ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ: Η υπόθεση που συγκλονίζει το Σινά-Η ιστορική Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο διεθνούς και εκκλησιαστικού ενδιαφέροντος.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η επιστροφή του Αρχιεπισκόπου Σιναίου Δαμιανού στην Αθήνα σηματοδοτεί μια νέα φάση: την έναρξη διαδικασιών διαδοχής που η ελληνική κυβέρνηση και οι εκκλησιαστικοί θεσμοί απαιτούν να προχωρήσουν χωρίς άλλη καθυστέρηση.
Η κυβέρνηση έστειλε σαφές μήνυμα ότι δεν υπάρχει πλέον περιθώριο αναβολής. Μετά από χρόνια υπόγειων συγκρούσεων, τα συμφωνηθέντα πρέπει να τηρηθούν. Παρά ταύτα, η διαχείριση της υπόθεσης αποκαλύπτει και τις αδυναμίες της πολιτείας, η οποία επέτρεψε στον Δαμιανό να κωλυσιεργεί, αποφεύγοντας την οριστική λύση.
Το βάρος στον Δαμιανό
Ο Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός, παρά την ηλικία του, εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρή παρουσία. Υπέγραψε έγγραφα με τα οποία δεσμεύεται ότι οι διαδικασίες θα ολοκληρωθούν εντός ημερών, με τη βοήθεια των αιγυπτιακών αρχών και σε συνεργασία με την ελληνική πολιτεία. Όμως, όσοι γνωρίζουν τις ισορροπίες μιλούν για έναν ιεράρχη που επί χρόνια μετέθετε την ουσία των αποφάσεων, κερδίζοντας χρόνο.
«Οποιαδήποτε κωλυσιεργία από εδώ και πέρα θα χρεωθεί προσωπικά στον ίδιο» τονίζουν εκκλησιαστικές πηγές, προειδοποιώντας ότι η ανοχή τελειώνει. Ο Δαμιανός καλείται να αποδείξει ότι σέβεται τα συμφωνηθέντα και να ανοίξει τον δρόμο για την επιλογή ενός νέου, φωτισμένου προσώπου που θα οδηγήσει τη Σιναϊτική Αδελφότητα στην επόμενη ημέρα.
Η γραμμή της ελληνικής κυβέρνησης
Η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να μείνει αμέτοχη. Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτωνεπανέλαβε με ανακοίνωση ότι οι μοναχοί της Μονής συμφωνούν με τη δημιουργία νέου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου στην Αθήνα, επιλογή που ενισχύει τον κρατικό έλεγχο και διασφαλίζει την επόμενη ημέρα.
Κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η υπόθεση έχει πολιτική διάσταση, αφού το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής έχει φτάσει μέχρι τα αιγυπτιακά δικαστήρια. Οι αιγυπτιακές αρχές, που έχουν αναλάβει την πρακτική πλευρά της εφαρμογής των συμφωνηθέντων, θεωρούνται κρίσιμος παράγοντας για την έκβαση.
Παρά ταύτα, δεν λείπουν και οι επικρίσεις: η κυβέρνηση καθυστέρησε υπερβολικά να αναλάβει δράση, αφήνοντας το πρόβλημα να «σαπίσει» και να υπονομεύσει την αξιοπιστία της.
Το μήνυμα των μοναχών
Η σύγκρουση κορυφώθηκε όταν οι Σιναΐτες μοναχοί προχώρησαν σε γενική συνέλευση και καθαίρεσαν τον Αρχιεπίσκοπο. Η πράξη αυτή ανέδειξε το βάθος της κρίσης. Τώρα, φαίνεται πως αποδέχονται τα κυβερνητικά σχέδια, αν και διατηρούν επιφυλάξεις. Κύκλοι της Μονής δεν αποκλείουν την εμφάνιση νέων απαιτήσεων, ζητώντας επιπλέον εγγυήσεις για το μέλλον.
Η ελληνική πολιτεία υποστηρίζει ότι οι αντιρρήσεις των μοναχών έχουν καμφθεί, όμως στο παρασκήνιο υπάρχει ανησυχία ότι η κατάσταση μπορεί να ξαναφουντώσει.
Οι διεθνείς πιέσεις
Σημαντικό ρόλο παίζει και το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το οποίο αν και σε δεύτερο πλάνο, δεν διστάζει να παρεμβαίνει. Με ανακοινώσεις του έχει τονίσει ότι η κανονική αρμοδιότητα επί της Αρχιεπισκοπής Σινά παραμένει υπό την εποπτεία του, ενώ παράλληλα πιέζει για επιτάχυνση των διαδικασιών. Ο Δαμιανός έχει κληθεί να εμφανιστεί ενώπιον της Συνόδου, εξέλιξη που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Από την άλλη, το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η Εκκλησία της Ελλάδος έχουν ξεκαθαρίσει ότι στηρίζουν τον «νόμιμο και κανονικό» καθηγούμενο, αρκεί να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα και να υπάρξει ομαλή διαδοχή.
Η επόμενη ημέρα
Το μέλλον της Μονής θα εξαρτηθεί από τρεις παράγοντες:
1. Ένα σαφές και αμετακίνητο χρονοδιάγραμμα διαδοχής.
2. Η συνάθροιση της Αδελφότητας σε πνεύμα ομόνοιας, σύμφωνα με το αρχαίο έθος.
3. Η επιλογή ενός ηγέτη με πνευματικό κύρος και διορατικότητα.
Η κυβέρνηση προσδοκά ότι με αυτά τα βήματα θα κλείσει ένα ζήτημα που ταλαιπώρησε την εκκλησιαστική και πολιτική ζωή για δεκαετίες. Όμως, οι αμφιβολίες παραμένουν: θα μπορέσει η πολιτεία να επιβάλει πραγματικά λύση ή θα βρεθεί για άλλη μια φορά όμηρος εσωτερικών αντιθέσεων και διεθνών πιέσεων;
Η υπόθεση Δαμιανού και Μονής Σινά είναι περισσότερο από μια εκκλησιαστική διαμάχη. Είναι καθρέφτης της ελληνικής πολιτείας και της ικανότητάς της να διαχειρίζεται κρίσεις που συνδέονται με την ιστορία, τη θρησκεία και τη διεθνή διπλωματία. Ο Δαμιανός φέρει την κύρια ευθύνη για τις καθυστερήσεις, όμως και η κυβέρνηση καθυστέρησε να δράσει αποφασιστικά.
Σήμερα, η πίεση είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Αν δεν υπάρξει άμεση λύση, η κρίση στο Σινά θα συνεχίσει να υπονομεύει όχι μόνο την Αδελφότητα, αλλά και την εικόνα της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή.
