Καστοριά: Τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Ιεράς Μητροπόλεως Καστορίας, υπό τον τίτλο «Βυζαντινή Καστοριά», στο κτίριο επί της οδού Μητροπόλεως 70.
Το νέο Γραφείο αποτελεί μια προσπάθεια ανάδειξης της εκκλησιαστικής κληρονομιάς της πόλης και της ευρύτερης περιοχής. Οι 52 βυζαντινοί και μεταβυζαντινοί ναοί της Καστοριάς, στους οποίους προστίθενται και τα άλλα εκκλησιαστικά μνημεία της επαρχίας της, με την αρχιτεκτονική, τις αγιογραφίες και τις εικόνες τους, συνθέτουν έναν πλούτο ανεκτίμητης αξίας. Σκοπός του Γραφείου είναι να βοηθήσει τους προσκυνητές και τους επισκέπτες να γνωρίσουν αυτόν τον πλούτο με τρόπο οργανωμένο και ουσιαστικό, με σεβασμό στον ιερό χαρακτήρα των μνημείων.
Τον αγιασμό τέλεσε ο Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας, Πρόεδρος του Συνοδικού Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, συμπαραστατούμενος από τον Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο Πρωτοπρ. π. Ελευθέριο Συτιλίδη και από τον Διάκονο π. Νικόδημο.
Παρόντες ήταν η Βουλευτής Καστοριάς κ. Μαρία Αντωνίου, η θεματική Αντιπεριφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας, αρμόδια για θέματα Γούνας, κ. Όλγα Τράσια, ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Καστοριάς κ. Αλέξανδρος Μακρίδης, οι πρώην Βουλευτές Καστοριάς κ. Ζήσης Τζηκαλάγιας και κ. Ολυμπία Τελιγιορίδου, ο Διοικητής του 15ου Συντάγματος Πεζικού, Συνταγματάρχης κ. Δημήτριος Δήμου, η Διευθύντρια της Διεύθυνσης Αστυνομίας Καστοριάς, Ταξίαρχος κ. Πολυξένη Μπακλέση, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας Καστοριάς Θεόδωρος Μαλεγκάνος, οι Διευθυντές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κ. Αναστάσιος Ξανθόπουλος και κ. Ευγενία Μαρνέρη, ο Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου κ. Χαράλαμπος Καραταγλίδης, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ξενοδόχων Καστοριάς κ. Ηλίας Αναστασίου, ο Τεχνικός σύμβουλος της Ιεράς Μητροπόλεως κ. Δημήτριος Παππάς, ο Νομικός σύμβουλος κ. Ηρακλής Κίτσος, εκπρόσωποι άλλων φορέων, τοπικοί δημοσιογράφοι, καθώς και πολίτες της Καστοριάς.
Μετά τον αγιασμό, τον λόγο έλαβε ο Αρχιμ. π. Στέφανος Σχοινάς, ο οποίος μίλησε εισαγωγικά για το γεγονός και την σημασία του Γραφείου που εγκαινιάστηκε, και ανέγνωσε τους χαιρετισμούς που απέστειλαν οι εκπρόσωποι της Πολιτείας: η Υπουργός Τουρισμού κ. Όλγα Κεφαλογιάννη, η Υφυπουργός Τουρισμού κ. Άννα Καραμανλή και ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων κ. Γεώργιος Καλαντζής.
Με γραπτό χαιρετισμό της, η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη αναφέρθηκε στις προσκυνηματικές περιηγήσεις ως ευκαιρία ουσιαστικής γνωριμίας με την ιστορία, την πίστη και την πνευματική ταυτότητα κάθε τόπου. Επισήμανε τη συμβολή τους σε μια ήπια, βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, στάθηκε στον ιδιαίτερο πλούτο των βυζαντινών ναών της Καστοριάς και αναφέρθηκε στη συνεργασία του Υπουργείου Τουρισμού με την Εκκλησία για την ανάδειξη και προβολή των προσκυνηματικών διαδρομών.
Η Υφυπουργός Τουρισμού Άννα Καραμανλή, στον γραπτό χαιρετισμό της, ενέταξε την προσπάθεια της Καστοριάς στον ευρύτερο σχεδιασμό για τον προσκυνηματικό τουρισμό. Αναφέρθηκε στην επίσκεψή της στην περιοχή κατά τα Δ΄ Καραβαγγέλεια, στη συνεργασία της Εκκλησίας, του Υπουργείου και των τοπικών φορέων, καθώς και στις δυνατότητες που προσέφερε η ανάδειξη των εκκλησιαστικών μνημείων για την περιοχή.
Ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων Γιώργος Καλαντζής, με γραπτό χαιρετισμό του, υπογράμμισε την αξία των ναών, των ιερών εικόνων και των μνημείων της Καστοριάς ως μέρους της πνευματικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της. Επεσήμανε ότι η γνωριμία με αυτή την κληρονομιά μπορούσε να συμβάλει και στην ανάπτυξη του τόπου, ενώ εξέφρασε την πρόθεσή του να επισκεφθεί την Καστοριά σε άλλη ευκαιρία.
Στη συνέχεια απηύθυναν χαιρετισμούς οι παρόντες Επίσημοι και εκπρόσωποι Φορέων.
Η βουλευτής Καστοριάς Μαρία Αντωνίου χαρακτήρισε τη δημιουργία του Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων αφετηρία μιας ευρύτερης προσπάθειας για την ανάδειξη του πλούσιου βυζαντινού και εκκλησιαστικού αποτυπώματος της Καστοριάς. Αναφέρθηκε στη σημασία του προσκυνηματικού τουρισμού για την ανάπτυξη της περιοχής και επισήμανε τη δυνατότητα σύνδεσης της Καστοριάς με τα Μετέωρα, ιδίως μετά την ολοκλήρωση του Ε65. Τόνισε την ανάγκη συνεργασίας της Μητροπόλεως, της αυτοδιοίκησης και των υπόλοιπων φορέων. Παράλληλα, μίλησε για τις προσπάθειες ανάδειξης και εκσυγχρονισμού σημαντικών μνημείων, όπως οι Ταξιάρχες, η Παναγία Μαυριώτισσα και η Μονή της Τσούκας, και διαβεβαίωσε ότι θα συνέχιζε να στηρίζει το όραμα του Μητροπολίτη για την Καστοριά.
Ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού κ. Αλέξανδρος Μακρίδης, εκ μέρους του Δημάρχου Καστοριάς, τόνισε ότι η περιοχή διέθετε σπουδαία πολιτιστική και εκκλησιαστική παρακαταθήκη και ανέφερε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα την Παναγία Μαυριώτισσα, τον Άγιο Στέφανο, τους Αγίους Αναργύρους, την Παναγία Κουμπελίδικη και τους Ταξιάρχες. Επισήμανε ότι ο πλούτος αυτός άξιζε να γίνει ευρύτερα γνωστός και ότι ακόμη και οι ίδιοι οι κάτοικοι δεν είχαν συνειδητοποιήσει πλήρως την ιστορία του τόπου τους. Ζήτησε να ενώσουν τις δυνάμεις τους η Εκκλησία, η Πολιτεία και η τοπική αυτοδιοίκηση, ώστε η βυζαντινή Καστοριά να προβληθεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Τέλος, διαβεβαίωσε ότι η προσπάθεια θα είχε τη συμπαράστασή τους.
Η Αντιπεριφερειάρχης κ. Όλγα Τράσια, εκπροσωπώντας την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, αναφέρθηκε στον θρησκευτικό και πολιτιστικό πλούτο της Καστοριάς. Επισήμανε ότι τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία αποτελούσαν πολύτιμη παρακαταθήκη και σημαντικό μέρος της ταυτότητας του τόπου. Τόνισε ότι οι πρωτοβουλίες για την ανάδειξη αυτής της κληρονομιάς μπορούσαν να φέρουν περισσότερους επισκέπτες σε επαφή με την ιστορία και τον πολιτισμό της Καστοριάς. Για τον σκοπό αυτό υπογράμμισε την ανάγκη στήριξης και συνεργασίας όλων των τοπικών φορέων και εξέφρασε την ευχή η δράση «Βυζαντινή Καστοριά» να συμβάλει στην προβολή της περιοχής.
Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ξενοδόχων κ. Ηλίας Αναστασίου αναφέρθηκε στη συνεργασία του Συνδέσμου με την Ιερά Μητρόπολη και στον στόχο, ο οποίος είχε τεθεί ήδη στο Βυζαντινό Φόρουμ του 2023, να καταστούν οι εκκλησίες της Καστοριάς επισκέψιμες τόσο για τους επισκέπτες όσο και για τους κατοίκους της. Ανέφερε ότι ο Σύνδεσμος παρουσίασε την προσπάθεια σε έκθεση στην Αθήνα μαζί με την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και διαπίστωσε ενδιαφέρον από το κοινό. Εξέφρασε την ελπίδα να γίνει σύντομα το πρώτο βήμα για το άνοιγμα ορισμένων ναών, με αφορμή και την αναμενόμενη προσέλευση επισκεπτών το τριήμερο της 28ης Οκτωβρίου.
Έπειτα μίλησε ο Μητροπολίτης Καστορίας κ. Καλλίνικος, ο οποίος παρουσίασε το ιστορικό και το σκεπτικό για την ίδρυση του Γραφείου και τα βασικά σημεία της λειτουργίας του και εξέφρασε τις δέουσες ευχαριστίες. Η ομιλία του Μητροπολίτη δημοσιεύεται στο τέλος του παρόντος δελτίου.
