ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Δώδεκα χρόνια σε συγκεκριμένη ειδικότητα μπορούν πλέον να αποτελέσουν το κλειδί για πλήρη σύνταξη στα 62 για νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών και προσωπικό ασθενοφόρων που υπάγεται στη σχετική ρύθμιση του Δημοσίου.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης Για το vimaorthodoxias.gr
NEWS: Την ίδια στιγμή, χιλιάδες ασφαλισμένοι άλλων επαγγελμάτων παρακολουθούν μια διαφορετική εξέλιξη: τη σχεδιαζόμενη δυνατότητα αξιοποίησης πλασματικού χρόνου για να συμπληρώσουν την απαιτούμενη 15ετία της επικουρικής. Η πρώτη αφορά ισχύουσα ρύθμιση και εγκύκλιο· η δεύτερη παραμένει υπό προετοιμασία και δεν δημιουργεί ακόμη νέο δικαίωμα αίτησης.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο που παρουσίασαν στις 28 Σεπτεμβρίου Τα Νέα, η υπαγωγή στα βαρέα αφορά τις συγκεκριμένες ειδικότητες νοσηλευτή, βοηθού νοσηλευτή, οδηγού και βοηθού ασθενοφόρου διασώστη στις υπηρεσίες που καλύπτει η διάταξη. Για πλήρη κύρια σύνταξη στα 62 απαιτούνται τουλάχιστον 15 συνολικά έτη ασφάλισης, από τα οποία 12 έτη στις αναφερόμενες ειδικότητες. Επιπλέον, τρία έτη τέτοιας απασχόλησης πρέπει να βρίσκονται μέσα στην τελευταία 17ετία πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή την αίτηση. Για την επικουρική απαιτούνται τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης και συνταξιοδότηση για την ίδια αιτία από την κύρια ασφάλιση.
Η εγκύκλιος προβλέπει επίσης δυνατότητα εξαγοράς χρόνου πραγματικής εργασίας στις συγκεκριμένες ειδικότητες, ώστε να καλυφθούν οι χρονικές προϋποθέσεις. Δεν πρόκειται για αναγνώριση οποιασδήποτε προϋπηρεσίας ως βαρέας. Η αίτηση αναγνώρισης είναι κοινή για κύρια και επικουρική ασφάλιση, ενώ το κόστος υπολογίζεται με την πρόσθετη ειδική εισφορά που ισχύει κατά την αίτηση και τις τότε συντάξιμες αποδοχές. Στην πύλη του e-ΕΦΚΑ μπορούν να αναζητηθούν οι υπηρεσίες και τα στοιχεία ασφάλισης πριν από τον ατομικό έλεγχο.
Στις επικουρικές, το ζήτημα είναι διαφορετικό. Ο Οικονομικός Ταχυδρόμος ανέφερε στις 26 Σεπτεμβρίου ότι προετοιμάζεται ρύθμιση για χρήση πλασματικών ετών προς συμπλήρωση της 15ετίας ή των 4.500 ημερών. Επειδή δεν έχει παρουσιαστεί οριστικό νομοθετικό κείμενο, παραμένουν ανοιχτά το ποιοι χρόνοι θα αναγνωρίζονται, με ποιους όρους και με ποιο κόστος. Η αναφορά του δημοσιεύματος σε «25 έτη ή 4.500 ημέρες» είναι αριθμητικά ασύμβατη· 4.500 ημέρες αντιστοιχούν σε 15 ασφαλιστικά έτη. Οι ασφαλισμένοι δεν πρέπει να υπολογίσουν μια μη ψηφισμένη δυνατότητα ως κατοχυρωμένο δικαίωμα.
Δώδεκα περιπτώσεις που δείχνουν τι κρίνεται στην πράξη:
- Νοσηλεύτρια 62 ετών με 15 συνολικά έτη, από τα οποία 12 στην καλυπτόμενη ειδικότητα και τρία μέσα στην τελευταία 17ετία: καλύπτει τις βασικές χρονικές προϋποθέσεις που περιγράφει η εγκύκλιος, υπό τον έλεγχο της υπηρεσιακής της κατάστασης.
