Τραμπ: Λίγες ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ προσφέρει ακόμη ένα δείγμα του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνεται την προεδρική εξουσία: επιτίθεται σε μια ολόκληρη σύμμαχο χώρα επειδή δεν απέκτησε το βραβείο που επιθυμούσε.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Όπως μετέδωσε το πρακτορείο Reuters, χαρακτήρισε τη Νορβηγία «χώρα απόπατο», συνδέοντας την επίθεσή του με τη μη απονομή του Νόμπελ Ειρήνης στον ίδιο.
Η εικόνα είναι πολιτικά εξευτελιστική για το αξίωμα. Ένας Αμερικανός πρόεδρος μετατρέπει την προσωπική του απογοήτευση σε προσβολή προς έναν λαό. Η διεθνής πολιτική υποχωρεί μπροστά στην απαίτηση προσωπικής επιβράβευσης.
Η Νορβηγία απάντησε προβάλλοντας τις εντυπωσιακές δημόσιες τουαλέτες της. Ο τουριστικός της οργανισμός αξιοποίησε την προσβολή για μια χιουμοριστική καμπάνια. Το Γαλλικό Πρακτορείο κατέγραψε, παράλληλα, την υπενθύμιση του Νορβηγού υπουργού Εξωτερικών ότι η Επιτροπή Νόμπελ λειτουργεί ανεξάρτητα από την κυβέρνηση.
Η αντίθεση είναι αποκαλυπτική: από τη μία η απαίτηση ενός ισχυρού ηγέτη να επιβραβεύεται και από την άλλη η υπεράσπιση της ανεξαρτησίας ενός θεσμού.
Το αυταρχικό αποτύπωμα της προσωπικής εξουσίας
Ο χαρακτηρισμός «φασιστικό αποτύπωμα» αποτελεί βαριά πολιτική κρίση και χρειάζεται συγκεκριμένο περιεχόμενο. Στην περίπτωση της τραμπικής ρητορικής, η κριτική εστιάζει στον προσωποκεντρισμό, στην απαξίωση όποιου δεν συμμορφώνεται και στη διαρκή κατασκευή αντιπάλων προς δημόσιο διασυρμό.
Αυτή η λογική διαβρώνει τη δημοκρατική κουλτούρα. Η διαφωνία αντιμετωπίζεται ως εχθρότητα και η ανεξάρτητη κρίση ως προσωπική προσβολή. Ένας θεσμός που δεν απονέμει την επιθυμητή διάκριση παρουσιάζεται ως απαξιωμένος· μια χώρα που τον φιλοξενεί γίνεται στόχος ύβρεων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν θεσμούς, κοινωνία πολιτών και δημοκρατικές αντιστάσεις. Όμως η προεδρική εξουσία έχει τεράστια ευθύνη για το πολιτικό παράδειγμα που παράγει. Όταν κανονικοποιεί τον εκφοβισμό, ενισχύει την αντίληψη ότι η ισχύς επιτρέπει τα πάντα.
Left: President Trump insults Norway calling it a sh*thouse country
Right: Visit Norway, the tourism board, trolls President Trump, displaying some of their best toilets on their Instagram 😅
My view:
Trump chose to insult Norway. Visit Norway answered with humour, confidence and a showcase of its most beautiful loos.
That’s how you turn an insult into an invitation. Congratulations to Norway for responding with such grace – and giving us another reason to visit.
I’ve never been to Norway, but this is just another reason to visit 😁
— Farrukh (@implausibleblog) October 26, 2026
Από τις υποσχέσεις ειρήνης στον λογαριασμό του πολέμου
Η αποτίμηση μιας προεδρίας γίνεται στις συνέπειες των αποφάσεών της. Και εδώ η απόσταση ανάμεσα στις υποσχέσεις και στην πραγματικότητα είναι καταλυτική.
Σε ανάλυσή του στις 24 Οκτωβρίου, το Reuters συνδέει τον πόλεμο κατά του Ιράν και την εκτεταμένη δασμολογική πολιτική με την οικονομική πίεση στα αμερικανικά νοικοκυριά. Επισημαίνει ότι ο Τραμπ είχε προεκλογικά υποσχεθεί αποφυγή νέων στρατιωτικών επεμβάσεων, ενώ πλέον το κόστος της εξωτερικής του πολιτικής μετατρέπεται σε κεντρικό εκλογικό ζήτημα.
Η υπόσχεση ειρήνης απαιτεί αποτελέσματα. Η υπόσχεση ευημερίας απαιτεί αγοραστική δύναμη.
Η αμερικανική ισχύς δεν μετριέται στις προσβολές προς συμμάχους. Μετριέται και στην ικανότητα να περιορίζει κρίσεις, να διατηρεί αξιόπιστες συνεργασίες και να προστατεύει τους πολίτες από το κόστος επικίνδυνων επιλογών.
