Νομοσχέδιο για το Σινά: «Όχι» από 15 μοναχούς – Ρήγμα στην Αδελφότητα, νομικά ερωτήματα για το ΝΠΔΔ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ: Στην Ολομέλεια της Βουλής εισέρχεται σήμερα προς ψήφιση το νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού που προβλέπει τη σύσταση νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου(ΝΠΔΔ) με την επωνυμία «Ελληνορθόδοξη Ιερά Βασιλική Αυτόνομη Μονή του Αγίου και Θεοβάδιστου Όρους Σινά στην Ελλάδα». 

Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης 

Αν και το νομοσχέδιο παρουσιάζεται ως θεσμική θωράκιση της ιστορικής Μονής, οι αντιδράσεις στο εσωτερικό της Σιναϊτικής Αδελφότητας και η δημόσια διαφωνία 15 μοναχών έχουν πυροδοτήσει ανησυχίες.

Οι μοναχοί απέστειλαν εξώδικο προς την κυβέρνηση και τη Βουλή, εκφράζοντας την πλήρη αντίθεσή τους στη σύσταση του ΝΠΔΔ και καταγγέλλοντας «παραβίαση του Κανονισμού Λειτουργίας της Μονής». Στο ίδιο εξώδικο, που φέρει ημερομηνία 28 Ιουλίου, αμφισβητούν ευθέως την ηγεσίατου Αρχιεπισκόπου Σινά κ. Δαμιανού, σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι η πρόσφατη συνάντηση μαζί του στην Αίγυπτο τελούσε υπό επιτήρηση και ότι υπήρξαν «αδικαιολόγητοι περιορισμοί» στην άμεση επικοινωνία.

Ρήγμα στη Μονή – Το πρόσωπο Δαμιανός

Σύμφωνα με νομικούς που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr το νομοσχέδιο εγείρει σημαντικά ζητήματα θεσμικής τάξης, καθώς η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά υπάγεται εκκλησιαστικά στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει εκδώσει επίσημη ανακοίνωση. Όπως σημειώνουν, η ίδρυση ΝΠΔΔ εντός της ελληνικής έννομης τάξης, χωρίς τη ρητή συναίνεση της αρμόδιας εκκλησιαστικής αρχής, δημιουργεί ερωτήματα για τη διοικητική αυτοτέλεια και την κανονική τάξη.Εκτος αυτού, από αιγυπτιακής πλευράς δεν έχουμε κάποια σχετική νομοθετική ρύθμιση και η πρόσφατη δικαστική απόφαση ισχύει και δεν έχει ακυρωθεί με απόφαση ανώτατου δικαστηρίου .

Ο Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός, που διανύει το 90ό έτος της ηλικίας του, παραμένει πάντως το πρόσωπο-κλειδί στις εξελίξεις, καθώς είναι το μοναδικό μέλος της Αδελφότητας που κατέχει αιγυπτιακή υπηκοότητα και μπορεί να συνομιλεί θεσμικά με τις αρχές της χώρας. Όπως αναφέρουν πηγές από την επίσημη σελίδα του Υπουργείου Παιδείας, ο Αρχιεπίσκοπος έχει πραγματοποιήσει το τελευταίο δίμηνο σειρά επαφών τόσο στην Αθήνα όσο και στο Κάιρο για την προώθηση της ρύθμισης.

Στην παρέμβασή του στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, ο ίδιος δήλωσε ότι «γράφεται ιστορία» και κάλεσε την Αίγυπτο να πράξει αναλόγως. Ωστόσο, η απουσία εσωτερικής συναίνεσης από σημαντικό τμήμα της Αδελφότητας απειλεί να διαβρώσει τη θεσμική βάση που επιχειρεί να εγκαθιδρυθεί.

Νομοσχέδιο εν μέσω σιγής Ιεροσολύμων

Η Βουλή των Ελλήνων ξεκινά σήμερα στις 10:30 την τελική συζήτηση και ψήφιση του σχεδίου νόμου. Στη Διάσκεψη των Προέδρων της 24ης Ιουλίου αποφασίστηκε ότι η ψήφιση θα γίνει εντός μιας ή δύο συνεδριάσεων. Στην Επιτροπή, η αρχή του νομοσχεδίου υπερψηφίστηκε μόνο από τη Νέα Δημοκρατία, ενώ όλα τα υπόλοιπα κόμματα είτε επιφυλάχθηκαν (όπως ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Πλεύση Ελευθερίας, ΝΙΚΗ) είτε το καταψήφισαν (ΚΚΕ και Νέα Αριστερά).

Αξίζει να σημειωθεί ότι νομικοί με εμπειρία σε θέματα εκκλησιαστικού δικαίου επισημαίνουν πως, σε περίπτωση που προχωρήσει η ίδρυση του ΝΠΔΔ χωρίς εκκλησιαστική συναίνεση, μπορεί να προκύψουν συγκρούσεις αρμοδιοτήτων και διπλές δομές εκπροσώπησης, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Αίγυπτο.

Η πολιτική ηγεσία εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει, βλέποντας στο νομοσχέδιο ένα βήμα θεσμικής αναγνώρισης της μοναστικής παρουσίας του Σινά εντός Ελλάδας. Ωστόσο, η πραγματικότητα στο εσωτερικό της Αδελφότητας δείχνει ότι το εγχείρημα δεν συγκεντρώνει ευρύτερη αποδοχή, ενώ τα σύννεφα από το Κάιρο παραμένουν πυκνά.

Εύλογα ερωτήματα και ανάγκη για διάλογο

Οι εξελίξεις θέτουν εύλογα ερωτήματα: Μπορεί να λειτουργήσει ένα νομικό πρόσωπο χωρίς ουσιαστική εκπροσώπηση όλων των μελών της Αδελφότητας; Πώς θα διασφαλιστεί η ενότητα και η συνέχεια της Μονής; Και τι θα πράξει τελικά το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, εάν το νομοσχέδιο ψηφιστεί χωρίς τη δική του συναίνεση;

Η σιωπή των Ιεροσολύμων, σε αντίθεση με τη θορυβώδη ελληνική νομοθέτηση, ενισχύει τις ανησυχίες και καθιστά σαφές ότι η σύσταση ΝΠΔΔ για το Σινά, αν δεν συνοδευτεί από πλήρη εκκλησιαστική συναίνεση και νομική σαφήνεια, ίσως αποδειχθεί μπούμερανγκ για την πνευματική του ενότητα.