Σκόπια: Την εκκλησιαστική διάσταση του θέματος των Σκοπίων αναδεικνύει Ο Γολγοθάς των Ορθοδόξων, που αρνούνται να ενταχθούν στη σχισματική και διεθνώς αποκλεισμένη «Μακεδονική Εκκλησία».
Της Φανής Χαρίση
Με τον Αρχιεπίσκοπο Αχρίδος και μητροπολίτη Σκοπίων Ιωάννη να έχει υποστεί τα πάνδεινα από το κράτος των Σκοπίων, όπως διώξεις, δικαστήρια με ψευτοκατηγορίες και φυλακή, οι ορθόδοξοι χριστιανοί στα Σκόπια, που τον ακολουθούν και αρνούνται να ακολουθήσουν τους ιερείς της αυτοαποκαλούμενης «Μακεδονικής Εκκλησίας», έχουν σηκώσει ψηλά το λάβαρο της Ορθοδοξίας, παρότι εκκλησιάζονται σε μικρά διαμερίσματα λίγων τετραγωνικών μέτρων.
Σε ένα από αυτά, στο παρεκκλήσι του Αγίου Νεκταρίου εξ Αιγίνης, σε μια γειτονιά των Σκοπίων, τα λιγοστά έπιπλα παραμερίζονται στην άκρη και τη θέση τους παίρνουν οι εικόνες των αγίων. Το κουζινάκι μετατρέπεται σε Ιερό και ο αρχιμανδρίτης Ειρηναίος βάζει τα άμφιά του και ετοιμάζει τη θεία κοινωνία.
Πέρασαν 13 χρόνια από τότε που η Αρχιεπισκοπή Αχρίδος δημιούργησε το πρώτο εκκλησάκι για τους ορθόδοξους χριστιανούς σε ένα οικόπεδο έξω από τα Σκόπια. Οι διώξεις κατά των χριστιανών όμως άρχισαν και ξαφνικά το εκκλησάκι καταστράφηκε, καθώς το καθεστώς το γκρέμισε! Δεν το έβαλαν κάτω, πήγαν αλλού και νοίκιασαν άλλο διαμέρισμα, για να μπορούν να ασκούν τα θρησκευτικά καθήκοντά τους. Ομως και από εκεί έφυγαν, αφού ο ιδιοκτήτης είπε ότι θέλει να το πουλήσει. Κατέληξαν σε ένα άλλο διαμέρισμα, σε αυτό που τους συναντήσαμε την ημέρα των Φώτων (σ.σ.: με το Παλαιό Ημερολόγιο τα Θεοφάνια εορτάστηκαν στις 19 Ιανουαρίου), όπου μας υποδέχθηκαν με πλατιά χαμόγελα. Ο αρχιμανδρίτης Ειρηναίος, με σπουδές στην Εκκλησιαστική Ακαδημία της Θεσσαλονίκης, μας υποδέχεται θερμά μιλώντας άπταιστα ελληνικά.
«Καλωσορίσατε! Καθίστε να σας προσφέρουμε ένα τσάι, έχει πολύ κρύο» μας είπε την ώρα που οι πιστοί σπεύδουν να τον χαιρετήσουν και να τον ασπαστούν. Δεν τους νοιάζει που το διαμέρισμα είναι μικρό. Ούτε που για το κράτος των Σκοπίων είναι παράνομοι. Είναι γεμάτοι χαρά που, ενωμένοι, κάνουν τον σταυρό τους και εκκλησιάζονται από τον δικό τους παπά και όχι από αυτόν που θα ήθελε να τους επιβάλει το καθεστώς των Σκοπίων. Το μοναδικό κτίσμα με μορφή εκκλησίας που υπάρχει είναι ένα μικρό μοναστήρι μισή ώρα έξω από τα Σκόπια. Εκτός από αυτό το παρεκκλήσι του Αγίου Νεκταρίου, υπάρχουν και κάποια ακόμα στα Σκόπια και, φυσικά, οι πιστοί δεν τολμούν να πουν ότι εκκλησιάζονται σε αυτά, καθώς για το κράτος θεωρούνται παράνομοι!
