ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ: Από την πτώση της δικτατορίας και την ένταξη στην ΕΟΚ έως τα Μνημόνια και τις διπλές κάλπες του 2023. Οι κυβερνήσεις, οι κατακτήσεις και οι κρίσεις που σημάδεψαν τη Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Το Βήμα Ορθοδοξίας (vimaorthodoxias.gr) καταγράφει το ιστορικό της Μεταπολίτευσης, από τη νύχτα που ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επέστρεψε στην Αθήνα μέχρι τη σημερινή πολιτική περίοδο. Σε 52 χρόνια, η Ελλάδα εδραίωσε τη Δημοκρατία, εντάχθηκε στην ευρωπαϊκή οικογένεια, διεύρυνε δικαιώματα και πέρασε μια κρίση χρέους που άλλαξε τη ζωή εκατομμυρίων πολιτών. Ποιες αποφάσεις άντεξαν στον χρόνο και ποιοι πρωθυπουργοί άφησαν πίσω τους τις βαρύτερες συνέπειες;
1974–1989 | Η επιστροφή της Δημοκρατίας και η «Αλλαγή»
Στις 24 Ιουλίου 1974, μετά την κατάρρευση της δικτατορίας στον απόηχο του πραξικοπήματος στην Κύπρο και της τουρκικής εισβολής, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανέλαβε την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας. Ακολούθησαν η νομιμοποίηση του ΚΚΕ, οι πρώτες ελεύθερες εκλογές στις 17 Νοεμβρίου και το δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου, με το οποίο οι πολίτες επέλεξαν την αβασίλευτη δημοκρατία. Το Σύνταγμα του 1975 έδωσε στη νέα κοινοβουλευτική τάξη σταθερό θεσμικό πλαίσιο.
Ο Γεώργιος Ράλλης διαδέχθηκε τον Καραμανλή το 1980 και επί της πρωθυπουργίας του τέθηκε σε ισχύ η ένταξη στην ΕΟΚ, την 1η Ιανουαρίου 1981. Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου κέρδισε τις εκλογές με σύνθημα την «Αλλαγή». Η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, η ίδρυση του ΕΣΥ και η μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου άλλαξαν την καθημερινότητα. Την ίδια περίοδο, η αύξηση των ελλειμμάτων και του δημόσιου χρέους έθεσε ζητήματα που θα απασχολούσαν και τις επόμενες κυβερνήσεις.
1989–2009 | Σύντομες κυβερνήσεις, ευρώ και Ολυμπιακοί Αγώνες
Η πολιτική κρίση του 1989 έφερε την κυβέρνηση συνεργασίας του Τζαννή Τζαννετάκη, την υπηρεσιακή κυβέρνηση του Ιωάννη Γρίβα και την οικουμενική κυβέρνηση του Ξενοφώντα Ζολώτα. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης κυβέρνησε από το 1990 έως το 1993, οπότε επέστρεψε ο Ανδρέας Παπανδρέου. Το 1996 ανέλαβε ο Κώστας Σημίτης. Επί των κυβερνήσεών του η Ελλάδα εντάχθηκε στην ευρωζώνη το 2001 και προχώρησαν μεγάλα έργα υποδομής. Τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 φιλοξένησε η χώρα επί πρωθυπουργίας Κώστα Καραμανλή, ο οποίος παρέμεινε στην εξουσία έως το 2009.
2009–2019 | Τα Μνημόνια και η ανατροπή του πολιτικού σκηνικού
Ο Γιώργος Παπανδρέου ανέλαβε το 2009 και το 2010 η Ελλάδα μπήκε στο πρώτο πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης. Ακολούθησαν η κυβέρνηση Λουκά Παπαδήμου, η αναδιάρθρωση του χρέους το 2012, η σύντομη υπηρεσιακή θητεία του Παναγιώτη Πικραμμένου και η κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Οι περικοπές μισθών και συντάξεων, η ανεργία και η μετανάστευση νέων σημάδεψαν την περίοδο και άλλαξαν τους πολιτικούς συσχετισμούς.
Τον Ιανουάριο του 2015 ανέλαβε ο Αλέξης Τσίπρας. Η σύγκρουση με τους πιστωτές, οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων και το δημοψήφισμα του Ιουλίου οδήγησαν σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της περιόδου. Ακολούθησε τρίτο πρόγραμμα στήριξης. Μετά τη σύντομη υπηρεσιακή πρωθυπουργία της Βασιλικής Θάνου, ο Τσίπρας κέρδισε ξανά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Το τρίτο πρόγραμμα ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2018.
Από το 2019 έως σήμερα | Νέες κρίσεις και το ερώτημα της ευθύνης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέλαβε το 2019. Η πανδημία, η ενεργειακή κρίση και η ακρίβεια έφεραν νέες πιέσεις στα νοικοκυριά, ενώ η ψηφιοποίηση άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες συναλλάσσονται με το Δημόσιο. Η ενισχυμένη ευρωπαϊκή εποπτεία έληξε το 2022. Ανάμεσα στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις του 2023 μεσολάβησε η υπηρεσιακή κυβέρνηση του Ιωάννη Σαρμά και, μετά την κάλπη του Ιουνίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέλαβε εκ νέου.
Ποιος άραγε ήταν ο χειρότερος πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης; Η απάντηση εξαρτάται από το βάρος που δίνει κανείς στην οικονομία, στους θεσμούς, στην εξωτερική πολιτική και στην κοινωνική συνοχή. Κάθε κυβέρνηση κληρονόμησε προβλήματα και πήρε αποφάσεις των οποίων οι συνέπειες φάνηκαν συχνά χρόνια αργότερα. Ποια συγκεκριμένη απόφαση θεωρείτε ότι κόστισε περισσότερο στην Ελλάδα και ποιος είχε την ευθύνη της;






















