Πούτιν: Στο Κρεμλίνο στρέφεται το διπλωματικό ενδιαφέρον, καθώς ο Βλαντίμιρ Πούτιν υποδέχθηκε την Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου, τον Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ στην Αγία Πετρούπολη.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Η συνάντηση εντάσσεται στην προσπάθεια της Ουάσιγκτον να διαμορφώσει προϋποθέσεις επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία, με ανοιχτό το ενδεχόμενο συνομιλιών σε επίπεδο ηγετών.
Οι επαφές πραγματοποιούνται στο Ανάκτορο Κονσταντινόφσκι, μετά τις συναντήσεις του Γουίτκοφ στο Όσλο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους αξιωματούχους. Στόχος της αποστολής είναι να εξεταστεί κατά πόσον οι προτάσεις που συζητήθηκαν στη νορβηγική πρωτεύουσα μπορούν να αποτελέσουν βάση συνεννόησης με τη ρωσική πλευρά.
Η διαδοχή των συναντήσεων δίνει ιδιαίτερο βάρος στη σημερινή διαπραγμάτευση. Ο Αμερικανός απεσταλμένος καλείται να μεταφέρει θέσεις και προτάσεις ανάμεσα σε πλευρές που εξακολουθούν να έχουν ουσιαστικές διαφορές για τους όρους τερματισμού της σύγκρουσης.
Από το Όσλο στην Αγία Πετρούπολη
Ο Γουίτκοφ έφθασε στο αεροδρόμιο Πούλκοβο, όπου τον υποδέχθηκε ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, ειδικός απεσταλμένος της ρωσικής προεδρίας για τη διεθνή οικονομική συνεργασία. Στη συνέχεια κατευθύνθηκε στον χώρο της συνάντησης με τον Ρώσο πρόεδρο.
Στη δημόσια έναρξη των συνομιλιών, ο Αμερικανός αξιωματούχος παρουσίασε τις επαφές του Όσλο ως παραγωγικές και αναφέρθηκε στη δυνατότητα προόδου προς κατάπαυση του πυρός. Ο Πούτιν, από την πλευρά του, ζήτησε ενημέρωση για τις προηγούμενες συζητήσεις και αναφέρθηκε στις σχέσεις Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η διατύπωση θετικών προσδοκιών καταγράφει διάθεση συνέχισης του διαλόγου. Το καθοριστικό ζήτημα, ωστόσο, παραμένει εάν αυτή η διάθεση θα μετατραπεί σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, συμφωνημένα βήματα και διαδικασία με σαφές αντικείμενο.
Το σενάριο τριμερούς συνάντησης
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιθανότητα συνάντησης του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να μεταφέρει τη διαπραγμάτευση στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο, εφόσον προηγουμένως υπάρξει επαρκής προετοιμασία.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες για την αμερικανική προσπάθεια, οι επαφές αποσκοπούν στη διαμόρφωση πλαισίου για απευθείας τριμερείς και ενδεχομένως ευρύτερες συνομιλίες. Η συζήτηση αφορά επομένως τόσο το περιεχόμενο μιας πιθανής συμφωνίας όσο και τη διαδικασία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυτήν.
Για να αποκτήσει ουσία μια συνάντηση κορυφής, απαιτείται σύγκλιση ως προς την ατζέντα, τη συμμετοχή και τις προσδοκίες των εμπλεκομένων. Διαφορετικά, η πολιτική βαρύτητα της παρουσίας των ηγετών κινδυνεύει να εξαντληθεί στην επικοινωνιακή εικόνα.
Οι εγγυήσεις και η εφαρμογή μιας εκεχειρίας
Σε επίπεδο στρατηγικής αποτίμησης, το πρώτο ερώτημα αφορά τη διάρκεια και την αξιοπιστία μιας ενδεχόμενης παύσης των εχθροπραξιών. Μια εκεχειρία χρειάζεται σαφείς όρους, δυνατότητα παρακολούθησης και συμφωνημένο τρόπο αντιμετώπισης πιθανών παραβιάσεων.
Εξίσου σημαντική είναι η ασφάλεια της Ουκρανίας μετά από μια συμφωνία. Το περιεχόμενο των εγγυήσεων, οι υποχρεώσεις όσων τις αναλαμβάνουν και η σύνδεσή τους με την ευρωπαϊκή ασφάλεια αποτελούν βασικά ζητήματα κάθε ουσιαστικής διαπραγμάτευσης.
Η σημερινή συνάντηση πρέπει συνεπώς να αξιολογηθεί με βάση τα αποτελέσματά της. Η ανακοίνωση νέων τεχνικών επαφών, ενός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος ή συμφωνημένων μέτρων θα προσέφερε πιο απτά στοιχεία προόδου από τις γενικές δηλώσεις αισιοδοξίας.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Η συμμετοχή Ευρωπαίων αξιωματούχων στις προηγούμενες συζητήσεις αναδεικνύει το ενδιαφέρον της Ευρώπης για το περιεχόμενο και την εφαρμογή οποιασδήποτε διευθέτησης. Οι συνέπειες του πολέμου αφορούν άμεσα την ασφάλεια, την άμυνα και τη σταθερότητα της ηπείρου.
Η διπλωματική προσπάθεια εξελίσσεται επομένως σε περισσότερα από ένα επίπεδα. Παράλληλα με τον αμερικανορωσικό δίαυλο, απαιτείται συνεννόηση με το Κίεβο και τους Ευρωπαίους εταίρους, ώστε οι επιμέρους προτάσεις να μπορούν να ενταχθούν σε κοινό πλαίσιο.
Μια χειρονομία πριν από τις δύσκολες αποφάσεις
Στη συνάντηση ανακοινώθηκε επίσης η απελευθέρωση του Αμερικανού Στίβεν Χάμπαρντ, ο οποίος κρατούνταν στη Ρωσία. Ο Γουίτκοφ ευχαρίστησε τον Πούτιν για την εξέλιξη, προσδίδοντας στην έναρξη των συνομιλιών έναν τόνο θετικής διμερούς επικοινωνίας.
Η απελευθέρωση αποτελεί συγκεκριμένο αποτέλεσμα στον ανθρωπιστικό τομέα. Η επίδρασή της στην ουκρανική διαπραγμάτευση θα εξαρτηθεί από τη συνέχεια των επαφών και από το εάν θα συνοδευθεί από ευρύτερη διάθεση συμβιβασμού.
Στην αποτίμηση του vimaorthodoxias.gr, η σοβαρότητα της συγκυρίας βρίσκεται στη συνάντηση της διπλωματικής κινητικότητας με τις απαιτήσεις μιας εφαρμόσιμης ειρήνης. Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι να αποσαφηνιστεί ποια ζητήματα μπορούν να προχωρήσουν άμεσα και ποια εξακολουθούν να εμποδίζουν μια συμφωνία.
Η προσοχή παραμένει στις επίσημες ανακοινώσεις μετά τις συνομιλίες. Από αυτές θα φανεί εάν η συνάντηση της Αγίας Πετρούπολης δημιουργεί νέα διαπραγματευτική προοπτική ή καταγράφει ακόμη έναν γύρο διερεύνησης θέσεων. Για τους αμάχους, πάντως, η αξία κάθε διπλωματικής πρωτοβουλίας συνδέεται πρωτίστως με τη μείωση της βίας και την προστασία της ζωής.
