Χρησιμοποιείται προς το παρόν κυρίως για παράνομες συναλλαγές, αλλά ο κόσμος του Internet είναι ενθουσιασμένος από την προοπτική μιας οικονομίας χωρίς έλεγχο από τις Κεντρικές Τράπεζες.
Ίσως έχετε ακούσει για τον όρο Bitcoin. Από τον Ιανουάριο του 2009, όταν ο δημιουργός του, ο Ιάπωνας Σατόσι Νακαμότο (πρόκειται μάλλον για ψευδώνυμο) το παρουσίασε στους κύκλους των προγραμματιστών του Internet, είναι ένα θέμα που συζητιέται πολύ έντονα στην διαδικτυακή κοινότητα. Ή μάλλον, όχι μόνο συζητιέται, αλλά και χρησιμοποιείται ευρέως.
Πρόκειται για ένα εικονικό νόμισμα του οποίου οι συναλλαγές δεν μπορούν να παρακολουθηθούν και το οποίο δεν μπορεί να «σπάσει» από χάκερς και άρα να πολλαπλασιασθεί στην ποσότητα που θέλουν αυτοί. Τα bitcoins δεν συνδέονται με κάποιον τραπεζικό λογαριασμό, αλλά αποθηκεύονται στον ηλεκτρονικό υπολογιστή του κατόχου τους. Τράπεζα, δηλαδή, είναι ένας σκληρός δίσκος. Η διακίνηση τους γίνεται ανώνυμα μέσα από ένα δίκτυο p2p (όπως ήταν το Napster), κάτι που σημαίνει ότι καμμία αρχή δεν μπορεί να «παγώσει» τον λογαριασμό σας (κάτι, για παράδειγμα, που μπορεί να γίνει στο PayPal, την πιο δημοφιλή μέθοδο διαδικτυακών συναλλαγών ως σήμερα), ούτε να γνωρίζει το μέγεθος του λογαριασμού σας ή το με ποιους συναλλάσσεστε.
Πώς λειτουργεί;
Όπως μπορεί να καταλάβει κανείς από τα παραπάνω, το εικονικό νόμισμα του Internet έχει γίνει πολύ ελκυστικό για όσους κάνουν παράνομες συναλλαγές. Ειδικά στο λαθρεμπόριο ναρκωτικών χρησιμοποιείται πια ευρέως, τουλάχιστον από όσους έχουν καλή γνώση του Internet. Αν και η αλήθεια είναι ότι δεν χρειάζεται να ξέρεις και πολλά. Αν εμπιστεύεσαι το σύστημα του Bitcoin, απλά κατεβάζεις ένα πρόγραμμα που λειτουργεί ως client (όπως δηλαδή είναι ο browser για τις ιστοσελίδες στο διαδίκτυο) που επικοινωνεί με το δίκτυο p2p και μέσω αυτού κάνετε τις συναλλαγές σας. Τέτοια προγράμματα υπάρχουν και για Windows και για MacOs και για Linux.
Τα bitcoins δημιουργούνται με βάση ένα δικτυακό αλγόριθμο που φροντίζει ώστε να μην «κόβεται» συνεχώς νέο χρήμα, αλλά αυτό να αυξάνεται με μια γεωμετρική μέθοδο. O αλγόριθμος δεν θα δημιουργεί χρήματα για πάντα αλλά είναι φτιαγμένος έτσι ώστε να «κόψει» συνολικά 21 εκατομύρια bitcoins παγκοσμίως μετά την πάροδο 100+ ετών. Το 2017, μάλιστα, θα έχει παραχθεί το 75% των νομισμάτων. Και όλα αυτά χωρίς έλεγχο από κάποιον φορέα, όπως είναι οι Κεντρικές Τράπεζες για το κανονικό χρήμα, ούτε σε συνάρτηση με κάποιο υλικό αγαθό, όπως είναι ο χρυσός. Το bitcoin παράγεται αυτόματα και αυτόνομα.
Πώς μπορεί κάποιος να αποκτήσει bitcoins; Αγοράζοντας από τα ήδη υπάρχοντα. Ήδη έχει στηθεί χρηματιστήριο που ορίζει την ισοτιμία του με το δολάριο. Και sites τα οποία αγοράζουν δολάρια και πουλάνε bitcoins.
Πού μπορεί κάποιος να το χρησιμοποιήσει; Εκτός από τις παράνομες συναλλαγές που ήδη αναφέραμε, υπάρχουν διάφορα διαδικτυακά projects που το δέχονται, με τα πιο δημοφιλή να είναι τα: Wikileaks, Freenet, Singularity Institute, Internet Archive και Free Software Foundation, κυρίως ιδρύματα δηλαδή που δέχονται δωρεές.
Οι αντιρρήσεις και οι φόβοι
Δεν είναι, βέβαια, ένα νόμισμα χωρίς προβλήματα. Τον Ιούνιο του 2011, για παράδειγμα, το Mt.Gox, το πιο δημοφιλές μέχρι τότε «Χρηματιστήριο BitCoin» χακεύτηκε, όπως και ένα ακόμη μεγάλο χρηματιστήριο ένα μήνα αργότερα. Τον Αύγουστο του 2011 χακεύτηκε ένα ακόμη. Όλες αυτές οι περιπτώσεις έριξαν την τιμή του BitCoin θεαματικά. Το ίδιο το νόμισμα μπορεί να παρέμενε ακέραιο από τις επιθέσεις των χάκερς, αλλά οι αγορές που το διακινούσαν αποδείχτηκαν ευάλωτες.
Όλα αυτά οδηγούν στο εύλογο ερώτημα, τι θα γινόταν αν κάποιος οργανισμός (κυβέρνηση, τράπεζα, ή ακόμη κι ένας «κακός», από αυτούς που βλέπουμε στις ταινίες του James Bond) κατάφερνε κάποια στιγμή να ελέγξει όλα τα BitCoins; Η αλήθεια είναι ότι ένα τέτοιο σενάριο μοιάζει εφιαλτικό, αλλά μέχρι να φτάσουμε στο σημείο όλος ο κόσμος να συναλλάσσεται με το νέο, εικονικό νόμισμα, λογικά θα έχουν λυθεί και όλες οι «τρύπες» στον τρόπο διακίνησής του, οπότε το ρίσκο θα είναι πολύ μικρότερο.