- Νοσηλευτής 62 ετών με 15 συνολικά έτη αλλά 11 στην ειδικότητα: Του λείπει ένα έτος από την ειδική 12ετία. Ο συνολικός χρόνος από μόνος του δεν αρκεί.
- Βοηθός νοσηλευτή με 18 συνολικά έτη και 12 στην ειδικότητα, αλλά μόνο δύο σχετικά έτη στην τελευταία 17ετία: χρειάζεται έλεγχο για την πρόσθετη προϋπόθεση των τριών ετών.
- Οδηγός ασθενοφόρου με 20 συνολικά έτη, 12 στην καλυπτόμενη θέση και τέσσερα μέσα στην τελευταία 17ετία: η υπέρβαση της ελάχιστης τριετίας βοηθά στον χρονικό έλεγχο, χωρίς να υποκαθιστά την εξέταση των άλλων προϋποθέσεων.
- Εργαζόμενη 61 ετών με όλα τα απαιτούμενα ένσημα: Η συμπλήρωση της 12ετίας δεν καταργεί το ηλικιακό όριο των 62 για τη συγκεκριμένη διαδρομή πλήρους σύνταξης.
- Διασώστης με 14 συνολικά έτη, εκ των οποίων 12 στην ειδικότητα: έχει την ειδική 12ετία, αλλά υπολείπεται ενός έτους από την ελάχιστη συνολική 15ετία.
- Νοσηλευτής με πραγματική παλαιότερη εργασία στην ειδικότητα που δεν έχει αναγνωριστεί με τον προβλεπόμενο τρόπο: εξετάζει αίτηση εξαγοράς, μαζί με τον υπολογισμό κόστους για κύρια και επικουρική.
- Εργαζόμενος με χρόνο σε άλλη νοσοκομειακή θέση: Η εργασία σε νοσοκομείο δεν ταυτίζεται αυτομάτως με μία από τις περιοριστικά αναφερόμενες ειδικότητες.
- Ασφαλισμένη με 15 χρόνια κύριας και 14 επικουρικής ασφάλισης: Η κύρια σύνταξη δεν συμπληρώνει αυτόματα την ελλείπουσα επικουρική 15ετία· απαιτείται χωριστός έλεγχος χρόνου.
- Μισθωτός με 14 χρόνια και 6 μήνες επικουρικής ασφάλισης: Υπολείπονται έξι μήνες από τη 15ετία. Η σχεδιαζόμενη ρύθμιση ίσως αποδειχθεί σημαντική, αλλά το αποτέλεσμά της δεν μπορεί ακόμη να προεξοφληθεί.
- Ασφαλισμένος με 13 χρόνια επικουρικής ασφάλισης: Το κενό είναι δύο έτη. Χωρίς οριστικό νόμο δεν είναι γνωστό αν διαθέτει αναγνωρίσιμο χρόνο κατάλληλο για να το καλύψει.
- Ασφαλισμένη με 15 πραγματικά χρόνια επικουρικής ασφάλισης: Δεν χρειάζεται να βασιστεί στη σχεδιαζόμενη ρύθμιση για να καλύψει την ελάχιστη χρονική προϋπόθεση, αν και η απονομή εξακολουθεί να εξαρτάται από τον πλήρη έλεγχο του φακέλου της.
Για τους εργαζομένους της υγείας, η άμεση προτεραιότητα είναι η τεκμηρίωση της ειδικότητας και των συγκεκριμένων περιόδων υπηρεσίας, ιδίως μέσα στην τελευταία 17ετία. Για όσους βρίσκονται κοντά στην επικουρική 15ετία, προέχει η ακριβής καταμέτρηση πραγματικών ημερών. Η ενδεχόμενη αναγνώριση πλασματικού χρόνου θα μπορεί να αξιολογηθεί υπεύθυνα όταν δημοσιευθούν οι τελικοί κανόνες.
