Ισραήλ: Σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση προκαλεί στο Ισραήλ η αποκάλυψη ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να είχε δεχθεί προσωπική προειδοποίηση για μεγάλη επιχείρηση της Χαμάς, περίπου δέκα ημέρες πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Το δημοσίευμα αγγίζει τον πυρήνα του μεγαλύτερου ερωτήματος που εξακολουθεί να διχάζει την ισραηλινή κοινωνία: ποιος γνώριζε, τι ακριβώς γνώριζε και γιατί δεν ενεργοποιήθηκε εγκαίρως ο κρατικός και στρατιωτικός μηχανισμός;
Η έρευνα της Haaretz, η οποία επικαλείται τρεις υψηλόβαθμες ξένες πηγές, υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ επικοινώνησε απευθείας με τον Νετανιάχου στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2023.
Κατά το ρεπορτάζ, η συνομιλία διήρκεσε περίπου 45 λεπτά και περιλάμβανε σαφή προειδοποίηση ότι ο τότε ηγέτης της Χαμάς στη Γάζα, Γιαχία Σινουάρ, σχεδίαζε μία μεγάλη και εξαιρετικά επικίνδυνη επιχείρηση.
Το κρίσιμο ερώτημα για τις υπηρεσίες ασφαλείας
Η σοβαρότερη πτυχή της έρευνας δεν αφορά μόνο την ύπαρξη της προειδοποίησης, αλλά τον ισχυρισμό ότι αυτή δεν μεταφέρθηκε στους επικεφαλής του ισραηλινού στρατού και των υπηρεσιών ασφαλείας. Ο πρώην διοικητής της Σιν Μπετ Ρονέν Μπαρ και ο πρώην αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Χέρτσι Χαλεβί φέρονται να δήλωσαν ότι δεν είχαν ενημερωθεί για την επίμαχη επικοινωνία.
Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού απορρίπτει συνολικά το δημοσίευμα. Χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς «κατάφωρο ψέμα» και υποστήριξε ότι ο Νετανιάχου δεν συνομίλησε με τον πρόεδρο των ΗΑΕ τη συγκεκριμένη περίοδο ούτε έλαβε σχετική προειδοποίηση.
Συνεπώς, η υπόθεση παραμένει στο επίπεδο μιας εξαιρετικά σοβαρής δημοσιογραφικής αποκάλυψης, η οποία συνοδεύεται από κατηγορηματική κυβερνητική διάψευση και δεν έχει ακόμη αποδειχθεί μέσω ανεξάρτητης κρατικής έρευνας.
Το γαλλικό πρακτορείο AFP μετέδωσε ότι η αποκάλυψη προκάλεσε άμεση αντίδραση της ισραηλινής αντιπολίτευσης, στελέχη της οποίας έθεσαν ευθέως ζήτημα καταλληλότητας του Νετανιάχου να παραμείνει στην εξουσία. Η διεθνής κάλυψη εστιάζει προσεκτικά στη διάκριση μεταξύ των ισχυρισμών της έρευνας και των στοιχείων που έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα.
Η δεύτερη προειδοποίηση από την Αίγυπτο
Το πολιτικό βάρος της υπόθεσης αυξάνεται από την αναφορά ότι υπήρξε και δεύτερη προειδοποίηση, αυτή τη φορά από την Αίγυπτο. Ο τότε επικεφαλής των αιγυπτιακών υπηρεσιών πληροφοριών Αμπάς Κάμελ φέρεται να είχε ενημερώσει τον Νετανιάχου ότι η Χαμάς προετοίμαζε κάτι ασυνήθιστο και ιδιαίτερα επικίνδυνο.
Η Haaretz συνδέει αυτές τις πληροφορίες με προηγούμενα μηνύματα του Σινουάρ, ο οποίος φέρεται να μιλούσε για έναν επερχόμενο «σεισμό» και για τη «μητέρα όλων των εκπλήξεων». Το ερώτημα είναι εάν αυτές οι ενδείξεις εξετάστηκαν μεμονωμένα και υποτιμήθηκαν ή εάν κάποιος απέτυχε να ενώσει εγκαίρως τα κομμάτια του παζλ.
