχει πρόσκληση σε διάλογο στον ΟΗΕ, επιμονή της Τουρκίας στη θέση της για δύο κράτη στην Κύπρο και συνεχιζόμενη αντιπαράθεση για το Αιγαίο και τις θαλάσσιες έρευνες. Η επόμενη ουσιαστική δοκιμασία θα είναι οι πράξεις στο πεδίο και οι όροι με τους οποίους θα προχωρήσουν τα έργα στην Ανατολική Μεσόγειο.
