ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ: Λόγια που πέρασαν από γενιά σε γενιά, προφητικές αναφορές για την απελευθέρωση του Γένους, πολέμους, κοινωνικές ανατροπές, πείνα, τεχνολογικές αλλαγές και δύσκολες εποχές περιλαμβάνονται στην παράδοση που συνδέεται με τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό.
ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ – ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ- Επιμέλεια: Γιώργος Θεοχάρης
Αφιέρωμα του Vimaorthodoxias.gr στον μεγάλο Ισαπόστολο και Εθνομάρτυρα, με 50 από τις γνωστότερες προφητικές ρήσεις που αποδίδονται στον Πατροκοσμά.
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της Ορθοδοξίας κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Περιόδευσε σε πόλεις και χωριά, δίδαξε την πίστη, επέμενε στην ανάγκη ίδρυσης σχολείων και άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στη συνείδηση του ελληνικού λαού.
Παράλληλα με τις Διδαχές του, η εκκλησιαστική και λαϊκή παράδοση διέσωσε μεγάλο αριθμό προφητικών λόγων που του αποδίδονται. Ορισμένοι συνδέθηκαν εκ των υστέρων με συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα, ενώ άλλοι εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαφορετικών ερμηνειών.
Χρειάζεται, πάντως, μία σημαντική διευκρίνιση: δεν έχουν όλες οι αποδιδόμενες στον Άγιο Κοσμά προφητείες τον ίδιο βαθμό ιστορικής τεκμηρίωσης. Άλλες έχουν καταγραφεί σε παλαιότερες συλλογές και χειρόγραφα και άλλες μεταφέρθηκαν μέσα από την προφορική παράδοση. Γι’ αυτό πρέπει να διαβάζονται μέσα στο πνευματικό και ιστορικό τους πλαίσιο και όχι ως ημερολόγιο μελλοντικών γεγονότων.
Στο αρχείο του Vimaorthodoxias.gr έχει δημοσιευθεί εκτενής συλλογή 122 προφητειών που αποδίδονται στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό. (Βήμα Ορθοδοξίας)
50 προφητείες που αποδίδονται στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό
1. Η απελευθέρωση του Γένους
Ο Πατροκοσμάς φέρεται να προέλεγε σε διάφορες υπόδουλες περιοχές ότι κάποτε αυτές θα γίνονταν ξανά «Ρωμαίικο», καλλιεργώντας την ελπίδα της ελευθερίας.
2. Τα βουνά ως καταφύγιο
Σε περιοχές της Μακεδονίας φέρεται να μίλησε για βουνά που θα προστάτευαν γυναίκες και παιδιά σε δύσκολους καιρούς.
3. Σωτηρία στα ψηλά μέρη
Σε κατοίκους ορεινών περιοχών αποδίδεται ότι είπε πως θα άκουγαν τον κίνδυνο χωρίς να τον βλέπουν και ότι τα βουνά θα τους προστάτευαν.
4. Το «ποθούμενο» στην τρίτη γενιά
Στη Χειμάρρα διασώθηκε η παράδοση ότι η μεγάλη αλλαγή θα ερχόταν στην τρίτη γενιά και ότι θα την έβλεπαν τα εγγόνια εκείνων που τον άκουγαν.
5. Η πίστη μέσα στις δοκιμασίες
Προειδοποιούσε, σύμφωνα με την παράδοση, ότι θα έρχονταν εποχές μεγάλης πίεσης και στέρησης, ζητώντας από τους ανθρώπους να μην εγκαταλείψουν την πίστη τους.
6. Η προειδοποίηση κατά της αλαζονείας
Σε χωριά όπου υπήρχαν συγκρούσεις και αυθαιρεσίες, ο Άγιος φέρεται να προειδοποίησε ότι η υπερηφάνεια και η βία οδηγούν τελικά στην καταστροφή.
7. Οι «κόκκινοι σκούφοι» και οι Άγγλοι
Στην Κεφαλονιά του αποδίδεται πρόρρηση για διαδοχική παρουσία Γάλλων και Άγγλων και κατόπιν ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα.
8. Τα όρια του «Ρωμαίικου»
Σε περιοχή της Ηπείρου φέρεται να προσδιόρισε μέχρι πού θα έφθανε στο μέλλον η ελεύθερη ελληνική επικράτεια.
9. Από πού θα έρθει η ελευθερία
Στην Πρέβεζα, σύμφωνα με την παράδοση, έδειξε συγκεκριμένη κατεύθυνση από την οποία θα ερχόταν κάποτε ο στρατός της απελευθέρωσης.
10. Η πληγή του πλατάνου
Σε χωριό της Ηπείρου συνέδεσε, κατά την παράδοση, την απελευθέρωση με ένα σημάδι πάνω σε πλάτανο.
11. Τα δύο δέντρα
Σε άλλη παράδοση το «ποθούμενο» συνδέεται με δύο δέντρα που, όταν θα μεγάλωναν αρκετά ώστε να ενωθούν, θα πλησίαζε η απελευθέρωση.
12. Οι δύο μεγάλες εορτές
Μία από τις γνωστές παραδόσεις αναφέρει ότι το «ποθούμενο» θα ερχόταν όταν δύο σημαντικές εορτές θα συνέπιπταν χρονικά.
13. Το σημάδι του δέντρου
Άλλη προφητική παράδοση συνδέει την επερχόμενη αλλαγή με ένα δέντρο που θα έκλεινε γύρω από παλούκι και με μικρής διάρκειας μεγάλη αναστάτωση.
14. Σκλάβοι το βράδυ, ελεύθεροι το πρωί
Στην περιοχή της Θεσσαλίας αποδίδεται στον Άγιο η πρόρρηση ότι κάποιοι θα κοιμούνταν υπόδουλοι και θα ξυπνούσαν ελεύθεροι.
15. Το κυπαρίσσι ως σημάδι
Στην Ευρυτανία φέρεται να συνέδεσε την πορεία προς την ελευθερία με την κατάσταση ενός συγκεκριμένου κυπαρισσιού.
16. Η ελευθερία δεν θα έρθει εύκολα
Ο Πατροκοσμάς φέρεται να τόνισε ότι το πολυπόθητο γεγονός θα έφθανε μέσα από μεγάλες δυσκολίες.
17. Το «χιλιάρμενο» στη θάλασσα
Σε αρκετές παραδόσεις εμφανίζεται η εικόνα ενός τεράστιου στόλου, η παρουσία του οποίου συνδέεται με μεγάλες γεωπολιτικές αλλαγές.
18. Το χιλιάρμενο στα ελληνικά νερά
Παρόμοια ρήση συνδέει την εμφάνιση πολλών πλοίων στα ελληνικά ύδατα με γεγονότα ιδιαίτερης σημασίας.
19. Το ζήτημα της Κωνσταντινούπολης
Μία από τις πλέον γνωστές αποδιδόμενες προφητείες συνδέει την παρουσία του «χιλιάρμενου» με την εξέλιξη του λεγόμενου ζητήματος της Πόλης.
20. Να υπάρχει σιτάρι για τα παιδιά
Σε εποχές ξαφνικής αναστάτωσης, η παράδοση αποδίδει στον Άγιο συμβουλή οι οικογένειες να έχουν αποθηκευμένη βασική τροφή.
21. Αναταραχή στην Αυλώνα
Σε προφητικό λόγο που του αποδίδεται γίνεται αναφορά σε μεγάλη αναστάτωση στην Αυλώνα και παρουσία στρατευμάτων.
22. Αιματοχυσία στο Μπουκορμέ
Άλλη τοπική παράδοση προειδοποιεί για μεγάλη αιματοχυσία στην περιοχή Μπουκορμέ.
23. Όταν αρχίσει ο πόλεμος
Φέρεται να είπε ότι όταν οι άνθρωποι πληροφορηθούν πως ξεκίνησε μεγάλος πόλεμος, τα κρίσιμα γεγονότα θα βρίσκονται πλέον κοντά.
24. Τα χωριά δίπλα στους δρόμους
Κατά την παράδοση, προειδοποιούσε ότι σε περίοδο στρατιωτικών συγκρούσεων τα χωριά κοντά σε μεγάλες οδικές αρτηρίες θα δοκιμάζονταν περισσότερο.
25. Η δοκιμασία της Δρόπολης
Αρκετοί προφητικοί λόγοι που του αποδίδονται αναφέρονται ειδικά στη Δρόπολη και στις δυσκολίες που θα περνούσε η περιοχή.