Ο Νετανιάχου φέρεται να θεωρούσε ότι η Χαμάς θα επικέντρωνε τη δράση της στη Δυτική Όχθη και ότι η κατάσταση στη Γάζα παρέμενε υπό έλεγχο. Η εκτίμηση αυτή αντανακλούσε μία ευρύτερη αντίληψη του ισραηλινού μηχανισμού ασφαλείας ότι η Χαμάς επιθυμούσε οικονομικές διευκολύνσεις και όχι μία ολοκληρωμένη πολεμική σύγκρουση.
Αναλυτές στο VimaOrthodoxias.gr: «Το θέμα είναι τι αποκρύφθηκε»
Πολιτικοί αναλυτές από το Τελ Αβίβ και την Αθήνα, μιλώντας στο VimaOrthodoxias.gr, επισημαίνουν ότι η αποκάλυψη δημιουργεί δύο διαφορετικά επίπεδα ευθύνης.
Το πρώτο αφορά την επιχειρησιακή αποτυχία των υπηρεσιών πληροφοριών και του στρατού να ερμηνεύσουν εγκαίρως τα διαθέσιμα σημάδια. Το δεύτερο, όμως, είναι καθαρά πολιτικό: εάν αποδειχθεί ότι υπήρξε προσωπική και σαφής προειδοποίηση προς τον πρωθυπουργό, τότε πρέπει να διευκρινιστεί γιατί δεν διαβιβάστηκε σε όλους τους αρμόδιους αξιωματούχους.
«Ο αναβρασμός δεν αφορά πλέον μόνο όσα γνώριζαν οι υπηρεσίες, αλλά όσα ενδεχομένως παρέμειναν κλεισμένα στο πρωθυπουργικό γραφείο», είναι η εκτίμηση που μεταφέρουν. Τονίζουν, πάντως, ότι μέχρι να παρουσιαστούν τηλεφωνικά αρχεία, υπηρεσιακές αναφορές ή επίσημες μαρτυρίες, δεν μπορεί να θεωρηθεί αποδεδειγμένη η εκδοχή της εφημερίδας.
Μπένετ και Άιζενκοτ ζητούν απαντήσεις
Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ υποστήριξε δημόσια ότι η πληροφορία είναι αληθινή και απέδωσε στον Νετανιάχου προσωπική ευθύνη για την αποτυχία. Δεν παρουσίασε, ωστόσο, στοιχεία που να εξηγούν με ποιον τρόπο γνωρίζει το περιεχόμενο των επίμαχων επικοινωνιών.
Παράλληλα, ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού Γκάντι Άιζενκοτ δήλωσε ότι τα νέα στοιχεία ενισχύουν την εικόνα πως το Ισραήλ οδηγήθηκε «στα τυφλά» στην καταστροφή. Προανήγγειλε, μάλιστα, πρωτοβουλία για τη σύσταση κρατικής εξεταστικής επιτροπής από την επόμενη κυβέρνηση.
Οι αντιδράσεις καταγράφηκαν αναλυτικά και από τους Times of Israel, που μετέδωσαν την απαίτηση της αντιπολίτευσης για πλήρη διερεύνηση όσων προηγήθηκαν της επίθεσης.
Η νέα αποκάλυψη δεν αποτελεί ακόμη τελεσίδικη απόδειξη, αλλά αλλάζει εκ νέου το πολιτικό κλίμα. Πλέον, το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς αιφνιδιάστηκε το Ισραήλ, αλλά εάν υπήρξαν πληροφορίες που υποτιμήθηκαν, παραμερίστηκαν ή δεν κοινοποιήθηκαν ποτέ στους ανθρώπους που είχαν την ευθύνη να κινητοποιήσουν την άμυνα της χώρας.
