ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σε κρίσιμη εβδομάδα εισέρχεται ο αγροτικός κόσμος, καθώς μέχρι την Παρασκευή 29 Μαΐου αναμένεται να προχωρήσει η πληρωμή των 297 εκατ. ευρώ για συνδεδεμένες ενισχύσεις και οικολογικά σχήματα, με την ΑΑΔΕ να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας δύσκολης διαδικασίας ελέγχων, διασταυρώσεων και τεχνικών εκκρεμοτήτων που θα κρίνουν ποιοι παραγωγοί θα δουν χρήματα στους λογαριασμούς τους και ποιοι θα μείνουν προσωρινά εκτός πίστωσης.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Το ποσό των 297 εκατ. ευρώ έχει ήδη ανακοινωθεί, ωστόσο η μεγάλη αγωνία στην ύπαιθρο δεν αφορά μόνο την ημερομηνία πληρωμής, αλλά το εύρος των δικαιούχων. Το νέο σύστημα monitoring, οι παραδόσεις προϊόντων για τις συνδεδεμένες, οι έλεγχοι στα οικολογικά σχήματα και οι διασταυρώσεις στα τιμολόγια δημιουργούν ένα ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον.
Σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr που μίλησαν εξειδικευμένα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η πληρωμή θα εξαρτηθεί από το ποσοστό των δηλώσεων που θα περάσουν επιτυχώς τους διοικητικούς και τεχνικούς ελέγχους. Όπως εξηγούν, «το κρίσιμο δεν είναι μόνο το συνολικό ποσό, αλλά το πόσες δηλώσεις θεωρούνται καθαρές, χωρίς εκκρεμότητες σε monitoring, παραδόσεις, γεωχωρικά στοιχεία και επιλεξιμότητα».
Το μεγάλο αγκάθι του monitoring
Το monitoring παραμένει ο μεγάλος πονοκέφαλος για χιλιάδες παραγωγούς. Σε αρκετές περιπτώσεις, καλλιέργειες που δηλώθηκαν κανονικά εμφανίζονται με προβλήματα στα δορυφορικά δεδομένα, ενώ παραγωγοί καταγγέλλουν ότι δεν είχαν επαρκή χρόνο ή τεχνική δυνατότητα να διορθώσουν λάθη μέσω των εφαρμογών.
Το ζήτημα αφορά κυρίως συνδεδεμένες ενισχύσεις σε σκληρό σιτάρι, μαλακό σιτάρι, κριθάρι, όσπρια, κτηνοτροφικά ψυχανθή, σανοδοτικά ψυχανθή, αραβόσιτο και βαμβάκι. Ιδιαίτερα στο βαμβάκι, οι αναφορές για απορρίψεις ή ασάφειες προκαλούν έντονη ανησυχία, καθώς πρόκειται για καλλιέργεια με μεγάλο αριθμό δικαιούχων και ισχυρό οικονομικό αποτύπωμα στη Θεσσαλία, τη Μακεδονία και τη Θράκη.
Οι παραγωγοί ζητούν να ληφθούν υπόψη όχι μόνο τα δορυφορικά δεδομένα, αλλά και τα τιμολόγια αγοράς σπόρων, τα παραστατικά πώλησης προϊόντων και οι παραδόσεις σε εμπόρους και μεταποιητές μέσω του συστήματος myDATA. Το επιχείρημα είναι απλό: όταν ένας παραγωγός έχει σπείρει, έχει καλλιεργήσει και έχει παραδώσει προϊόν, δεν μπορεί να αποκλείεται επειδή ένα δορυφορικό σύστημα δεν «διάβασε» σωστά την εικόνα του χωραφιού.
Παραδόσεις προϊόντων και πληρωμές Ιουνίου
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο αφορά τις ηλεκτρονικές καταχωρήσεις παραδόσεων προϊόντων. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, οι παραδόσεις που καταχωρήθηκαν από τις 13 Μαΐου και μετά δεν αναμένεται να συμπεριληφθούν στην πληρωμή της Παρασκευής, αλλά θα ληφθούν υπόψη στην επόμενη επεξεργασία του Ιουνίου.