26. Η Δρόπολη γεμάτη στρατεύματα
Σε άλλη εκδοχή γίνεται λόγος για μεγάλη συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων στην ίδια περιοχή.
27. Απώλεια της σοδειάς
Η παράδοση μιλά για καταστροφή της παραγωγής και μεγάλη ανθρώπινη δοκιμασία σε εύφορες περιοχές.
28. Προσφυγιά στα βουνά και στις χαράδρες
Σε παλαιότερη καταγραφή αποδίδεται στον Άγιο εικόνα πληθυσμών που θα εγκαταλείπουν τις εστίες τους και θα καταφεύγουν σε βουνά και χαράδρες.
29. Ο φόβος των οικογενειών
Σε κατοίκους ορισμένων χωριών φέρεται να είπε ότι οι ίδιοι δεν θα πάθαιναν μεγάλο κακό, αλλά θα ανησυχούσαν για τα παιδιά τους που θα βρίσκονταν μακριά.
30. Η αποχώρηση και επιστροφή των εχθρών
Στην παράδοση υπάρχουν λόγοι περί εχθρικών δυνάμεων που αρχικά θα αποχωρούσαν, θα επέστρεφαν και τελικά θα εκδιώκονταν.
31. «Δύο καλοκαίρια και δύο Πασχαλιές»
Ιδιαίτερα γνωστή είναι η μυστηριώδης αναφορά σε εποχή όπου θα εμφανίζονταν «δύο καλοκαίρια και δύο Πασχαλιές μαζί», φράση που έχει δεχθεί πολλές ερμηνείες.
32. Ξένος στρατός χριστιανικής πίστης
Ο Άγιος φέρεται να μίλησε για στρατιωτική δύναμη ξένης γλώσσας, η οποία όμως θα ήταν χριστιανική.
33. Ένας άγνωστος σύμμαχος
Παραπλήσια παράδοση κάνει λόγο για ξένο στράτευμα του οποίου τις πραγματικές προθέσεις ο λαός αρχικά δεν θα μπορούσε να καταλάβει.
34. «Με άλλους θα κοιμηθείτε και με άλλους θα ξημερώσετε»
Μία από τις πιο πολυσυζητημένες ρήσεις του Πατροκοσμά περιγράφει μία αιφνίδια και δραματική μεταβολή της πραγματικότητας μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.
35. Τρεις οικογένειες σε ένα σπίτι
Η παράδοση διασώζει την πρόρρηση ότι θα υπάρξουν εποχές τέτοιας ανάγκης ώστε πολλές οικογένειες να αναγκαστούν να μοιράζονται την ίδια κατοικία.
36. Μετακινήσεις πληθυσμών
Σε άλλη προφητική φράση περιγράφεται η εγκατάσταση ανθρώπων σε νέους τόπους και η άφιξη άλλων στις παλιές τους εστίες.
37. Πολλά άλογα σε ένα σημείο
Η εικόνα πολλών αλόγων δεμένων σε έναν μόνο χώρο έχει ερμηνευθεί κατά καιρούς ως συμβολική αναφορά στις μεταφορές και στη μηχανοκίνηση.
38. Η μεγάλη πείνα
Ο Πατροκοσμάς φέρεται να προειδοποίησε για περίοδο κατά την οποία πολλοί άνθρωποι θα κινδύνευαν από έλλειψη τροφίμων.
39. Οι πλούσιοι θα φτωχύνουν
Μία από τις γνωστότερες αποδιδόμενες ρήσεις μιλά για μεγάλη οικονομική ανατροπή, κατά την οποία ακόμη και οι εύποροι θα χάσουν την περιουσία τους.
40. Ο χρυσός δεν θα αξίζει όσο το αλεύρι
Η εικόνα πολύτιμου μετάλλου που θα ανταλλάσσεται με ελάχιστη ποσότητα τροφής υπογραμμίζει, σύμφωνα με τις ερμηνείες, πόσο διαφορετική γίνεται η αξία των πραγμάτων σε περίοδο πείνας.
41. Οι Ρωμιοί θα στραφούν ο ένας εναντίον του άλλου
Ο Άγιος αποδίδεται ότι προειδοποίησε για εσωτερικές διαιρέσεις και συγκρούσεις, καλώντας ταυτόχρονα τους ανθρώπους σε ομόνοια και αγάπη.