Μετά τον Μητροπολίτη μίλησαν οι πρώην Βουλευτές Καστοριάς κ. Ζήσης Τζηκαλάγιας και κ. Ολυμπία Τελιγιορίδου, οι οποίοι χαιρέτισαν την έναρξη λειτουργίας του νέου Γραφείου και δήλωσαν την συμπαράστασή τους.
Ο πρώην βουλευτής Καστοριάς Ζήσης Τζηκαλάγιας αναφέρθηκε στο Βυζαντινό Φόρουμ του 2023 και στα Δ΄ Καραβαγγέλεια, επισημαίνοντας ότι οι συζητήσεις αυτές ανέδειξαν την ανάγκη λειτουργίας του Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων. Τόνισε ότι το Γραφείο μπορούσε να συμβάλει στην ανάδειξη και την πρόσβαση στα μνημεία, στα αρχοντικά και κυρίως στους βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς ναούς της Καστοριάς. Υποστήριξε ακόμη ότι η νέα προσπάθεια μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής. Επισήμανε όμως ότι, για να συμβάλει ο τουρισμός ουσιαστικά στην τοπική οικονομία και στην αντιμετώπιση της δημογραφικής συρρίκνωσης, έπρεπε να αυξηθούν τόσο οι επισκέπτες όσο και οι ημέρες διανυκτέρευσής τους στην Καστοριά.
Η πρώην βουλευτής Καστοριάς Ολυμπία Τελιγιορίδουαναφέρθηκε στο βυζαντινό αποτύπωμα της περιοχής, το οποίο χαρακτήρισε πολιτιστική, θρησκευτική και εκπαιδευτική κληρονομιά. Επισήμανε ότι, παρά τη φήμη της Καστοριάς ως «Βυζαντινής Αρχόντισσας», η πόλη δεν είχε καταφέρει έως τώρα να αναδείξει με οργανωμένο τρόπο τους ναούς, τις εικόνες και την ιστορία της. Συνέδεσε αυτή την ανάγκη με την προβολή της περιοχής και τη δυνατότητα να κρατήσει τους κατοίκους της, ιδιαίτερα τους νέους. Θύμισε ακόμη το θερινό πανεπιστήμιο βυζαντινών σπουδών που πραγματοποιήθηκε στην Καστοριά το 2018, σε συνεργασία με το Άγιον Όρος, και φιλοξένησε βυζαντινολόγους από διάφορες χώρες. Ανέφερε ότι η προσπάθεια εκείνη δεν συνεχίστηκε και εξέφρασε την πεποίθηση ότι το νέο Γραφείο Προσκυνηματικών Περιηγήσεων μπορούσε να δώσει συνέχεια στην ανάδειξη της πόλης, με τη συνεργασία της Εκκλησίας, της Πολιτείας και των τοπικών φορέων.
Την εκδήλωση έκλεισε ο λόγος ο Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας. Στην ομιλία του στάθηκε ιδιαίτερα σε τρία σημεία:
Πρώτον, τόνισε ότι ο προσκυνηματικός χαρακτήρας μιας επίσκεψης έπρεπε να διακρίνεται από τον απλό τουρισμό: ο επισκέπτης μπορούσε να γνωρίσει τη λατρευτική ζωή, να συνδεθεί με τον τόπο και να επιστρέψει σε αυτόν ως προσκυνητής. Δεύτερον, εξήγησε ότι οι ναοί, οι εικόνες και η εκκλησιαστική τέχνη εξέφραζαν τη θεολογία και την πίστη της Εκκλησίας, τις οποίες χρειαζόταν να γνωρίζει κανείς για να κατανοήσει τα μνημεία. Τρίτον, αναφέρθηκε στη δημιουργία του Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων και υποσχέθηκε να στηρίξει την προσπάθειά του, ώστε το παράδειγμά της να αξιοποιηθεί και από άλλες Μητροπόλεις.
Στη συνέχεια παρουσίασε την πορεία της συνοδικής προσπάθειας για τις προσκυνηματικές περιηγήσεις, τη συνεργασία των Μητροπόλεων και τη διοργάνωση σχετικών συνεδρίων. Μίλησε επίσης για τις δυνατότητες που προσέφεραν η καταγραφή και η ψηφιοποίηση των προσκυνηματικών τόπων και των εκκλησιαστικών μνημείων.
Τα εγκαίνια του Γραφείου «Βυζαντινή Καστοριά» σηματοδοτούν την έναρξη μιας οργανωμένης προσπάθειας για την ανάδειξη των εκκλησιαστικών μνημείων του τόπου και την ουσιαστική υποδοχή όσων επιθυμούν να γνωρίσουν την ιστορία, την τέχνη και την πίστη που αυτά διαφυλάσσουν.
ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΤΕ ΤΙΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΕΔΩ
ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΕΔΩ
