ΕΝΟΡΙΕΣ: Έντονο προβληματισμό προκαλεί η οικονομική κατάσταση που αντιμετωπίζουν πολλές ενορίες σε ολόκληρη την Ελλάδα, καθώς το αυξημένο λειτουργικό κόστος, η μείωση του εκκλησιάσματος σε αρκετές περιοχές και η ερήμωση πολλών χωριών δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τους εφημερίους και τα εκκλησιαστικά συμβούλια.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Το τελευταίο διάστημα, στο vimaorthodoxias.gr καταγράφεται η αγωνία πολλών εφημερίων από διάφορες Μητροπόλεις της χώρας, οι οποίοι περιγράφουν μια καθημερινότητα γεμάτη οικονομικές δυσκολίες. Όπως αναφέρουν, ολοένα και περισσότερες ενορίες δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και τις βασικές λειτουργικές τους ανάγκες.
Αυξάνονται τα έξοδα των ναών
Οι δαπάνες για ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση, συντήρηση των ναών, καθαριότητα, αμοιβή νεωκόρων, αναλώσιμα και λοιπά λειτουργικά έξοδα έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Σε μικρές ενορίες, ιδιαίτερα στην ελληνική περιφέρεια, τα έσοδα δεν επαρκούν πλέον για να καλυφθούν αυτές οι υποχρεώσεις. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο σε χωριά που έχουν χάσει μεγάλο μέρος του πληθυσμού τους, με αποτέλεσμα η συμμετοχή των πιστών να είναι περιορισμένη και οι οικονομικές δυνατότητες ακόμη μικρότερες.
Οι εισφορές προς τις Μητροπόλεις
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί αρκετές ενορίες είναι οι τακτικές οικονομικές υποχρεώσεις προς τις κατά τόπους Μητροπόλεις.
Σε αρκετές περιοχές της υπαίθρου, οι υπεύθυνοι των ενοριών επισημαίνουν ότι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν ακόμη και στις προβλεπόμενες τριμηνιαίες εισφορές, καθώς τα οικονομικά δεδομένα έχουν αλλάξει δραματικά.
Η δημογραφική συρρίκνωση της ελληνικής υπαίθρου, η γήρανση του πληθυσμού και η μείωση των μόνιμων κατοίκων έχουν επηρεάσει σημαντικά και την οικονομική ζωή των ενοριών.
Το θέμα με τα κεριά
Παράλληλα, δεν λείπουν οι προβληματισμοί που εκφράζονται από πιστούς σχετικά με την αναγραφή ενδεικτικών τιμών στα κεριά.
Σε αρκετούς ναούς υπάρχουν ενδείξεις όπως 20, 30 ή 50 λεπτά, πρακτική που προκαλεί αντιδράσεις από μέρος των εκκλησιαζομένων, οι οποίοι θεωρούν ότι μέσα στον οίκο του Θεού δεν θα πρέπει να δημιουργείται η αίσθηση οικονομικής υποχρέωσης για την προσευχή ή την προσφορά ενός κεριού.
Άλλοι, από την πλευρά τους, επισημαίνουν ότι οι ενδείξεις αυτές λειτουργούν ως προτεινόμενη εισφορά και όχι ως υποχρεωτική χρέωση, αποτελώντας έναν τρόπο ενίσχυσης της ενορίας απέναντι στα αυξημένα έξοδα.
Αναζήτηση άλλων λύσεων
Μέσα στην Εκκλησία διατυπώνονται από καιρό σκέψεις για εναλλακτικούς τρόπους ενίσχυσης των ενοριών.
Μεταξύ των προτάσεων που συζητούνται είναι η συχνότερη διενέργεια εράνων ή δίσκων μετά τις ακολουθίες, η ενίσχυση των ενοριακών φιλόπτωχων ταμείων, η καλύτερη συνεργασία μεταξύ ενοριών και Μητροπόλεων, καθώς και η ανάπτυξη πρωτοβουλιών που θα επιτρέψουν στους πιστούς να στηρίζουν οικονομικά τις ανάγκες του ναού με τρόπο διακριτικό και απολύτως εθελοντικό.
Στόχος όλων αυτών των προτάσεων είναι να διατηρηθεί ο συμβολισμός του κεριού ως πράξη προσευχής και προσωπικής προσφοράς, χωρίς να δημιουργούνται παρεξηγήσεις ή αισθήματα δυσφορίας στους πιστούς.
Η πραγματικότητα στα χωριά
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα δύσκολη σε πολλές ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας.
Υπάρχουν χωριά όπου οι μόνιμοι κάτοικοι είναι ελάχιστοι και οι ναοί ανοίγουν κυρίως τις Κυριακές ή στις μεγάλες εορτές. Παρ’ όλα αυτά, οι πάγιες υποχρεώσεις παραμένουν: λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, συντήρηση των κτιρίων, ασφάλιση όπου απαιτείται και διάφορες λειτουργικές δαπάνες.
Οι εφημέριοι καλούνται πολλές φορές να αναζητήσουν λύσεις μέσα από την προσωπική κινητοποίηση των κατοίκων ή ευεργετών, ώστε να συνεχιστεί απρόσκοπτα η λειτουργία των ναών.
Χρειάζεται διάκριση και δικαιοσύνη
Το ζήτημα της οικονομικής βιωσιμότητας των ενοριών δεν αφορά μόνο τη διαχείριση των οικονομικών τους, αλλά και τη διατήρηση της ζωντανής εκκλησιαστικής παρουσίας σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Για τον λόγο αυτό, αρκετοί κληρικοί εκφράζουν την άποψη ότι απαιτείται συνολική επανεξέταση του τρόπου οικονομικής στήριξης των μικρών και αδύναμων ενοριών, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις απομακρυσμένες περιοχές και τα χωριά που δοκιμάζονται από τη δημογραφική συρρίκνωση.
Η αναζήτηση λύσεων, μέσα από συνεργασία της Ιεράς Συνόδου, των κατά τόπους Μητροπόλεων και των ενοριών, θα μπορούσε να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου πλαισίου, ώστε οι ναοί να συνεχίσουν απρόσκοπτα το πνευματικό, λειτουργικό και κοινωνικό τους έργο, χωρίς να επιβαρύνονται δυσανάλογα οι μικρές ενορίες που αγωνίζονται καθημερινά να κρατήσουν αναμμένη τη φλόγα της εκκλησιαστικής ζωής.
