Το κινεζικό Chengdu J-36 έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση στη Δύση, καθώς εμφανίζεται ως ένα από τα πιο φιλόδοξα αεροπορικά προγράμματα 6ης γενιάς.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Οι δημόσιες εμφανίσεις του από τα τέλη του 2024 έδειξαν ένα μεγάλο, τρικινητήριο, stealth αεροσκάφος χωρίς ουρά, με σχεδίαση που παραπέμπει περισσότερο σε «ιπτάμενο κόμβο μάχης» παρά σε κλασικό μαχητικό.
Σύμφωνα με αναλύσεις του RUSI, η Κίνα έχει παρουσιάσει τουλάχιστον δύο προηγμένα αεροσκάφη νέας γενιάς, μεταξύ των οποίων το μεγάλο τρικινητήριο σχέδιο Chengdu που οι δυτικοί αναλυτές αποκαλούν J-36. Το στοιχείο που ανησυχεί περισσότερο δεν είναι μόνο η τεχνολογία, αλλά ο ρυθμός ανάπτυξης. Την ώρα που η Ευρώπη παλεύει με καθυστερήσεις στα προγράμματα FCAS και GCAP, το Πεκίνο δείχνει ότι δοκιμάζει ήδη πλατφόρμες επόμενης γενιάς.
Γιατί το J-36 θεωρείται διαφορετικό
Το J-36 δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως «νέο J-20». Η φιλοσοφία του φαίνεται να κινείται σε τέσσερις άξονες: stealth από περισσότερες γωνίες, μεγάλη εμβέλεια, αυξημένο εσωτερικό φορτίο όπλων και δυνατότητα συνεργασίας με drones.
Η τρικινητήρια διάταξη, εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως σε επιχειρησιακή μορφή, δείχνει ότι οι Κινέζοι στοχεύουν σε μεγάλη ισχύ, μεγάλη ακτίνα δράσης και παρατεταμένη παρουσία στον αέρα. Αυτό είναι κρίσιμο για τον Ινδο-Ειρηνικό, αλλά αφορά και την Ευρώπη, επειδή δείχνει πού πηγαίνει η νέα εποχή της αεροπορικής ισχύος: όχι στο μεμονωμένο μαχητικό, αλλά στο «σύστημα συστημάτων».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η απειλή για την Ευρώπη
Για την Ευρώπη, η εξέλιξη αυτή είναι προειδοποίηση. Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν ήδη αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα στο FCAS, το κοινό πρόγραμμα μαχητικού νέας γενιάς. Το Reuters μετέδωσε ότι ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς αμφισβήτησε την ανάγκη ενός επανδρωμένου μαχητικού 6ης γενιάς, ενώ το πρόγραμμα FCAS αντιμετώπιζε βιομηχανικές και πολιτικές δυσκολίες.
Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί τεχνολογικά πίσω σε έναν τομέα που θα κρίνει την αποτροπή των επόμενων δεκαετιών. Αν η Κίνα προχωρά με ιπτάμενα πρωτότυπα και η Ευρώπη παραμένει σε διαφωνίες μεταξύ Dassault, Airbus, Παρισιού και Βερολίνου, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο στρατιωτικό. Είναι πολιτικό, βιομηχανικό και γεωστρατηγικό.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, το J-36 δεν αποτελεί άμεση απειλή στο Αιγαίο. Η Κίνα δεν είναι γειτονική δύναμη ούτε έχει άμεση στρατιωτική εμπλοκή στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, η εξέλιξη έχει έμμεση αλλά σοβαρή σημασία.
Πρώτον, επιταχύνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό εξοπλισμών. Όσο οι ΗΠΑ στρέφουν περισσότερους πόρους στον Ινδο-Ειρηνικό για να αντιμετωπίσουν την Κίνα, τόσο η Ευρώπη καλείται να αναλάβει μεγαλύτερο βάρος για τη δική της άμυνα.
Δεύτερον, αλλάζει τα πρότυπα της αεροπορικής ισχύος. Η Ελλάδα επενδύει σε Rafale και F-35, όμως η επόμενη φάση θα είναι η δικτύωση με drones, αισθητήρες, αντιαεροπορική άμυνα, ηλεκτρονικό πόλεμο και τεχνητή νοημοσύνη. Το μήνυμα είναι σαφές: όποιος μείνει μόνο στην πλατφόρμα, χωρίς δίκτυο, θα μείνει πίσω.
Τρίτον, η Τουρκία παρακολουθεί στενά όλες αυτές τις εξελίξεις. Η Άγκυρα επενδύει στο KAAN, στα drones και στην αμυντική της βιομηχανία. Επομένως, κάθε νέα τεχνολογική κούρσα επηρεάζει έμμεσα και την ισορροπία στο Αιγαίο.
Τι λένε αναλυτές σε ΗΠΑ, Γαλλία και Γερμανία στο Βήμα Ορθοδοξίας
Στις ΗΠΑ, η συζήτηση συνδέεται άμεσα με το NGAD και το F-47. Αμερικανοί αξιωματούχοι και αναλυτές που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr εκτιμούν ότι η Κίνα μπορεί να φτάσει νωρίτερα σε επιχειρησιακή ετοιμότητα σε ορισμένους τομείς, αν και η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι το δικό της σύστημα θα είναι τεχνολογικά ανώτερο.
Στη Γαλλία, η ανησυχία εστιάζεται στην ανάγκη ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Η γαλλική σχολή σκέψης βλέπει τέτοιες εξελίξεις ως απόδειξη ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να βασίζεται αιώνια στις ΗΠΑ για την αεροπορική και πυρηνική αποτροπή της. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει ήδη ανοίξει τη συζήτηση για ισχυρότερη ευρωπαϊκή αποτροπή, με έμφαση στην αεράμυνα, την έγκαιρη προειδοποίηση και τα πλήγματα μεγάλης εμβέλειας.
Στη Γερμανία, η προσέγγιση είναι πιο επιφυλακτική. Το Βερολίνο προβληματίζεται για το κόστος, τη σκοπιμότητα των επανδρωμένων μαχητικών και την ανάγκη συνεργασιών. Η κρίση του FCAS δείχνει ότι η Γερμανία αναζητά πιο πρακτικό μοντέλο, πιθανώς με περισσότερη έμφαση σε μη επανδρωμένα συστήματα και ψηφιακό νέφος μάχης.
Το νέο δόγμα του αεροπορικού πολέμου
Το J-36 δείχνει ότι ο πόλεμος του μέλλοντος δεν θα κρίνεται μόνο από το ποιο αεροσκάφος πετά πιο γρήγορα ή κρύβεται καλύτερα από τα ραντάρ. Θα κρίνεται από το ποιος συνδυάζει μαχητικά, drones, δορυφόρους, ραντάρ, ηλεκτρονικό πόλεμο, κυβερνοχώρο και τεχνητή νοημοσύνη σε ένα ενιαίο δίκτυο.
Για την Ελλάδα, το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: η αποτροπή του μέλλοντος χρειάζεται μαχητικά υψηλής τεχνολογίας, αλλά και εγχώρια τεχνογνωσία, drones, αντιαεροπορική ομπρέλα και βαθύτερη σύνδεση με τα ευρωπαϊκά και αμερικανικά συστήματα. Το J-36 είναι κινεζικό, αλλά το μήνυμά του αφορά όλο τον κόσμο.
