H Εκκλησία της Κύπρου ανακοινώνει σήμερα τον επαναπατρισμό των δύο δεσποτικών εικόνων που κλάπηκαν από το εικονοστάσι του ιερού ναού του Αγίου Ιακώβου (14ος αι.) του κατεχόμενου Τρικώμου.
Οι δύο εικόνες, έργο του κρητικού αγιογράφου Μελετίου, αγιογραφήθηκαν το 1620. Τοποθετήθηκαν στο παρεκκλήσιο του Αγίου Ιακώβου στο κέντρο του Τρικώμου και παρέμειναν εκεί μέχρι την τουρκική εισβολή του 1974. Έκτοτε η τύχη των εικόνων αγνοείτο.
Τις εικόνες τις παρουσίασε σε Διεθνές Κρητολογικό συνέδριο που έγινε στο Ηράκλειο της Κρήτης το 1974 ο βυζαντινολόγος κ. Αθανάσιος Παπαγεωργίου.
Στην πρώτη εικόνα διατάσεων 110 x 128 εκατ. εικονίζεται ο Χριστός «ὁ Βασιλεύς τῶν Βασιλευόντων καί Μέγας Ἀρχιερεύς», ένθρονος, καθώς και ο Ιωάννης ο Πρόδρομος στραμμένος προς τον Χριστό. Ο Χριστός είναι ντυμένος με αρχιερατικά άμφια και μίτρα. Με το δεξί υψωμένο χέρι ευλογεί ενώ με το αριστερό στηρίζει ανοικτό ευαγγέλιο.
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος στραμμένος προς τον Χριστό, έχει υψωμένο το δεξί του χέρι και δείχνει προς τον Θεάνθρωπο, ενώ με το αριστερό χέρι κρατεί ράβδο και ανοικτό ειλητάριο.
Στο κάτω μέρος της εικόνας, κάτω από τα πόδια του Προδόμου, υπάρχει η υπογραφή του ζωγράφου και η χρονολογία με κόκκινα κεφαλαία γράμματα: «ΧΕΙΡ ΜΕΛΕΤΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΙΤΟΣ ΑΧΚ(=1620) Χ(ριστό) Υ». «Μ(ηνός) Αυγούστου).
Η εικόνα της Παναγίας έχει διατάσεις 114 x 134 εκατ. Η Παναγία είναι μα παραλλαγή του τύπου της Οδηγήτριας. Ένθρονη σε μετωπική στάση, βλέπει μπροστά και κρατά με το αριστερό της χέρι τον Χριστό. Φέρει το δεξί της χέρι χαμηλά μπροστά στο στήθος, κοντά στον Χριστό. Ο Χριστός κρατεί στο αριστερό χέρι κλειστό ειλητό, ενώ με το δεξί υψωμένο ευλογεί. Το παιδικό του πρόσωπο κοιτάζει την Παναγία.
Δεξιά και αριστερά από το κεφάλι της Παναγίας εικονίζονται, σε μικρό μέγεθος, από τη μέση και πάνω, οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ.
Οι δύο εικόνες εντοπίστηκαν το 2007 στην Ζυρίχη στην κατοχή του εμπόρου τέχνης Al. Khochinskiy.
Κατόπιν των σχετικών καταγγελιών μέσω των αρχών της Κυπριακής Δημοκρατίας επιτεύχθηκε η κατάσχεση τους από τις αστυνομικές αρχές της Ζυρίχης τον Ιούνιο του 2009.
Τον Οκτώβριο του 2014 εξασφαλίστηκε καταδικαστική απόφαση από το επαρχιακό Δικαστήριο της Λάρνακας εναντίον του κατόχου των εικόνων.
Η εφαρμογή της απόφασης στην Ελβετία κατέστη εφικτή κατόπιν γραπτής συμφωνίας με τον Ρώσσο έμπορο τέχνης και την Εκκλησία της Κύπρου τον Δεκέμβριο του 2015. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίστηκε η ανάκτηση και ο επαναπατρισμός των δύο πολύ σημαντικών εικόνων.
Η Εκκλησία της Κύπρου εκφράζει θερμές ευχαριστίες προς το ζεύγος Νικολάου και Γεωργίας Λάσκαρη, που με μεγάλη προθυμία προσέφεραν το απαραίτητο χρηματικό ποσό που καταβλήθηκε ώστε να τερματιστεί η οδύσσεια των δύο πολιτιστικών μας αγαθών.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες εκφράζει επίσης σ’ όλες τις εκκλησιαστικές αρχές και δημόσιες υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας καθώς και ιδιώτες που συνέβαλαν στην επιτυχή κατάληξη της πολυετούς προσπάθειας: την Συνοδική Επιτροπή Μνημείων και Τέχνης, την Ιερά Μητρόπολη Κύκκου και Τυλληρίας, την Αστυνομία Κύπρου, την Γενική Εισαγγελία, την Αρχή Τελωνείων, τον πρόξενο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ζυρίχη κ. Γ. Παπαντωνίου, το δικηγορικό γραφείο Λεωνίδα Γεωργίου, τον δικηγόρο Α. Burgi, τους βυζαντινολόγους κ. Αθανάσιο Παπαγεωργίου, κ. R. Gormark, την κα. Μαρία Παφίτη, και την συντηρήτρια του Τμήματος Αρχαιοτήτων κα. Στέλλα Πισσαρίδου. Επίσης την μεταφορική εταιρία «Orbit» και τέλος την ασφαλιστική εταιρία «Παγκυπριακή».
