Αρχιεπισκοπική Εγκύκλιος για την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή
Στη σημασία του μηνύματος των Προφητών αναφορικά με την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, εστιάζει στην εγκύκλιό του ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Δημήτριος.
Ολόκληρη η εγκύκλιος αναφέρει:
Προσφιλείς Αδελφοί και Αδελφές εν Χριστώ,
Αυτή η περίοδος του έτους η οποία χαρακτηρίζεται από προσευχή και περισυλλογή, δηλαδή η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, είναι περίοδος κατά την οποίαν οδηγούμεθα σε βαθύτερα επίπεδα θεωρήσεως της σχέσεώς μας με τον Θεό καθώς συνδεόμεθα με τους μεγάλους πνευματικούς θησαυρούς της Ορθοδόξου πίστεως. Ένας εκ των θησαυρών αυτών είναι η μαρτυρία των Αγίων, η οποία μας οδηγεί στην ζωή της μετανοίας, της προσευχής, της ταπεινοφροσύνης και της αγάπης.
Μέσα από την καταγραφή της αγίας ζωής και των μεγάλων πράξεών των στην υπηρεσία του Χριστού, εμπνεόμεθα από τους Αγίους να έλθουμε κοντά στον Θεό, να γεμίσουμε με την δύναμη και την παρουσία Του, και να αναζητήσουμε πέρα από κάθε τι άλλο, την εκπλήρωση του θελήματός Του.
Ανάμεσα στους Αγίους υπάρχει μία ομάδα αγίων ανθρώπων οι οποίοι εκλήθησαν από τον Θεό για να κηρύξουν μετάνοια, δικαιοσύνη και έλεος. Πρόκειται για τους Προφήτες. Κατά την διάρκεια της περιόδου της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, συναντούμε το μήνυμα των Προφητών στα αναγνώσματα και τους εορτασμούς, και ιδιαιτέρως στο κήρυγμά τους περί της σωτηρίας η οποία θα επραγματοποιείτο διά της Σαρκώσεως και του Πάθους του Χριστού. Στον Εσπερινό της Κυριακής της Ορθοδοξίας, την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ψάλλουμε: Λόγω σε κηρύξαντες οι θεηγόροι προφήται και έργοις τιμήσαντες,…τον κόσμον άπαντα ευαγγελικώς απεστράφησαν, και σύμμορφοι γεγόνασιν, ούπερ προηγόρευσαν πάθους σου.
Όταν εξετάζουμε το μήνυμα των Προφητών, αναφορικά με την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ανακαλύπτουμε αρκετά θέματα που μας οδηγούν στην εξέταση της ζωής μας και της αφοσιώσεώς μας στον Θεό. Πρώτον, η επίμονη πρόσκλησή να είμεθα πιστοί στον Θεό όπως Εκείνος είναι πιστός στον λαό Του. Οι Προφήτες εστάλησαν από τον Θεό στους ανθρώπους για να τους υπενθυμίζουν την σχέση συμφωνίας μαζί Του. Εκήρυξαν περί όλων των θαυματουργών πραγμάτων τα οποία επραγματοποίησε ο Θεός, και απεδοκίμασαν τους ανθρώπους για την απιστία των. Κατεδίκασαν την αμαρτία και την αδικία και απηύθυναν πρόσκληση για επιστροφή στο έλεος του Θεού και την αγιότητα.
Δεύτερον, το μήνυμα των Προφητών δίνει έμφαση στην ανάγκη μας για μετάνοια και εκζήτηση της συγχωρήσεως του Θεού. Πάλιν και πολλάκις οι Προφήτες προέτρεπαν τους ανθρώπους να αποστραφούν την αμαρτία και να αναζητήσουν την συγχώρηση του Θεού επιστράφητι Ισραήλ προς Κύριον τον Θεόν σου, διότι ησθένησαν εν ταίς αδικίαις σου (Ωσηέ 14:1). Προειδοποίησαν για τις επιπτώσεις της απαρνήσεως του Θεού, αλλά ομίλησαν και περί της ιάσεως η οποία θα επήρχετο διά της συγχωρήσεως. Ο προφήτης Ησαίας διεκήρυξε, απολιπέτω ο ασεβής τας οδούς αυτού, και ανήρ άνομος τας βουλάς αυτού, και επιστραφήτω επί Κύριον, και ελεηθήσεται, ότι επί πολύ αφήσει τας αμαρτίας υμών (Ησαίας 55:7).
