ΤΡΑΜΠ: Ένα από τα πιο τολμηρά πακέτα στρατηγικής εξαγοράς ειρήνης φέρεται να κατέθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ προς την ιρανική ηγεσία, σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του CNN.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Πρόκειται για οικονομική πρόταση 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων, την οποία στηρίζουν Αμερικανοί και Άραβες αξιωματούχοι, με στόχο την αποσυμφόρηση των σχέσεων Ουάσινγκτον–Τεχεράνης και τον τερματισμό του στρατιωτικού πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Η αποκάλυψη έχει προκαλέσει ήδη έντονες αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο, ενώ η προσέγγιση Τραμπ εξετάζεται ως νέα τακτική αναχαίτισης της ιρανικής πυρηνικής απειλής μέσω οικονομικών ανταλλαγμάτων, χωρίς την απειλή άμεσης στρατιωτικής επέμβασης. Το vimaorthodoxias.gr παρουσιάζει το πλήρες παρασκήνιο και τα γεωστρατηγικά ερωτήματα που γεννώνται.
Η πρόταση: Πυρηνική ενέργεια χωρίς εμπλουτισμό ουρανίου
Σύμφωνα με τέσσερις πηγές του CNN, η κυβέρνηση Τραμπ πρότεινε στους Ιρανούς αξιωματούχους ένα πακέτο που περιλαμβάνει:
- Χρηματοδότηση ύψους 30 δισ. δολαρίων για την κατασκευή ειρηνικού πυρηνικού προγράμματος χωρίς δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου εντός Ιράν
- Αποδέσμευση 6 δισ. δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια
- Σταδιακή άρση κυρώσεων σε συνεργασία με την Αμερικανική Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων
- Υποχρεωτική εισαγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου από τρίτες χώρες
- Αυστηρή διεθνής επιτήρηση τύπου IAEA (Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας)
Ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε στο CNBC ότι το μοντέλο που προτείνεται μοιάζει με εκείνο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων: πλήρης ενεργειακή αξιοποίηση χωρίς γεωπολιτική απειλή.
«Το ζήτημα τώρα και η συζήτηση με το Ιράν είναι: πώς θα ξαναχτίσουμε ένα καλύτερο, μη στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα που να μην περιλαμβάνει εμπλουτισμό;», δήλωσε.
Τι απαντά η Τεχεράνη – Αναμένονται οι κινήσεις του Φαναρίου της Ανατολής
Η ιρανική κυβέρνηση, σύμφωνα με την Iran International, δεν απορρίπτει εξ αρχής την πρόταση, ωστόσο επιθυμεί:
- Νομικές εγγυήσεις από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ
- Μηχανισμό αποτροπής μελλοντικής αθέτησης από πλευράς ΗΠΑ (όπως επί Ομπάμα – Τραμπ)
- Δέσμευση για μη ανάμειξη στη ροή ενεργειακών κεφαλαίων
Η πολιτική ηγεσία του Ιράν διαμηνύει πως δεν θα δεχτεί καμία πρόταση που απαξιώνει την τεχνογνωσία του πυρηνικού τους προγράμματος. Οι αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι η οικονομική κρίση και η διπλωματική απομόνωση μπορεί να οδηγήσουν την Τεχεράνη σε τακτικό συμβιβασμό.
Η στάση του Ισραήλ και των Αράβων συμμάχων
Το Ισραήλ βλέπει τις εξελίξεις με βαθιά ανησυχία, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Jerusalem Post. Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι πρόκειται για λάθος στρατηγική, που χαρίζει χρόνο στην Τεχεράνη να ανασυνταχθεί, χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις μη διάδοσης όπλων.
Από την άλλη πλευρά, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αντιμετωπίζουν με συγκρατημένη στήριξη την πρωτοβουλία Τραμπ, εφόσον προβλέπεται ότι οι ίδιες θα συμμετέχουν στη χρηματοδότηση και στον έλεγχο της εφαρμογής του προγράμματος.
Η θέση αυτή ενισχύεται και από το γεγονός ότι το Ιράν επλήγη στρατιωτικά στον πυρηνικό σταθμό του Φορντό, λίγες ημέρες πριν τις μυστικές συναντήσεις στον Λευκό Οίκο, εντείνοντας την αβεβαιότητα για τη δυνατότητα συνέχισης της παλιάς γραμμής αντιπαράθεσης.
Τα διεθνή πρακτορεία επιβεβαιώνουν και προειδοποιούν
Όπως μεταδίδουν Reuters, Al Jazeera, Bloomberg και Deutsche Welle, η πρόταση Τραμπ βρίσκεται σε πολύ πιο προχωρημένο στάδιο από όσο είχε γίνει αντιληπτό, ενώ οι συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους γίνονται παρασκηνιακά από Μάιο.
Δημοσιογραφικές πηγές από τη Βηρυτό και την Άγκυρα αναφέρουν ότι ήδη έχουν γίνει δύο απόρρητες επαφές στο Κατάρ, με διαμεσολάβηση Εμιρατινών αξιωματούχων. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, δια του εκπροσώπου της για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, ζήτησε επίσημη ενημέρωση, καθώς μια νέα συμφωνία ενδέχεται να ανατρέψει τους όρους του JCPOA, χωρίς συμμετοχή των Ευρωπαίων.
Ειρήνη μέσω δολαρίων ή αναβολή σύγκρουσης;
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν πρόκειται για πραγματική ευκαιρία ειρήνης ή για τακτική καθυστέρησης στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Η πρόταση Τραμπ έχει όγκο, αλλά δεν έχει – ακόμα – δεσμευτική ισχύ. Το Ιράν θα επιδιώξει το μέγιστο δυνατό όφελος, χωρίς να φανεί ότι «παραδίνεται».
Από την άλλη, η Ουάσινγκτον δείχνει να επιλέγει οικονομική διπλωματία αντί για πολεμική επίδειξη. Αν τελικά επιτευχθεί συμφωνία, θα πρόκειται για πρωτοφανές προηγούμενο γεωπολιτικής συναλλαγής, με ανυπολόγιστες συνέπειες για τον ενεργειακό χάρτη και τις θρησκευτικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.
Το vimaorthodoxias.gr θα συνεχίσει να παρακολουθεί σε βάθος και με εκκλησιαστική οπτική τις εξελίξεις που συνδέουν την πίστη, την ιστορία και τη γεωστρατηγική. Διότι, όπως έχει δείξει η εμπειρία, η παγκόσμια διπλωματία δεν εξελίσσεται ποτέ ανεξάρτητα από την πνευματική της διάσταση.