Οι διεθνείς ενεργειακές αγορές μεταφέρουν τις αναταράξεις πέρα από τα αμερικανικά σύνορα. Η Ευρώπη και η Ελλάδα έχουν συνεπώς κάθε λόγο να εξετάζουν αυστηρά τις επιπτώσεις της αμερικανικής πολιτικής. Η ακρίβεια έχει πολλαπλές αιτίες· αυτό δεν απαλλάσσει μια κυβέρνηση από την ευθύνη για αποφάσεις που επιδεινώνουν την ενεργειακή ανασφάλεια.
Τα διεθνή πρακτορεία καταγράφουν τη δυσαρέσκεια
Το Associated Press, παρουσιάζοντας δημοσκόπηση AP–NORC της περιόδου 8–12 Οκτωβρίου, αναφέρει ότι περίπου οκτώ στους δέκα εγγεγραμμένους ψηφοφόρους αποδοκιμάζουν τον χειρισμό του κόστους ζωής από τον Τραμπ. Ακόμη και μεταξύ Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων, η έγκριση για το συγκεκριμένο ζήτημα περιορίζεται στο 44%.
Πρόκειται για σοβαρό πολιτικό μήνυμα. Η καθημερινότητα αντιστέκεται στην επικοινωνιακή υπερβολή. Οι λογαριασμοί, τα καύσιμα και τα τρόφιμα δεν γίνονται φθηνότερα επειδή ένας πρόεδρος επαναλαμβάνει ότι θριαμβεύει.
Η δημοσκόπηση αποτυπώνει μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή και δεν προεξοφλεί το εκλογικό αποτέλεσμα. Δείχνει, όμως, ότι η οικονομική δυσαρέσκεια έχει εισχωρήσει και στο δικό του ακροατήριο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ρωγμές στους Ρεπουμπλικάνους
Η εικόνα ενός απολύτως ενιαίου Ρεπουμπλικανικού Κόμματος δεν επιβεβαιώνεται από την καταγραφή του Reuters. Σε έρευνα που δημοσιεύθηκε στις 7 Οκτωβρίου, το πρακτορείο εντόπισε προσπάθειες αποστασιοποίησης από τον Τραμπ σε 41 από 62 ανταγωνιστικές εκλογικές αναμετρήσεις για τη Βουλή και τη Γερουσία.
Η αποστασιοποίηση αφορά επιμέρους πολιτικές διαφωνίες ή περιορισμό της δημόσιας σύνδεσης με τον πρόεδρο. Δεν ισοδυναμεί με συνολική ρήξη, αλλά αποκαλύπτει το πολιτικό κόστος της ταύτισης μαζί του.
Το AP καταγράφει επίσης ανησυχία στους ρεπουμπλικανικούς εκλογικούς μηχανισμούς για τις τιμές των καυσίμων και τη συνέχιση του πολέμου. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μάικ Ράουντς έχει υπογραμμίσει την ανάγκη αντιμετώπισης των υψηλών τιμών βενζίνης και ντίζελ.
«Ακραίες πολιτικές που δεν ωφελούν ούτε την Αμερική ούτε τους συμμάχους»
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του vimaorthodoxias.gr, ο διεθνής αναλυτής Παναγιώτης Ματθαιάκης εκτιμά ότι η σημερινή αμερικανική ηγεσία χαρακτηρίζεται από ακραίες πολιτικές, χωρίς προηγούμενο για τη χώρα τα τελευταία χρόνια, οι οποίες δεν εξυπηρετούν ούτε τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε τους συμμάχους τους.
Η κριτική αυτή θέτει το ουσιαστικό ερώτημα: ποιος ωφελείται από μια εξωτερική πολιτική που πολλαπλασιάζει την αβεβαιότητα και από μια δημόσια ρητορική που ταπεινώνει φίλους και βαθαίνει τα ρήγματα;
Στις 3 Νοεμβρίου, οι Αμερικανοί ψηφοφόροι θα κρίνουν τη σύνθεση του Κογκρέσου και την πολιτική πορεία της χώρας τους. Θα κρίνουν επίσης αν η προεδρία μπορεί να συνεχίζει να απαιτεί χειροκρότημα την ώρα που οι πολίτες πληρώνουν το κόστος των επιλογών της.
Η προεδρική ισχύς απαιτεί αυτοσυγκράτηση, λογοδοσία και αποτελέσματα. Οι ύβρεις προς τη Νορβηγία αποκαλύπτουν πόσο χαμηλά μπορεί να πέσει ο δημόσιος λόγος όταν η προσωπική ματαιοδοξία καταλαμβάνει τη θέση της πολιτικής ευθύνης.