42. Τακτικός στρατός και αντάρτικο
Στην παράδοση υπάρχει αναφορά ότι ο λαός θα δοκιμαστεί τόσο από οργανωμένες στρατιωτικές δυνάμεις όσο και από άτακτες ομάδες.
43. Οι δύσκολοι καιροί και η αυτοπροστασία
Σε άλλη παλαιά ρήση περιγράφεται εποχή γενικευμένης ανασφάλειας, κατά την οποία η προστασία ανθρώπινων ζωών θα αποκτούσε πρωταρχική σημασία.
44. Τα «άλαλα και τα μπάλαλα»
Είναι ίσως μία από τις πιο διάσημες προφητικές φράσεις που αποδίδονται στον Άγιο. Μεταγενέστεροι ερμηνευτές τη συνέδεσαν με τις μηχανές, τον αυτοματισμό και τις τεχνολογικές εφευρέσεις που θα κυριαρχούσαν στη ζωή των ανθρώπων.
45. Η Δαλματία και ο γενικός πόλεμος
Σε ορισμένες συλλογές προφητειών αποδίδεται στον Πατροκοσμά αναφορά στη Δαλματία ως περιοχή από την οποία θα ξεκινούσε μεγάλη ευρωπαϊκή αναστάτωση.
46. Αυστρία και Τουρκία
Παραλλαγή της ίδιας παράδοσης μιλά για ανακατατάξεις πρώτα στην Αυστρία και στη συνέχεια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
47. Ένας άνθρωπος ως αφορμή μεγάλου χαλασμού
Άλλη αινιγματική ρήση κάνει λόγο για συγκεκριμένο πρόσωπο που θα λειτουργούσε ως αφορμή για ευρύτερη καταστροφή.
48. Διπλωματία και πόλεμος
Σύμφωνα με την παράδοση, επανειλημμένες προσπάθειες επίλυσης μιας μεγάλης διαφοράς «με την πένα» δεν θα απέδιδαν εύκολα, ενώ η σύγκρουση θα παρέμενε κίνδυνος.
49. Η συμφωνία τριών δυνάμεων
Μία αποδιδόμενη προφητεία αναφέρει ότι εάν τρεις μεγάλες δυνάμεις έφθαναν σε συμφωνία, ο κίνδυνος για τον λαό θα περιοριζόταν.
50. Μεγάλη καταστροφή αν η λύση έρθει με πόλεμο
Στην τελευταία από τις 50 προφητείες του αφιερώματος, ο Πατροκοσμάς φέρεται να προειδοποιεί ότι εάν ένα μεγάλο διεθνές ζήτημα λυνόταν στρατιωτικά και όχι ειρηνικά, οι συνέπειες θα ήταν εξαιρετικά βαριές.
Ο Άγιος Κοσμάς δεν δίδασκε τον φόβο
Το ουσιαστικότερο στοιχείο που συχνά χάνεται όταν γίνεται συζήτηση μόνο για τις προφητείες είναι το ίδιο το μήνυμα της ζωής του Πατροκοσμά.
Ο Άγιος Κοσμάς δεν περιόδευε για να τρομοκρατεί τους ανθρώπους με το μέλλον. Καλούσε σε μετάνοια, προσευχή, μόρφωση, ενότητα, αγάπη και σταθερότητα στην Ορθόδοξη πίστη. Ίδρυε σχολεία και θεωρούσε τη μόρφωση απαραίτητη για την επιβίωση του υπόδουλου Γένους.
Γι’ αυτό και οι προφητικές παραδόσεις που συνδέονται με το πρόσωπό του δεν πρέπει να απομονώνονται από τις Διδαχές του ούτε να μετατρέπονται αυθαίρετα σε χρονοδιαγράμματα σύγχρονων πολέμων.
Η φράση που βρίσκεται στον πυρήνα πολλών από τις διδαχές που αποδίδονται στον Πατροκοσμά είναι τελικά πολύ πιο δυνατή από κάθε σενάριο για το μέλλον: πίστη, ομόνοια, υπομονή και αγάπη μεταξύ των ανθρώπων.
Vimaorthodoxias.gr – Αφιέρωμα στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό
