Κισάμου Αμφιλόχιος: Κατά κοινή ομολογία τα φαινόμενα των καιρών όχι μόνο προβληματίζουν, θλίβουν και ανησυχούν, όχι μόνο δηλώνουν κρίση προσώπων και θεσμών, αλλά και κρίση ταυτότητας και προορισμού•
κρίση δηλαδή που σχεδόν αντιπολιτεύεται την όποια μεταφυσική ανησυχία, πνευματική ενασχόληση και προσφορά. Βρισκόμαστε ενώπιον μίας παγκόσμιας οικονομικής αλλά, κυρίως, αξιακής κρίσης και αβεβαιότητας. Άμαχοι πληθυσμοί θυσιάζονται στον βωμό της δίψας για εξουσία, σε Μέση Ανατολή και αλλού. Νοσοκομεία και Σχολεία βομβαρδίζονται. Διεθνείς Οργανισμοί εμποδίζονται να παράσχουν στοιχειώδη βοήθεια σε λιμοκτονούντες λαούς και πληθυσμούς. Πατέρας, μετά από βομβαρδισμό, βλέπει σκοτωμένα τα 9 από τα 10 παιδιά του, στο τέλος δε σκοτώνεται και ο ίδιος. Χριστιανοί μαζικά δολοφονούνται μέσα σε Εκκλησίες, καταπατούνται κυριαρχικά δικαιώματα 1500 χρόνων της Ιεράς Μονής Σινά ως και άλλα… πολλά. Απότοκα ενός κόσμου που ο άνθρωπος θεωρείται αναλώσιμο είδος. Η ανθρωπότητα, στην πλειονότητα, απώλεσε την καρδιά της, έχοντας οδηγηθεί σε εξαχρείωση ανθρώπων και λαών, καθώς κυριαρχεί τό… «δίκαιο» του ισχυρού. Χάθηκε το ισοζύγιο της ανθρωπιάς. Οι αντιστάσεις; Ασθενικές, αδύναμες και ανήμπορες να αναχαιτίσουν τα τεκταινόμενα.
Ο τόπος μας, η Χώρα μας, αυτός ο τόπος «ο μικρός – ο μέγας», δεν εξαιρείται του κανόνα. Έντονα βιώνει κρίση που αγγίζει την κοινωνία στο σύνολό της. Κρίση ποικίλη και πολυεπίπεδη, κατά κανόνα επιτηδευμένη και αδιαφανής. Απόρροια διαπλοκής την θεωρούν κάποιοι. «Εμπνέει», ως φαίνεται, εκπροσώπους από τους χώρους του δημόσιου βίου και όχι μόνον. Αποτέλεσμα; Τον έντονο προβληματισμό, την αμφισβήτηση, την αγανάκτηση των πολλών, σε αντιδιαστολή με την ικανοποίηση των καιροφυλακτούντων, οι οποίοι κρυμμένοι έντεχνα πίσω από τα εναλλασσόμενα προσωπεία τους «καλά κρατούν» και τα νήματα κινούν.
Πολλά τα ερωτήματα και τα διλήμματα. Έχουμε, άραγε, ευθύνη για όλο αυτό που συμβαίνει; Πως ερμηνεύουμε αυτή την κρίση; Όταν π.χ. σε κάθε τι που προβάλλεται, ενίοτε δε και επιβάλλεται, ως κοινωνική τάση και νέο, αφιλτράριστα και άκριτα υιοθετείται• όταν ενσωματώνουμε το εκάστοτε «αξιακό πλαίσιο» που πλασάρεται, επιθυμώντας να καταστούμε αρεστοί από τους καιροφυλακτούντες, τότε τίνος είναι η ευθύνη; Όταν επιτρέπουμε να γίνουμε έρμαιο των κοινωνικών επιταγών, ισοπεδώνοντας την ιδιοπροσωπία και αυτοσυνειδησία μας, υιοθετώντας μία… παγκοσμιοποιημένη κουλτούρα, όταν την τιμή και την αξιοπρέπειά μας την μετατρέψαμε σε ανταλλακτική αξία, όταν η συνείδηση και τα πιστεύω μας γίνονται αντικείμενο αγοραπωλησίας, όταν αναζητούμε μόνο ό,τι μας κάνει όμοιους με αυτό που είναι έξω από εμάς και όχι με τον εαυτό μας, αρνούμενοι την ταυτότητά μας, τότε ποιος μας φταίει; Όταν, όπως μας λένε, θα πάψουμε να είμαστε πρόσωπα και θα αναγνωριζόμαστε ως νούμερα, ως αριθμός, όταν θα ταυτοποιούμαστε ηλεκτρονικά, χωρίς να μπορεί να διασφαλιστεί το απόρρητο των προσωπικών μας δεδομένων, όταν φαλκιδεύεται η ελευθερία του προσώπου μας και εμείς σιωπούμε, αλήθεια, ποιος