Φανάρι: Αίσθηση και έντονες αντιδράσεις προκαλεί ανοιχτή επιστολή Ορθόδοξου υπερπολύτεκνου πιστού προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο, με αφορμή την πρόσφατη εκδήλωση μνήμης για την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια της Βιθυνίας.
Επιμέλεια: Γιάννης Παπανικολάου
Η επιστολή, η οποία φέρει ημερομηνία Θεσσαλονίκη 11 Δεκεμβρίου 2025 και υπογράφεται από τον Μιχαήλ Τσακιρίδη, πατέρα δέκα παιδιών, διακινείται ευρέως σε εκκλησιαστικούς κύκλους και προκαλεί έντονο προβληματισμό σε τμήμα του ορθόδοξου ποιμνίου, όπως καταγράφεται και σε σχετικά δημοσιεύματα εκκλησιαστικού ρεπορτάζ.
Ο συντάκτης της επιστολής απευθύνεται ευθέως προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη, με αφορμή την παρουσία του στη Νίκαια και τη συμπερίληψη εκπροσώπων της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και προτεσταντικών δογμάτων, εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Όπως τονίζει, η συγκεκριμένη εκδήλωση αποτέλεσε αφορμή για σοβαρά ερωτήματα πίστεως και εκκλησιολογικής τάξης.
Στην επιστολή του αναφέρει αυτολεξεί:
«Ως ορθόδοξος χριστιανός πατέρας 10 παιδιών με τη χάρη του Θεού και έχοντας την “καλή ανησυχία”, όπως έλεγε ο Άγιος Παΐσιος, και βλέποντας αυτή τη φιέστα που έγινε στη Νίκαια με την παρουσία σας, την παρουσία του αιρεσιάρχη της Ρώμης Πάπα Λέων, διαφόρων προτεσταντικών παραφυάδων, θα σας παραθέσω κάποιες σκέψεις και ερωτήματα που μου δημιουργήθηκαν».
Ο Μιχαήλ Τσακιρίδης παραθέτει συγκεκριμένα δογματικά επιχειρήματα, αναφερόμενος στις αποφάσεις της Α΄, Β΄ και Γ΄ Οικουμενικής Συνόδου και στη συγκρότηση του Συμβόλου της Πίστεως. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά:
«Η πρώτη οικουμενική σύνοδος όρισε κοινό πασχάλιο για τα μέλη της, τους ορθοδόξους χριστιανούς, και όχι για τους αιρετικούς που υπήρχαν τότε. Στις δύο πρώτες οικουμενικές συνόδους είχε συνταχθεί το σύμβολο της πίστεως, ενώ στην τρίτη καταδικάζεται όποιος προσθέσει ή αφαιρέσει οτιδήποτε από αυτό».
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Filioque και στη στάση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, με τον συντάκτη να επικαλείται τη Γ΄ Οικουμενική Σύνοδο και τον Θ΄ Αποστολικό Κανόνα, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η συμπροσευχή με αιρετικούς επιφέρει βαρύτατες ποινές.
Στο κεντρικό μέρος της επιστολής, ο υπερπολύτεκνος πιστός απευθύνει ευθέως πέντε ερωτήματα προς τον Πατριάρχη, μεταξύ των οποίων:
«Για χάρη της ενότητας μήπως γίνεται η καθαρή πίστη της Ορθοδοξίας να ενωθεί με τις ακαθαρσίες των αιρετικών; Το φως μπορεί να ενωθεί με το σκοτάδι; Έκανε λάθος ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς όταν δήλωνε ότι δεν θα δεχθούμε τους παπικούς σε κοινωνία όσο διατηρούν το filioque;».
Στο πλέον φορτισμένο σημείο της επιστολής, ο Μιχαήλ Τσακιρίδης απευθύνει δραματική έκκληση προς τον Πατριάρχη, γράφοντας:
«Τώρα που η αυλαία έπεσε και είστε ένα βήμα πριν το μνήμα σας, σας εκλιπαρώ να κάνετε μία δημόσια δήλωση μετανοίας: να καταδικάσετε όλες τις αιρέσεις, την ψευδοσύνοδο του Κολυμπαρίου, να ανακαλέσετε τον τόμο αυτοκεφαλίας στους σχισματικούς της Ουκρανίας, να καταδικάσετε τη σχισματική εκκλησία των Σκοπίων και να ομολογήσετε τη μοναδική αλήθεια της Ορθοδοξίας».
Η επιστολή κλείνει με έντονη εσχατολογική αναφορά και ευχή, ενώ ήδη έχει προκαλέσει συζητήσεις σε θεολογικούς κύκλους, σε πιστούς αλλά και σε μέσα εκκλησιαστικής ενημέρωσης, όπως επισημαίνουν πηγές από την Εκκλησία της Ελλάδος και παρατηρητές του εκκλησιαστικού χώρου.
Το περιεχόμενό της αποτυπώνει το βαθύ ρήγμα που εξακολουθεί να υπάρχει στο εσωτερικό της Ορθοδοξίας γύρω από τον διαχριστιανικό διάλογο, με την επιστολή να λειτουργεί ως ηχηρή καταγραφή μιας σκληρής, αλλά υπαρκτής, φωνής από το ορθόδοξο ποίμνιο.
