Η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου, τα 30 και πλέον έτη που ποιμαίνεται από τον σεβασμιότατο κ. Ιερόθεο, έχει αναπτύξει ένα πολυσχιδές ποιμαντικό, λατρευτικό και κοινωνικό έργο, με κεντρικό άξονα τη θεολογία της Εκκλησίας, τα δόγματα των Οικουμενικών Συνόδων, τη λατρεία, την ποιμαντική, αλλά και τη φιλανθρωπία και την αγάπη. Αυτή η σύνδεση θεολογίας και πράξης είναι σημαντική, επειδή έργα δίχως πίστη συνιστούν εκκοσμίκευση, αλλά και «πίστις χωρίς των έργων νεκρά εστί» (Ιακ. Β’, 26).
Με βάση τη λατρευτική ζωή και τη θεία λειτουργία, που «αρωματίζει» όλες τις άλλες δράσεις της, στην Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου καλλιεργείται η λειτουργική συνείδηση μέσα από τις καθημερινές ακολουθίες, όπου αυτό είναι εφικτό, τις ιερές πανηγύρεις στους ιερούς ναούς της πόλης, αλλά και μέσω της γραφικής Ορεινής Ναυπακτίας και του Αγίου Βλασίου. Ακόμη, από τις κατανυκτικές ακολουθίες, που τελούνται ανελλιπώς στις τρεις ιερές μονές που την πλαισιώνουν (Μονή Τιμίου Προδρόμου Βομβοκούς, Ησυχαστήριο Γοργοεπηκόου, Μονή Αμπελακιώτισσας), τις θερινές περιοδείες του Μητροπολίτη και των ιεροκηρύκων στα δυσπρόσιτα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας και του Αγίου Βλασίου, με τους δύσκολους δρόμους, τις συζητήσεις στις πλατείες και τα καφενεία, τις αναβάσεις και τις λειτουργίες στο ασκητικό σπήλαιο της Βαράσοβας, της Παναγίας της Παναξιώτισσας (10ος αι.) και του Προφήτη Ηλία στο κάστρο, τις γραφικές λιτανείες στο Ενετικό λιμάνι της Ναυπάκτου και τις μεγάλες εορτές της πόλης – με αποκορύφωμα την περιφορά των επιταφίων τη Μεγάλη Παρασκευή.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην περιφορά των επιταφίων στο κάτω μέρος του Ενετικού λιμανιού, με ειδική ακολουθία και σύντομη προσλαλιά, κάτι που θέσπισε ο μητροπολίτης κ. Ιερόθεος και έχει κάνει τη Ναύπακτο πόλο έλξης για προσκυνητές από ολόκληρη την Ελλάδα, οι οποίοι γεμίζουν ασφυκτικά το γραφικό λιμάνι της, προκειμένου να συμμετάσχουν στη λαμπρή και κατανυκτική αυτή λιτανεία.
Με πρωτοβουλία του νυν Μητροπολίτη καθιερώθηκαν και οι εκδηλώσεις για τη Ναυμαχία της Ναυπάκτου, που αποτελούνται από λατρευτικές εκδηλώσεις (θεία λειτουργία, δοξολογία και μνημόσυνο υπέρ των πεσόντων), αλλά και μεγάλη παρέλαση συλλόγων από όλη την Ελλάδα, ντυμένων με παραδοσιακές φορεσιές, όπως και η αναπαράσταση της ναυμαχίας στον λιμένα της πόλης. Παρόμοιες λατρευτικές εκδηλώσεις γίνονται και για την απελευθέρωση της Ναυπάκτου από τον οθωμανικό ζυγό το έτος 1829 – άλλη μία εορτή που θεσπίστηκε επί των ημερών του νυν Μητροπολίτη.
Με μέριμνα της Ιεράς Μητρόπολης οι Ιερές Μονές της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αμπελακιώτισσας και του Τιμίου Προδρόμου Βομβοκούς επανδρώθηκαν κατά το διάστημα αυτών των 30 ετών από αδελφότητες που ακολουθούν τον παραδοσιακό μοναχισμό. Ανακαινίστηκαν τα καθολικά και τα κτίρια των ιστορικών αυτών ιερών μονών, ενώ παράλληλα ανακαινίστηκε εκ βάθρων το Ιερό Ησυχαστήριο της Παναγίας Γοργοεπηκόου, πλησίον της Ναυπάκτου, πνεύμονες αυθεντικής χριστιανικής ζωής για τους πιστούς του τόπου, μια και σύμφωνα με τον κ. Ιερόθεο, «ο υγιής μοναχισμός είναι η δόξα της Εκκλησίας» και τα παραδοσιακά μοναστήρια λειτουργούν ως πνευματικές ιατρικές σχολές της Εκκλησίας. Ο ίδιος, γνωρίζοντας τον ορθόδοξο μοναχισμό, θέλει οι ιερές μονές να λειτουργούν βάσει των ιερών κανόνων της εκκλησιαστικής παράδοσης και των νόμων του κράτους.