φταίει; Όταν δημιουργήσαμε έναν κόσμο που οι λίγοι παίζουν στα ζάρια, όχι μόνο το μέλλον του, προς ίδιον όφελος, αλλά και το «παρόν» η μάλλον το ίδιο το «είναι» όλων μας; Έναν κόσμο που αιμορροεί από τον πόνο των ανέργων, των αδικημένων, των κατατρεγμένων, των μεταναστών, των θυμάτων βίας, ανασφάλειας και εκμετάλλευσης• έναν κόσμο όπου η αναλγητικότητα και ο ατομοκεντρικός εφησυχασμός βλαστάνουν επικίνδυνα εντός του, καθώς κάποιοι, «ισχυροί», συνεχίζουν με κομπασμό και αλαζονεία να αναζητούν υποκριτικά αποδιοπομπαίους τράγους για να καλύψουν προκλητικά τις πωρωμένες συνειδήσεις τους, κλέβοντας τα όνειρα των πολλών, και εμείς σιωπούμε, τότε ποιος φέρει την ευθύνη;
Υπερκαταναλωτισμός, σπατάλη, φοροδιαφυγή, ψεύδος, απάτη, ατιμία, απόκρυψη, δωροδοκία, διαφθορά, ατιμωρησία, ανυποληψία, σιωπή, φόβος, δειλία, δουλικότητα, υποχώρηση, συμβιβασμός, παρασυρμός, πλουτισμός, μασημένα λόγια, μισές «αλήθειες», παραπληροφόρηση, ψευδολογία, απερισκεψία, απραξία, ανοχή, ουδετερότητα, ευθυνοφοβία, βόλεμα, κοροϊδία, ατομικισμός, εγωισμός, υστεροβουλία, ωφελιμισμός, αδικία, ανισότητες, ρατσισμός, εθνικισμός, αποκλεισμός, αλλοτρίωση, ασυνειδησία, αναλγησία, αλαζονεία, αήθεια… Ποιος φταίει;
Η ζωή, διάβαζα κάπου, δεν μετριέται από το πόσες αναπνοές παίρνουμε, αλλά από τις στιγμές που μας τις αφαιρούν. Συλλογίζομαι, λοιπόν, μήπως η δυσκολία μας, τελικά, βρίσκεται στο γεγονός ότι αρνούμεθα να ερμηνεύσομε, να κατανοήσομε καί, κατά συνέπεια, να αποδεχτούμε την αλήθεια των πραγμάτων και των γεγονότων και αρεσκόμεθα να ζούμε εγκλωβισμένοι – παγιδευμένοι σε κόσμους φανταστικούς, ουτοπικούς; Σε κόσμους δηλαδή όπου η απληστία και ο ασυγκράτητος ευδαιμονισμός του νύν καιρού, το ατομοκεντρικό συμφέρον, όλο και περισσότερο μας μεθούν και μας θέλγουν; Η Ιστορία διδάσκει πως μία πνευματική και ηθική κρίση, όπως η κρίση των καιρών μας, λύνεται η με εσωτερική επιστροφή και ανακαίνιση των λαών η με μία πολιτικοκοινωνική καταστροφή των. Τα σημεία των καιρών τι δείχνουν ότι επιλέξαμε από τα δύο; Την εσωτερική επιστροφή (μετάνοια) και ανακαίνιση ψυχών και συνειδήσεων η την πολιτικοκοινωνική καταστροφή;
Τι απομένει λοιπόν; Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο, θα πει ο Ντοστογιέφσκι. Η ομορφιά δεν είναι απλώς και μόνο ένα αισθητικό επίτευγμα, αλλά ενέργεια και έργο που συνταιριάζει, ενώνει, ολοκληρώνει μία πραγματικότητα, διαφορετικά κατακερματίζεται και διαλύεται. Η ομορφιά, το ανθρώπινο μέτρο, η δράση και η αντίδραση σε κάθε τι που μας πονά και μας στερεί την αλήθεια, την ελευθερία, την δικαιοσύνη και την χαρά της ζωής• η δημιουργικότητα, η αγιότητα, μπορούν να σώσουν την διψασμένη ζωή μας από την ξηρασία, την πεζότητα, τον πόνο. Η αγωνία δεν παύει, όμως η ελπίδα δεν πέθανε. Εάν η κρίση δεν γεννήσει ανάκριση, ανάνηψη, αντίσταση και ανάταση καρδιών και συνειδήσεων, λαών και κοινωνιών• εάν ο καθένας μας μείνει εγκλωβισμένος στό… «βόλεμα» της δικής του αυταρέσκειας και αυτοθαυμασμού, τότε… ποιος φταίει;
Μητροπολίτης Κισάμου & Σελίνου Αμφιλόχιος