Τρίτον, οι Προφήτες ομίλησαν περί της προτεραιότητος της δικαιοσύ-νης σε όλες τις σχέσεις. Ο προφήτης Μιχαίας είπε: ει ανηγγέλη σοι άνθρωπε τι καλόν;ή τι Κύριος εκζητεί παρά σού, αλλ’ ή του ποιείν κρίμα, και αγαπάν έλεον, και έτοιμον είναι του πορεύεσθαι μετά Κυρίου Θεού σου; (Μιχαίας 6:8). Αυτές οι προτροπές έγιναν σε μια εποχή όταν βασιλείς και δικαστές, θρησκευτικοί ηγέτες και πλούσιοι αδιαφορούσαν για την δυστυχία αυτών που ζούσαν βασανιστικά, των πενήτων, των χηρών και των ορφανών. Οι Προφήτες εκάλεσαν άπαντας να απαρνηθούν την πλεονεξία, τον εγωισμό και την εκμετάλλευση των αδυνάτων και να δημιουργήσουν σχέσεις βασιζόμενες στην αλήθεια και διεπόμενες από αγιότητα και δικαιοσύνη. Ο προφήτης Ησαίας εκήρυξε, μάθετε καλόν ποιειν, εκζητήσατε κρίσιν, ρύσασθε αδικούμενον, κρίνατε ορφανώ και δικαιώσατε χήραν (Ησαίας 1:17).
Το τελευταίο θέμα του μηνύματος των Προφητών είναι το θέμα της ελπίδος στην αποκατάσταση της κοινωνίας με τον Θεό. Πολλοί εκ των Προφητών προφήτευσαν τις τεράστιες τραγωδίες και ταλαιπωρίες οι οποίες θα ενέσκηπταν λόγω της αμαρτίας των ανθρώπων. Αλλά τα μηνύματα περί της κρίσεως συνοδεύοντο από λόγους ελπίδος. Ομιλώντας περί μίας υποσχέσεως του Θεού, ο προφήτης Ωσηέ είπε, πορεύσονται οι κλάδοι αυτού, και έσται ως ελαία κατάκαρπος, και η οσφρασία αυτού ως οίνος Λιβάνου, επιστρέψουσι και καθιούνται υπό την σκέπην αυτού (Ωσηέ 14:7). Ο προφήτης Ησαίας διεκήρυξε υπό γαρ Κυρίου αποστραφήσονται, και ήξουσιν εις Σιών μετ’ ευφροσύνης και αγαλλιάματος αιωνίου∙ επί κεφαλής γαρ αυτών αίνεσις και ευφροσύνη καταλήψεται αυτούς∙ απέδρα οδύνη και λύπη και στεναγμός (Ησαίας 51:11).
Σ’ αυτή την αγία περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, αυτά τα θέματα μας οδηγούν να σκεφθούμε την ζωή μας και την σχέση μας με τον Θεό. Αυτή η περίοδος προσευχής είναι ευκαιρία για μας να επιστρέψουμε στον Θεό , να είμεθα πιστοί σε Εκείνον όπως είναι Εκείνος σε εμάς, και να ανανεώσουμε την δέσμευσή μας να ακολουθήσουμε το θέλημά Του. Είναι περίοδος μετανοίας, καθώς εξετάζουμε τις πράξεις, την συμπεριφορά και τις προτεραιότητές μας και προσεγγίζουμε Εκείνον με ειλικρινείς και συντετριμμένες καρδιές, αποζητώντας την συγχώρησή Του. Είναι περίοδος να στοχασθούμε τις σχέσεις μας με τους άλλους και την ανταπόκρισή μας στην ανθρώπινη ανάγκη, και να εξασφαλίσουμε την εφαρμογή της δικαιοσύνης και του ελέους. Τέλος, εν μέσω μιάς καταστάσεως σοβαρής περισυλλογής, βαθείας μετανοίας, πνευματικού αγώνος και ειλικρινούς προσευχής, η Μεγάλη Τεσσαρακοστή εμφανίζεται ως περίοδος κατά την οποίαν εστιάζουμε τις καρδιές και τις διάνοιές μας στον Χριστό. Διά της ζωής και του πάθους Του, διά της παρουσίας και της προσφοράς Του για την σωτηρία μας, θα ανανεωθεί η ελπίδα μας, θα αποκατασταθεί η χαρά μας μέσα στο φως και την ζωή της ένδοξης νίκης Του.
Μετά πατρικής εν Χριστώ αγάπης,
† ο Αρχιεπίσκοπος
Αμερικής Δημήτριος