Ενοριακή δραστηριότητα – «Σύνδεσμοι Αγάπης»
Οι ενορίες της πόλης της Ναυπάκτου, του Αντιρρίου και των πλησίον περιοχών -πέρα από την καθημερινή λατρευτική ζωή και το μυστήριο της εξομολόγησης- λειτουργούν για τους ενορίτες τους και ως χώροι συνάντησης και μάθησης. Μέσα στην ενοριακή δραστηριότητα ξεχωρίζουν οι «Σύνδεσμοι Αγάπης», που είναι δημιούργημα της επισκοπικής μέριμνας του Σεβασμιωτάτου κ. Ιερόθεου και λειτουργούν από την αρχή της αρχιερατείας του. Σύμφωνα με το καταστατικό τους, αποσκοπούν στη συσπείρωση και την ενεργοποίηση όλων των γυναικών στο έργο της Εκκλησίας, ενώ ενεργούν με συνεργασία και καθοδήγηση από τους εφημέριους ιερείς, με πνεύμα διακονίας.
Οι «Σύνδεσμοι Αγάπης» έχουν να παρουσιάσουν σημαντικό έργο σε διάφορους τομείς, που εν πολλοίς είναι γνωστό στους ενορίτες, που το στηρίζουν ηθικά και οικονομικά και είναι εκείνοι που τελικά το απολαμβάνουν. Δραστηριοποιούνται σε συγκεκριμένους τομείς στο έργο της ενορίας, όπως είναι η πρόνοια, ο καλλωπισμός του ιερού ναού, η διοργάνωση εκδηλώσεων, εκδρομών και εορτών, η μέριμνα του ενοριακού κέντρου.
Σταθερή δραστηριότητα όλων των «Συνδέσμων Αγάπης» είναι η διανομή δεμάτων με τρόφιμα σε άπορες οικογένειες κατά τις παραμονές των μεγάλων εορτών, Χριστουγέννων και Πάσχα, αλλά και σε κάθε άλλη περίπτωση, όταν παρουσιάζεται ανάγκη. Και εάν υπάρχει πιεστικό οικονομικό πρόβλημα, τα δέματα συνοδεύονται από χρηματικά ποσά, τα οποία προέρχονται από το Φιλόπτωχο Ταμείο της Μητρόπολης, από το Ταμείο Ευποιίας του Μητροπολίτη και από τα ταμεία των «Συνδέσμων Αγάπης». Οι δραστηριότητες αυτές έχουν την εκτίμηση και την αποδοχή των ενοριτών, που τους εμπνέουν να δώσουν ευχαρίστως την οικονομική υποστήριξή τους, αφού αντιλαμβάνονται την αποτελεσματικότητα της προσφοράς τους και ταυτόχρονα συνειδητοποιούν πως η αγάπη στον συνάνθρωπο γίνεται πράξη και δεν μένει ένα απλό κήρυγμα από άμβωνος.
Τα μέλη των «Συνδέσμων Αγάπης» αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη ευαισθησία τον ανθρώπινο πόνο, με σεβασμό και αγάπη, ενώ προσπαθούν αθόρυβα να διακονούν χωρίς να περιμένουν ανταλλάγματα. Αρκούνται στη χαρά της προσφοράς και στην αίσθηση πως ό,τι γίνεται δεν είναι έργο δικό τους, αλλά της ενορίας. Ως κέντρο δράσης οι «Σύνδεσμοι Αγάπης» έχουν τις αίθουσες εκδηλώσεων των ιερών ναών. Με μέριμνα του μητροπολίτη αλλά και των εφημερίων γίνεται προσπάθεια να δημιουργούνται τέτοιες αίθουσες σε όλες τις ενορίες της περιφέρειας. Στις αίθουσες αυτές φιλοξενούνται συχνά ομιλητές για να αναπτύξουν θέματα επίκαιρα, που αφορούν την οικογενειακή ζωή, την Ιστορία, την τέχνη κ.λπ.
