ΑΛΑΣΚΑ: Η συμβολική τοποθεσία και το ιστορικό βάρος-Η επιλογή της Αλάσκας για τη σύνοδο κορυφής Τραμπ–Πούτιν δεν είναι τυχαία. Η περιοχή αυτή, που πουλήθηκε από τη Ρωσία στις ΗΠΑ το 1867 έναντι 7,2 εκατομμυρίων δολαρίων, αποκτά ξανά ρόλο στο παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Για τον Ρώσο πρόεδρο, η γεωγραφία συνδυάζεται με την ιστορία για να στείλει μήνυμα ισχύος. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η τοποθεσία ενισχύει το αφήγημα ενός «μεγάλου deal» που θα μπορούσε να μπει στα βιβλία της διπλωματίας.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η τοποθεσία λειτουργεί ως «σκηνικό» για μια συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει την Ουκρανία σε αναγκαστική παραχώρηση εδαφών. Το δίκτυο μιλά για «αργή ήττα» του Κιέβου, υπογραμμίζοντας ότι η Μόσχα βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση σε πολλά μέτωπα.
Το στρατιωτικό σκηνικό στο Ντονέτσκ
Η Ρωσία, σύμφωνα με το CNN, πλησιάζει να περικυκλώσει δύο κομβικές πόλεις: το Ποκρόβσκ και την Κοστιαντινίβκα. Οι κινήσεις αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πολιορκία των ουκρανικών δυνάμεων και σε πιθανή εκκένωση χιλιάδων αμάχων. Η παραχώρηση αυτών των περιοχών θεωρείται από ορισμένους αναλυτές αναπόφευκτη, καθώς η Ουκρανία θα προσπαθήσει να διαφυλάξει το ανθρώπινο δυναμικό της για τους επόμενους μήνες.
Δυτικά μέσα ενημέρωσης, όπως η Wall Street Journal, επισημαίνουν ότι οι ρωσικές κινήσεις δεν αφορούν μόνο στρατιωτικά κέρδη, αλλά και την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης του Πούτιν πριν από τη σύνοδο.
Το παζάρι και οι παραχωρήσεις
Το CNN εκτιμά ότι το Κίεβο, ακόμη και αν βρεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ίσως μπορέσει να κερδίσει μόνο ελάχιστα εδάφη στις περιοχές Σούμι και Χάρκοβο. Η πιθανή «ανταλλαγή» γης θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως ζώνη ασφαλείας, αλλά στην πραγματικότητα θα επικύρωνε απώλειες για την Ουκρανία.
Το BBC σημειώνει ότι η ρωσική πλευρά εξακολουθεί να ζητά πλήρη υποταγή ή κατάληψη όλης της Ουκρανίας, με τον Πούτιν να επιδιώκει στρατηγική επανεκκίνηση των σχέσεων με τις ΗΠΑ.
Διεθνείς πιέσεις και παράγοντες
Η ανάλυση του CNN αναφέρει δύο νέες παραμέτρους που επηρεάζουν τον Τραμπ. Πρώτον, οι πρόσφατες επικοινωνίες του Κρεμλίνου με την Ινδία και την Κίνα, χώρες που έχουν λόγους να ανησυχούν για δασμούς και κυρώσεις, ίσως ώθησαν τον Πούτιν να εμφανιστεί πιο «δεκτικός» σε μια διπλωματική διαδικασία.
Δεύτερον, η φρασεολογία του Τραμπ απέναντι στον Πούτιν έχει αλλάξει, με όρους όπως «απογοητευμένος» και «με παίζει» να εμφανίζονται στις δηλώσεις του. Παρόλα αυτά, ο πρώην πρόεδρος φαίνεται διατεθειμένος να δώσει προτεραιότητα σε μια συνάντηση που θα μπορούσε να ενισχύσει το προσωπικό του προφίλ ως ειρηνοποιού.
Η στάση του Κιέβου
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν θα μπει σε διαπραγμάτευση που περιλαμβάνει παραχώρηση εδαφών, ενώ εξέφρασε την επιθυμία να παρευρεθεί ο ίδιος στη συνάντηση Τραμπ–Πούτιν. «Καμία συμφωνία δεν μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη χωρίς την έγκριση του Κιέβου», τόνισε, αναζητώντας διεθνή στήριξη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά από συναντήσεις στο Λονδίνο, φαίνεται να συντάσσεται με την άποψη ότι η παρουσία του Ζελένσκι είναι απαραίτητη για οποιαδήποτε συμφωνία. Ωστόσο, οι Ρώσοι αξιωματούχοι, όπως ο Γιούρι Ουσάκοφ, τονίζουν ότι «οι κατάλληλες συνθήκες» πρέπει να προηγηθούν μιας τέτοιας τριμερούς.
Οι προσδοκίες και οι κίνδυνοι
Η προσεχής Παρασκευή, ημέρα της συνόδου, περιγράφεται από τα διεθνή δίκτυα ως κομβική. Το CNN θεωρεί ότι η Μόσχα βρίσκεται σε στρατηγικό πλεονέκτημα, έχοντας λάβει πρόσκληση για μια συνάντηση στις ΗΠΑ χωρίς την Ουκρανία, με προοπτική να κερδίσει εδάφη χωρίς μάχη.
Η Al Jazeera αναλύει ότι η σύνοδος της Αλάσκας θα είναι περισσότερο ένα τεστ πολιτικής βούλησης παρά στρατιωτικής ισχύος. Αν η Ρωσία πετύχει συμφωνία που κατοχυρώνει τα κέρδη της, αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για μελλοντικές συγκρούσεις.
Το κλίμα στην Ουάσιγκτον
Στον Λευκό Οίκο, αν και η διοίκηση Τραμπ αποφεύγει τις λεπτομέρειες, υπάρχει αισιοδοξία ότι η σύνοδος μπορεί να οδηγήσει σε προσωρινή τουλάχιστον μείωση της έντασης. Ωστόσο, μέλη του Κογκρέσου και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί υπενθυμίζουν στον Τραμπ τις πολιτικές και στρατηγικές συνέπειες μιας συμφωνίας που μπορεί να εκληφθεί ως παραχώρηση.
Η αμερικανική Υπηρεσία Εξωτερικών Σχέσεων υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να βασίζεται στο διεθνές δίκαιο και να λαμβάνει υπόψη την κυριαρχία της Ουκρανίας.
Η σύνοδος κορυφής στην Αλάσκα, με το ιστορικό της βάρος και τις γεωπολιτικές της προεκτάσεις, αποτελεί σημείο καμπής για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Για τον Πούτιν, είναι μια ευκαιρία να παγιώσει κέρδη και να εμφανιστεί ως διαπραγματευτής ειρήνης. Για τον Τραμπ, είναι μια σκηνή υψηλού ρίσκου που μπορεί να ενισχύσει ή να πλήξει την πολιτική του εικόνα.
Η στάση του Κιέβου, η αντίδραση των Ευρωπαίων και οι διεθνείς πιέσεις από μεγάλες δυνάμεις θα καθορίσουν αν η «συμφωνία του αιώνα» θα είναι πράγματι μια ειρηνευτική κίνηση ή η αρχή μιας νέας φάσης αβεβαιότητας για την Ουκρανία και την παγκόσμια ασφάλεια.
