Ι.Μ.ΘΗΒΩΝ: Στα πλαίσια των τριήμερων εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμήν του Αγίου Ιερομάρτυρος Ρηγίνου Επισκόπου Σκοπέλου του Λεβαδέως, πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία την Τετάρτη 26 Φεβρουαρίου 2025, Εσπερίδα με γενικό θέμα: «Τεχνητή Νοημοσύνη – Εκκλησία – Κοινωνία».
Σύμφωνα με το πρόγραμμα την πρώτη εισήγηση έκανε ο εφημέριος του ναού π. Αλέξιος Σαμαρτζής με θέμα : «Η Τεχνητή Νοημοσύνη και το ανθρώπινο πρόσωπο στα όρια του κοινωνικού γίγνεσθαι και της ορθόδοξης θεολογίας». Ο π. Αλέξιος, μεταξύ των άλλων, ανέφερε ότι με τη ραγδαία ανάπτυξη της σύγχρονης τεχνολογίας ο άνθρωπος οδηγείται σε μία μονομερή ανάπτυξη των διανοητικών δυνατοτήτων και στην έξαρση της νοητικής ικανότητας (intelligence), στη δημιουργία σκεπτόμενων οντοτήτων, τα οποία δεν έχουν ανάγκη το ανθρώπινο σώμα για να παράγουν αυτή τη νόηση. Αυτό έχει ως συνέπεια την αυτονόμηση της νόησης από το σώμα, καταργείται η ενωμένη ψυχοσωματική οντότητα του ανθρώπου και αλλοιώνεται η σχέση του με τον περιβάλλοντα κόσμο, ώστε η νοητική ικανότητα καθίσταται το κύριο και αποκλειστικό στοιχείο μιας «νέας» ταυτότητας του ανθρώπου.
Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της θεοποίησης των μηχανών και της ΤΝ, μέχρι του σημείου να υποκατασταθεί, εκτός από το ανθρώπινο πρόσωπο, και ο Ίδιος ο Δημιουργός του ανθρώπου. Γι’ αυτό θα πρέπει να τίθενται κάποια όρια ως προς τη χρήση των ψηφιακών μέσων και της ΤΝ. Η αλλοίωση του ανθρωπίνου προσώπου από την κακή και εγωιστική χρήση της ΤΝ έχει και αντίκτυπο στην θεμελιώδη κατάργηση της ελευθερίας, η οποία συνιστά δομικό στοιχείο της θεολογικής έννοιας πρόσωπο. Γι’ αυτό και είναι ανάγκη η τεχνολογία όχι μόνο να βελτιώνει τον ανθρώπινο βίο αλλά να μπορεί και να εξασφαλίζει τόσο την ελευθερία του ανθρώπου όσο και τον τρόπο με τον οποίον ο άνθρωπος ζει.
Ο εισηγητής είπε επίσης ότι η Εκκλησία οφείλει να διαλέγεται με την επιστήμη, όπως στην προκειμένη περίπτωση με την επιστήμη της τεχνολογίας, και να καταθέτει κάθε φορά την δική Της μαρτυρία, αφουγκραζόμενη τις εκάστοτε ανάγκες του συγχρόνου ανθρώπου.
Στη συνέχεια η ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια κ. Ελίνα Τρωγάδα ανέπτυξε την δεύτερη εισήγηση με θέμα: «Τεχνητή Νοημοσύνη: θετικές και αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία». Με την ενδιαφέρουσα αυτή εισήγηση η κ. Τρωγάδα ξεκινώντας έθεσε κάποια ερωτήματα όπως: η Τεχνητή Νοημοσύνη τι είναι τελικά; Και πως λειτουργεί σε σχέση με τον άνθρωπο; Μας επηρεάζει; Στη συνέχεια προσπάθησε να απαντήσει σε αυτά τα εύλογα ερωτήματα αναφέροντας ότι στην λέξη νοημοσύνη εμπεριέχεται η νόηση, η ικανότητα του ανθρώπου να αντιλαμβάνεται και να παράγει σκέψεις. Ο άνθρωπος όμως είναι κάτι περισσότερο. Συναισθήματα. Υπάρχει ο κίνδυνος με την ΤΝ να γίνει προσομοίωση συναισθημάτων και όχι βίωση αυτών. Η ψυχική μας υγεία επηρεάζεται άμεσα και από τις σκέψεις αλλά περισσότερο από το πως νιώθουμε. Θα μπορέσουν άραγε οι μηχανές να νιώσουν ή να μας επηρεάσουν στο πως νιώθουμε; Ερωτήματα για το παρόν και για το μέλλον βασισμένα στο πως η ψυχολογία προσεγγίζει τον άνθρωπο και την ψυχική του υγεία. Εν τέλει η ΤΝ μπορεί μόνο υποστηρικτικά να βοηθήσει στην ψυχανάλυση. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τους ειδικούς. Ο ορισμός της μάλλον βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο… Ας δούμε τις πληροφορίες και ας προβληματιστούμε.
Την Τρίτη και τελευταία εισήγηση της Εσπερίδος έκανε ο Δικηγόρος Αθηνών και Συγγραφέας κ. Δημήτριος Δασκαλάκης με θέμα : «Ψηφιακός μετασχηματισμός-Τεχνητή Νοημοσύνη: Η σύγχρονη απειλή για τα ανθρώπινα δικαιώματα».
Ο εισηγητής ανέδειξε όλα τα μείζονα και ενδιαφέροντα θέματα που άπτονται της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ψηφιοποίησης σε σχέση με την καθημερινότητα του πολίτη. Μεταξύ των άλλων ανέφερε ότι μέσα στην επόμενη πενταετία θα υλοποιηθούν συγκλονιστικές τεχνολογικές εφαρμογές, οι οποίες θα αφήσουν άφωνη την ανθρωπότητα, επηρεάζοντας αποφασιστικά την οικονομία, την υγεία, την επικοινωνία, την εργασία, την εκπαίδευση και την εν γένει συμπεριφορά δισεκατομμυρίων ανθρώπων, ανατρέποντας εκ βάθρων κάθε γνωστό μοτίβο ζωής.
Η κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης, η ψηφιοποίηση κάθε πεδίου της ανθρώπινης δραστηριότητας, η ηλεκτρονική ταυτότητα προσώπων, ζώων, κτηρίων και αντικειμένων, η καθιέρωση των αχρήματων συναλλαγών, το ψηφιακό νόμισμα, το πολυδιαφημισμένο ίντερνετ των πραγμάτων, το υπερβατικό Metaverse, το εκούσιο τσιπάρισμα των ανθρώπων, θα αλλάξουν δραματικά την φυσιογνωμία του κόσμου, επηρεάζοντας καθοριστικά τις σχέσεις μεταξύ κράτους-πολίτη, αλλά και ιδρύοντας νέες σχέσεις, όπως μεταξύ των ανθρώπων και των δομών τεχνητής ευφυΐας.
Όσο οι πολίτες παρακολουθούν με παθητικότητα και αδιαφορία κάθε πολιτικοκοινωνική και τεχνολογική εξέλιξη που επηρεάζει αποφασιστικά την ζωή τους, τόσο πιο σύντομα, οι υπολογιστικές μηχανές Τεχνητής Νοημοσύνης θα αποκτήσουν την εφιαλτική δυνατότητα να καθορίζουν, να προγραμματίζουν και να ελέγχουν την ζωή, την σκέψη και την συμπεριφορά των πολιτών, μετατρέποντας την Γη σε μια παγκόσμια ψηφιακή φυλακή. Αλλά, το χειρότερο που θα συμβεί, θα είναι το γεγονός, ότι οι άνθρωποι δεν θα αντιδρούν, επειδή θα έχουν μισήσει την ελευθερία τους, αγαπώντας την ψηφιακή σκλαβιά τους…
Την Εσπερίδα συντόνισε με επιτυχία ο Ιεροκήρυξ της Μητροπόλεως και καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου Μαυρομματίου π. Σιλουανός Πεπονάκης. Ο συντονιστής με τις εύστοχες παρεμβάσεις του επί των εισηγήσεων κατάφερε να κεντρίσει το ενδιαφέρον των ακροατών και έτσι να αναπτυχθεί ένας ζωηρός διάλογος με τους εισηγητές. Το θέμα της ΤΝ δεν μπορεί να εξαντληθεί στα πλαίσια μίας εσπερίδας. Εμείς προσπαθήσαμε να το προσεγγίσουμε θεολογικά, ψυχολογικά και κοινωνιολογικά.