Αυτό σημαίνει ότι αρκετοί παραγωγοί μπορεί να μη δουν τώρα το σύνολο των ποσών που περιμένουν, αλλά να μεταφερθούν για δεύτερη πληρωμή. Το πρόβλημα είναι ότι η ρευστότητα στην αγορά είναι ήδη εξαιρετικά περιορισμένη, με τους αγρότες να έχουν μπροστά τους υποχρεώσεις για καύσιμα, λιπάσματα, εφόδια, εργάτες γης και δάνεια.
Eco-schemes: Ποιοι κινδυνεύουν με περικοπές
Στα οικολογικά σχήματα, η εικόνα είναι ακόμη πιο σύνθετη. Οι αιτήσεις για το 2025, σύμφωνα με τα αρχικά στοιχεία, ξεπερνούν κατά πολύ τους διαθέσιμους πόρους. Η ζήτηση αγγίζει περίπου τα 796,9 εκατ. ευρώ, ενώ ο διαθέσιμος προϋπολογισμός κινείται στα 425 εκατ. ευρώ, με επιπλέον 120 εκατ. ευρώ από αναδιανομή, δηλαδή συνολικά περίπου 545 εκατ. ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι οι έλεγχοι θα είναι αυστηροί και σε αρκετές δράσεις θα υπάρξει «κόφτης». Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη Δράση 6 για τις ψηφιακές εφαρμογές και τη διαχείριση εισροών, όπου η ζήτηση φαίνεται να είναι πολλαπλάσια του διαθέσιμου ποσού. Αντίστοιχα, η δράση της κομποστοποίησης παρουσιάζει επίσης αυξημένο ενδιαφέρον και δεν αποκλείεται να υπάρξουν σημαντικές μειώσεις.
Στελέχη που γνωρίζουν τη διαδικασία εκτιμούν ότι πρώτα θα πληρωθούν οι δράσεις με λιγότερες εκκρεμότητες και ταχύτερους ελέγχους, όπως ανθεκτικά είδη και ποικιλίες, περιοχές οικολογικής εστίασης και φυτοκάλυψη.
Ηλίανθος: Τα 40 λεπτά της Ορεστιάδας ως ανάχωμα
Την ίδια ώρα, ανησυχία επικρατεί και στην αγορά ηλίανθου, καθώς η έλλειψη συμβάσεων έχει αφήσει χιλιάδες παραγωγούς χωρίς σαφή εικόνα για την τιμή διάθεσης της παραγωγής. Η ΕΑΣ Ορεστιάδας επιχειρεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα, προτείνοντας τιμή 40 λεπτών το κιλό για όσους παραγωγούς της εμπιστευθούν τη διαχείριση του προϊόντος.
Το πρόβλημα συνδέεται με την καθυστέρηση έκδοσης ΚΥΑ για την κατανομή ποσοτήτων βιοντίζελ, ζήτημα που επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία της αγοράς ενεργειακών φυτών. Χωρίς καθαρούς κανόνες, οι μεταποιητικές επιχειρήσεις δεν προχωρούν εύκολα σε συμβάσεις, ενώ οι παραγωγοί φοβούνται ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με χαμηλές τιμές την ώρα της συγκομιδής.
Τι πρέπει να προσέξουν οι παραγωγοί
Οι παραγωγοί πρέπει άμεσα να ελέγξουν την εικόνα της δήλωσής τους στο gov.gr, τις καταχωρήσεις παραδόσεων, τα τιμολόγια, τα στοιχεία ΑΤΑΚ, τις μισθώσεις και τυχόν ειδοποιήσεις για monitoring. Όσοι εντοπίζουν αστοχίες θα πρέπει να απευθυνθούν άμεσα στα ΚΥΔ και στους συμβούλους τους, ώστε να μη χαθεί η δυνατότητα πληρωμής στην επόμενη φάση.
Το επόμενο δεκαήμερο θα δείξει αν η πίστωση των 297 εκατ. ευρώ θα λειτουργήσει ως πραγματική ανάσα ή αν θα ανοίξει νέο κύκλο αντιδράσεων. Το βέβαιο είναι ότι οι πληρωμές του 2026 περνούν πλέον μέσα από αυστηρές ψηφιακές διασταυρώσεις, με το ΟΠΕΚΕΠΕ και την ΑΑΔΕ να καλούνται να αποδείξουν ότι το νέο μοντέλο μπορεί να πληρώσει γρήγορα, δίκαια και χωρίς να αδικεί όσους πραγματικά παράγουν.
