ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΝΕΑ: Η έλλειψη αιγοπρόβειου γάλακτος πιέζει ήδη τα τυροκομεία, ενώ ένα νέο σχέδιο ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης επιχειρεί να βάλει κανόνες στην προέλευση του γάλακτος και του κρέατος.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
NEWS: Για τον κτηνοτρόφο, τα δύο θέματα συναντώνται στην ίδια ερώτηση: θα πληρώνεται το εγχώριο προϊόν στην πραγματική του αξία, με καθαρή εικόνα για τις εισαγωγές και τις ποσότητες της αγοράς;
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τις πιέσεις στον κλάδο. Οι πληροφορίες της αγοράς και ο σχεδιασμός των ελέγχων βρίσκονται ακόμη σε διαφορετικά στάδια: οι τιμές αποτελούν τρέχουσες διαπραγματεύσεις, ενώ το νέο ηλεκτρονικό σύστημα δεν έχει τεθεί πλήρως σε λειτουργία. Η ΑΑΔΕ συμμετέχει στις συζητήσεις για τη διασύνδεση παραστατικών και ποσοτήτων σε όλη την αλυσίδα.
Η πίεση στο γάλα περνά στη φέτα
Ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε σήμερα στην Ύπαιθρο Χώρα καταγράφει ανησυχία τυροκόμων της Μαγνησίας για την επάρκεια αιγοπρόβειου γάλακτος. Ο τεχνολόγος τροφίμων και τυροκόμος Παναγιώτης Καρακάνας εκτιμά ότι η εξάντληση παλαιότερων αποθεμάτων και η περιορισμένη πρώτη ύλη θα οδηγήσουν σε νέες ανατιμήσεις. Αναφέρει ως πιθανό επίπεδο στη λιανική 16–17 ευρώ το κιλό για τη φέτα μέσα στον επόμενο μήνα, ενώ προειδοποιεί ότι η πίεση μπορεί να συνεχιστεί. Πρόκειται για εκτίμηση επαγγελματία της αγοράς, όχι για ενιαία τιμή που έχει ήδη εφαρμοστεί πανελλαδικά.
Στην πλευρά του παραγωγού, κατά το ίδιο ρεπορτάζ, συζητούνται νέα συμβόλαια για αιγοπρόβειο γάλα περίπου στα 1,90–2 ευρώ το κιλό. Η αναφορά αυτή δείχνει ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης όσων διατηρούν παραγωγή, αλλά δεν περιγράφει την κατάσταση κάθε εκτροφής. Οι ζωονόσοι, το κόστος ζωοτροφών, οι απώλειες ζωικού κεφαλαίου και οι περιορισμοί μετακινήσεων έχουν αφήσει πολλές μονάδες με μικρότερο διαθέσιμο προϊόν ή και χωρίς δυνατότητα άμεσης επανεκκίνησης.
Η έλλειψη γάλακτος αφορά περισσότερα από ένα προϊόντα. Τα τυροκομεία οφείλουν να καλύψουν συμφωνίες με αλυσίδες και εξαγωγείς, ενώ για τη φέτα ΠΟΠ η προέλευση της πρώτης ύλης έχει καθοριστική σημασία. Αν περιορίζεται η εγχώρια παραγωγή, η μεταποίηση αντιμετωπίζει δυσκολία να διατηρήσει σταθερές ποσότητες. Το πρόβλημα μεταφέρεται από τον στάβλο στο εργοστάσιο, στον έμπορο και τελικά στον καταναλωτή.
Για να φανεί η διαφορά κλίμακας, μια εκτροφή που διαθέτει 50 τόνους γάλακτος τον χρόνο θα είχε 15.000 ευρώ μεγαλύτερα ακαθάριστα έσοδα αν η πραγματική συμβατική τιμή της ανέβαινε κατά 0,30 ευρώ το κιλό. Αυτός ο υπολογισμός δεν αποτυπώνει κέρδος: από τα έσοδα αφαιρούνται ζωοτροφές, ενέργεια, εργασία και λοιπές δαπάνες. Επίσης, μια μονάδα που έχασε ζώα δεν μπορεί να αξιοποιήσει την υψηλότερη τιμή στον ίδιο βαθμό με μια μονάδα που συνεχίζει να παράγει κανονικά.
Η διαδρομή του προϊόντος θα καταγράφεται ηλεκτρονικά
Σύμφωνα με σημερινά δημοσιεύματα του ΑγροΤύπου και της Υπαίθρου Χώρας, έχει ξεκινήσει συζήτηση στην ΑΑΔΕ με εκπροσώπους παραγωγής και μεταποίησης για αυστηρότερη ηλεκτρονική ιχνηλάτηση γάλακτος και κρέατος. Στόχος είναι να μπορεί να ελέγχεται η διαδρομή από την εκμετάλλευση στη μεταποιητική μονάδα και από εκεί στο τελικό προϊόν. Στον σχεδιασμό αναφέρονται ηλεκτρονικά παραστατικά, καταγραφή εισαγόμενων ποσοτήτων και η αξιοποίηση του συστήματος «Άρτεμις 2», που δεν λειτουργεί ακόμη πλήρως.
Ο εκπρόσωπος του κλάδου Χρήστος Τσοπάνος περιγράφει την ανάγκη σύγκρισης των ποσοτήτων που μπαίνουν σε μια μονάδα με εκείνες που βγαίνουν στην αγορά. Αν, για παράδειγμα, καταγράφονται εισροές συγκεκριμένης ποσότητας ελληνικού γάλακτος, τα παραγόμενα προϊόντα θα πρέπει να εξηγούνται από τα στοιχεία πρώτης ύλης και τα νόμιμα τεχνολογικά πρότυπα. Αντίστοιχη λογική συζητείται και για το κρέας. Ο μηχανισμός παρουσιάζεται ως εργαλείο κατά των ελληνοποιήσεων, όχι ως ήδη ολοκληρωμένη βάση που ελέγχει σήμερα κάθε προϊόν.
Η επιτυχία του σχεδίου θα εξαρτηθεί από την ακρίβεια των δεδομένων σε όλα τα στάδια. Αν επιβαρυνθεί μόνο ο κτηνοτρόφος με νέα καταχώριση, ενώ παραμείνουν κενά στην εισαγωγή και στη μεταποίηση, το αποτέλεσμα δεν θα απαντήσει στο βασικό αίτημα του κλάδου. Ο έλεγχος πρέπει να μπορεί να εντοπίζει την προέλευση πριν εμφανιστεί ένα προϊόν στο ράφι ως ελληνικό.
Για τις εκμεταλλεύσεις που συνεχίζουν να παράγουν, η σημερινή συγκυρία έχει δύο όψεις: υψηλότερη ζήτηση για το γάλα τους, αλλά και ακριβότερες εισροές. Για όσες έχασαν ζωικό κεφάλαιο, προέχει η ανασύσταση της παραγωγής. Η αυστηρή ιχνηλάτηση μπορεί να προστατεύσει την αξία του ελληνικού προϊόντος, εφόσον εφαρμοστεί σε ολόκληρη την αλυσίδα και γίνει ελέγξιμο κάθε στάδιό της.