Το Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητρόπολης, που βρίσκεται δίπλα στο λιμάνι της Ναυπάκτου, διαθέτει μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων, χώρο με παιχνίδια για παιδιά και αίθουσες για διδασκαλία, ενώ χρησιμοποιείται ποικιλοτρόπως. Εκεί πραγματοποιούνται οι εβδομαδιαίες συνάξεις του Μητροπολίτη κ. Ιερόθεου -κάθε Δευτέρα απόγευμα-, που έχουν καταστεί θεσμός για την τοπική Εκκλησία και στις οποίες αναλύονται ποικίλα θεολογικά, εκκλησιαστικά και πνευματικά θέματα. Στις ομιλίες αυτές έχει δημιουργηθεί μια άτυπη θεολογική σχολή με πολλούς φοιτητές-ακροατές του θεολογικού και πατερικού λόγου από τη Ναύπακτο, την Πάτρα και αλλού. Μεταδίδονται επίσης και διαδικτυακά. Ο αριθμός των συνδέσμων που αποστέλλονται διαδικτυακά είναι 300, κάτι που μεταφράζεται σε πολύ περισσότερους αποδέκτες. ΕπισκοπικάΆρθρα
Στην αίθουσα εκδηλώσεων του Πνευματικού Κέντρου διοργανώνονται επίσης τα ετήσια θεολογικά συνέδρια της Ιεράς Μητρόπολης τον Οκτώβριο κάθε έτους. Από τις ημερίδες που κατά καιρούς διοργανώνονται, ξεχωρίζουν αυτές που αφορούν τον π. Ιωάννη Ρωμανίδη με τίτλο «Εργο & διδασκαλία π. Ιωάννου Ρωμανίδη» (2011) και η «Εκδήλωση μνήμης για τον π. Θεόκλητο Διονυσιάτη» (2016). Η αίθουσα εκδηλώσεων προσφέρεται δωρεάν σε διάφορους φορείς και σχολεία της πόλης για ημερίδες και εκδηλώσεις. Τα δύο τελευταία χρόνια γίνονται και προβολές επιλεγμένων ταινιών, τις οποίες ακολουθούν σχολιασμός και συζήτηση από ειδικούς του χώρου.
Στις μικρότερες αίθουσες γίνονται τα μαθήματα της Σχολής Εκκλησιαστικής Μουσικής, που λειτουργεί από το 1996, η εκμάθηση παραδοσιακών οργάνων, καθώς και οι πρόβες της Χορωδίας Παραδοσιακής Μουσικής της Ιεράς Μητρόπολης, με σπουδαία παρουσία στα τοπικά μουσικά δρώμενα. Από το 2010 δάσκαλος και χοράρχης είναι ο Παντελής Αναστασόπουλος, που διαδέχθηκε τους Κωνσταντίνο Λανάρα, Νικόλαο Γκρίζη και Αριστείδη Μπουχάγιερ.
Κατά διαστήματα σε άλλες, μικρές αίθουσες του Πνευματικού Κέντρου προσφέρονται δωρεάν μαθήματα Αρχαίων Ελληνικών σε μαθητές από φιλολόγους, με σκοπό την εξοικείωση των νέων με τα ιερά κείμενα της Εκκλησίας. Παλαιότερα στην υπόγεια αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου λειτουργούσε η Σχολή Αγιογραφίας της Ι.Μ., η οποία σήμερα στεγάζεται στο ιερό παρεκκλήσιο των Αγίων Αναργύρων της ενορίας της Αγίας Παρασκευής Ναυπάκτου. Η σχολή λειτουργεί, έπειτα από διακοπή κάποιων ετών, από το 2014 με δάσκαλο τον αρχιμανδρίτη π. Ειρηναίο Κουτσογιάννη.
Στις περισσότερες ενορίες της Μητρόπολης λειτουργούν τα κατηχητικά σχολεία. Στις μικρές ενορίες είναι μεικτά, ενώ στις μεγαλύτερες τα παιδιά χωρίζονται σε αγόρια και κορίτσια δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου. Αξιοπρόσεκτη είναι η χριστουγεννιάτικη εορτή, που διοργανώνεται από τους κατηχητές, τις κατηχήτριες και φυσικά τα παιδιά κι έχει καταστεί θεσμός την περίοδο των χριστουγεννιάτικων διακοπών. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα θεατρικά, τα οποία έχουν πάντοτε στόχο να μεταφέρουν τα μηνύματα της Εκκλησίας με έναν απλό και εύληπτο τρόπο για τα παιδιά. Ενδεικτικοί τίτλοι θεατρικών: «Τίμια δώρα ή σ’ ευχαριστώ», «Τα Χριστούγεννα του Παπαχαραλάμπους ή το λουλούδι της ξενιτιάς», «Απορίες προς τον Χριστό», «Το όνειρο του υπουργού», «Ο γέροντας Παΐσιος και οι νέοι», «Τα Χριστούγεννα του μικρού Παΐσιου», «Φως ιλαρόν», «Αναζήτηση: Πού είναι ο Θεός σου;» κ.ά.
Διοργανώνονται επίσης προσκυνηματικές εκδρομές για τα παιδιά και εξορμήσεις στις εγκαταστάσεις των κατασκηνώσεων της Ιεράς Μητρόπολης στο λόφο του Αγίου Παντελεήμονος, στο Αντίρριο.
Μία από τις σημαντικότερες δραστηριότητες της Μητρόπολης για τους νέους είναι οι θερινές κατασκηνώσεις. Βασικό πλεονέκτημα της κατασκηνωτικής εμπειρίας, εκτός από το παιχνίδι και την ψυχαγωγία, είναι η δυνατότητα που δίνεται στα παιδιά να πάρουν πρωτοβουλίες και να κοινωνικοποιηθούν. Μέσα στην παιδική κοινότητα και στην ομαδική ζωή μαθαίνουν πως, εκτός από δικαιώματα, έχουν και υποχρεώσεις και πώς να ζήσουν την εκκλησιαστική ζωή. Τα παιδιά γίνονται ανεξάρτητα και δυνατά άτομα κι αναπτύσσουν την κοινωνικότητά τους, ενώ έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν φιλίες που θα κρατήσουν μια ολόκληρη ζωή.
Οταν ενθρονίσθηκε ο νυν μητροπολίτης κ. Ιερόθεος, το 1995, οι κατασκηνώσεις, που υπήρχαν από το 1970, είχαν αναστείλει τη λειτουργία τους και έπρεπε να γίνουν πολλές ενέργειες και εκτεταμένη ανακαίνιση για να επαναλειτουργήσουν. Ο χώρος και οι εγκαταστάσεις αναμορφώθηκαν και συμπληρώθηκαν, προκειμένου να πληρούν τις απαιτήσεις του νόμου. Ολα αυτά έγιναν επειδή το νεανικό έργο βρίσκεται πάντα σε προτεραιότητα και προτού συμπληρωθεί ο χρόνος ήταν έτοιμες να δεχθούν πάλι κατασκηνωτές.
Σήμερα οι εγκαταστάσεις, από τα υπνοδωμάτια των παιδιών μέχρι τους χώρους υγιεινής και από τα γήπεδα μέχρι την πυροσβεστική ασφάλεια, πληρούν όλες τις προδιαγραφές ποιότητας και ασφάλειας που προβλέπει ο νόμος για τις «παιδικές εξοχές» και λαμβάνουν έγκριση από το Τμήμα Κοινωνικής Αλληλεγγύης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος.
Ομως, οι εγκαταστάσεις είναι μόνον μία πλευρά του θέματος. Εξίσου σημαντικά είναι ο σκοπός, το προσωπικό και το πρόγραμμα. Στην περιοχή του Αντιρρίου βρίσκεται το αλσύλλιο του Αγίου Παντελεήμονος, ναός που υπάγεται στην ενορία του Αγίου Νικολάου Αντιρρίου, ο οποίος είναι κατάφυτος από πεύκα και ευκάλυπτους, υπερυψωμένος, ανάμεσα στους ελαιώνες και τους αγρούς. Εκεί φιλοξενούνται οι κατασκηνώσεις της Ιεράς Μητρόπολης σε μια έκταση δέκα στρεμμάτων. Ετσι, αν και από μακριά το αλσύλλιο του Αγίου Παντελεήμονος φαίνεται μια συστάδα δέντρων, πρόκειται για έναν καταπράσινο πολυχώρο, έναν μικρό παράδεισο, που αφιερώνεται κατά κύριο λόγο στα παιδιά. Το κύριο έργο των κατασκηνώσεων είναι η φιλοξενία παιδιών από τις μεσαίες τάξεις του δημοτικού μέχρι και το λύκειο συνολικά έναν μήνα περίπου, ξεχωριστά για αγόρια και κορίτσια. ΒίοςΑγίου
Ωστόσο, είναι ένας πολυχώρος που φιλοξενεί κι άλλες εκδηλώσεις της Μητρόπολης, αλλά κι άλλων φορέων, εκκλησιαστικών ή εκπαιδευτικών. Για παράδειγμα, έχουν φιλοξενηθεί εκδηλώσεις, όπως η λήξη των κατηχητικών της Ιεράς Μητρόπολης, η φιλοξενία προσκυνητών από το εξωτερικό, η ημερίδα της Μητρόπολης για φοιτητές, αποφοίτους κ.ά.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