Για το κράτος της ΠΓΜΔ οι συγκεκριμένοι χριστιανοί αλλά και οι ιερείς είναι παράνομοι, αδιαφορώντας ότι καταπατούν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα! Για αυτούς υπάρχει μόνο η «Μακεδονική Εκκλησία», η οποία όμως είναι σχισματική και διεθνώς αποκλεισμένη. Ολα άρχισαν το 1967, όταν ο Τίτο, ο ισχυρός άνδρας της τότε Γιουγκοσλαβίας, για να τονώσει το αφήγημα περί «Μακεδονίας», δημιουργεί τη «Μακεδονική Εκκλησία» προκαλώντας όμως το σχίσμα με την Εκκλησία της Σερβίας.
Το 1992 το γειτονικό κράτος ανακινεί το θέμα και αναγνωρίζει ως Αυτοκέφαλη τη «Μακεδονική Εκκλησία». Ομως το 2002 ο Πατριάρχης της Σερβίας Παύλος αντιδρά και καλεί όλους τους πιστούς και τους ιερείς να προσχωρήσουν στην Αρχιεπισκοπή της Αχρίδος, η οποία είναι από όλες τις Εκκλησίες αναγνωρισμένη (Σερβίας, Οικουμενικό Πατριαρχείο κ.ά.). Ο μόνος που υπακούει και γυρνά είναι ο Ιωάννης, όντας επίσκοπος Βέλες, από τη «Μακεδονική Εκκλησία» και ο Πατριάρχης Σερβίας τον ορίζει Αρχιεπίσκοπο Αχρίδος και μητροπολίτη Σκοπίων.
Τα πράγματα εξελίσσονται πολύ δύσκολα τόσο για τον Αρχιεπίσκοπο όσο και για τους λίγους πιστούς και ιερείς που τον ακολουθούν τα επόμενα χρόνια. Οι Σκοπιανοί τού ασκούν κατηγορία ότι είναι υποκινητής εθνοτικού και θρησκευτικού μίσους, διχόνοιας και μισαλλοδοξίας, και τον καταδικάζουν σε 18 μήνες φυλάκιση, ωστόσο το ανώτατο δικαστήριο έκρινε σημεία της κατηγορίας ως αντισυνταγματικά. Λίγο καιρό μετά τον κατηγορούν για υπεξαίρεση χρημάτων που προήλθαν από δωρεά. Το δικαστήριο αντέκρουσε την κατηγορία, ωστόσο οι Σκοπιανοί επέδειξαν επιμονή, με το κατηγορητήριο να επανέρχεται άλλες δύο φορές σε ισάριθμα δικαστήρια.
Ακόμα και για πολεοδομικές παραβάσεις τον κατηγόρησαν για το πρώτο εκκλησάκι που έχτισε και το οποίο τελικά κατεδάφισαν. Τελικά ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης έμεινε σχεδόν δύο χρόνια προφυλακισμένος, ενώ από τις κακουχίες κλονίστηκε σοβαρά η υγεία του. Διώξεις όμως υπέστησαν και πιστοί, με 18 εξ αυτών να φυλακίζονται για λίγο καιρό.
Το κοσμικό όνομα του Αρχιεπισκόπου Ιωάννη είναι Ζόραν Βρανισκόφσκι και γεννήθηκε το 1966 στην Μπίτολα (Μοναστήρι). Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στα Σκόπια και το 1990 γράφτηκε στη Σχολή Ορθόδοξης Θεολογίας στο πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, ενώ λίγα χρόνια μετά πραγματοποίησε το διδακτορικό του στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ.
«Είναι ένας πραγματικός χριστιανός» λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο αν. καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Ηλίας Ευαγγέλου, καθώς ο μακαριότατος υπήρξε φοιτητής του. «Οταν έκανε το κάλεσμα ο Πατριάρχης Σερβίας, πίστεψε ότι έπρεπε να γυρίσει αφού τον καλεί η μητέρα Εκκλησία. Εχει περάσει πολλά, έχει υποστεί τόσο πολλές διώξεις, σε σημείο που έχει κλονιστεί η υγεία του» ανέφερε ο κ. Ευαγγέλου, προσθέτοντας ότι οι περισσότεροι ιερείς της Αρχιεπισκοπής Αχρίδος έχουν περάσει από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.
