ΚΙΒΩΤΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ: Σε μία από τις πιο πολυσυζητημένες υποθέσεις των τελευταίων ετών, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο επέβαλε ποινή φυλάκισης 9,5 ετών – μετατρεπόμενη σε χρηματική προς 10 ευρώ ημερησίως – στον πατέρα Αντώνιο για κακοποιήσεις παιδιών που φιλοξενήθηκαν σε δομές της Κιβωτού του Κόσμου.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Η συνολική εξαγορά της ποινής ανέρχεται σε ποσό άνω των 60.000 ευρώ, επιτρέποντάς του να παραμείνει ελεύθερος.
Η απόφαση εκδόθηκε από το αρμόδιο Εφετείο Αθηνών, το οποίο έκρινε τον κατηγορούμενο ένοχο για εννέα πλημμεληματικές πράξεις, περισσότερες από εκείνες για τις οποίες είχε καταδικαστεί πρωτοδίκως.
Πιο αυστηρή κρίση σε δεύτερο βαθμό
Σε πρώτο βαθμό, ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Αθηνών, ο πατέρας Αντώνιος είχε καταδικαστεί σε 4 έτη και 3 μήνες για λιγότερα αδικήματα. Ωστόσο, το Εφετείο έκρινε ότι στοιχειοθετούνται περισσότερες πράξεις, όλες σε βαθμό πλημμελήματος, ανεβάζοντας σημαντικά το ύψος της ποινής.
Συγκεκριμένα, το δικαστήριο τον έκρινε ένοχο – κατά περίπτωση – για έξι πράξεις βαριάς σωματικής βλάβης ανηλίκων υπό την προστασία του, ηθική αυτουργία σε επικίνδυνη σωματική βλάβη, ηθική αυτουργία σε απλή σωματική βλάβη και ηθική αυτουργία σε απειλή.
Η μετατροπή της ποινής σε χρηματική επιτράπηκε βάσει των διατάξεων του Ποινικού Κώδικα, που προβλέπουν τη δυνατότητα εξαγοράς πλημμεληματικών ποινών με ημερήσια αποτίμηση.
Ποινές και για συνεργάτες
Το Εφετείο έκρινε ενόχους ακόμη τέσσερις συγκατηγορούμενους – πρώην στελέχη και υπεύθυνους δομών της Κιβωτού – επιβάλλοντάς τους ποινές 55,5, 40, 25 και 20 μηνών αντίστοιχα.
Για δύο από αυτούς, η ποινή μετατράπηκε επίσης σε χρηματική προς 10 ευρώ ημερησίως, ενώ για άλλους δύο ανεστάλη. Δύο κατηγορούμενοι απαλλάχθηκαν πλήρως.
Παράλληλα, το δικαστήριο διέταξε τη διαβίβαση πρακτικών στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για τη διερεύνηση πιθανής ψευδομαρτυρίας τεσσάρων μαρτύρων. Όπως επισημάνθηκε από την εισαγγελέα της έδρας, υπήρξαν αντιφάσεις σε σχέση με καταθέσεις πρώτου βαθμού, γεγονός που θα εξεταστεί περαιτέρω.
Δύο ακόμη ανοιχτές δικογραφίες
Η υπόθεση δεν ολοκληρώνεται εδώ. Ο πατέρας Αντώνιος αντιμετωπίζει ακόμη δύο ανοιχτές δικογραφίες:
– Μία για καταγγελίες σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων
– Μία για ζητήματα οικονομικής διαχείρισης της Κιβωτού του Κόσμου
Οι υποθέσεις αυτές βρίσκονται σε στάδιο δικαστικής διερεύνησης και αναμένεται να απασχολήσουν εκ νέου τη Δικαιοσύνη.
Νομικές και κοινωνικές διαστάσεις
Η μετατροπή της ποινής σε χρηματική προκάλεσε έντονες συζητήσεις τόσο σε νομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η απόφαση κινείται εντός του πλαισίου του νόμου, καθώς οι πράξεις κρίθηκαν πλημμεληματικές. Ωστόσο, κοινωνικοί φορείς θέτουν ζήτημα ηθικής τάξης, δεδομένου ότι η υπόθεση αφορά ανήλικα παιδιά που τελούσαν υπό προστασία.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα παρακολουθεί παράλληλα ζητήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση ευαίσθητων στοιχείων παιδιών που φιλοξενήθηκαν στις δομές, ενώ το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ήδη προαναγγείλει επανεξέταση του πλαισίου εποπτείας ιδρυμάτων παιδικής προστασίας.
Η εικόνα της Κιβωτού μετά την κρίση
Η Κιβωτός του Κόσμου, ένας οργανισμός που για χρόνια παρουσιαζόταν ως πρότυπο φιλανθρωπικής δράσης, βρέθηκε στο επίκεντρο θεσμικού ελέγχου μετά τις καταγγελίες. Ο οικονομικός και διοικητικός έλεγχος συνεχίζεται, ενώ η Πολιτεία έχει προχωρήσει σε αλλαγές διοίκησης και αυστηρότερη εποπτεία.
Η υπόθεση άνοιξε ευρύτερη συζήτηση για την ανάγκη θεσμικού ελέγχου ιδιωτικών δομών που φιλοξενούν ανηλίκους και για τον ρόλο της Πολιτείας στην πρόληψη και την άμεση παρέμβαση σε περιπτώσεις καταγγελιών.
Τι σημαίνει πρακτικά η εξαγορά
Με ημερήσια αποτίμηση 10 ευρώ, η ποινή των 9,5 ετών μετατρέπεται σε ποσό που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ. Εφόσον καταβληθεί, η ποινή θεωρείται εκτελεσθείσα χωρίς εγκλεισμό.
Νομικοί υπενθυμίζουν ότι η εξαγορά δεν αναιρεί την καταδίκη ούτε διαγράφει το ποινικό μητρώο. Η απόφαση αποτελεί οριστική κρίση επί των συγκεκριμένων πράξεων, εκτός εάν ασκηθούν ένδικα μέσα όπου αυτό προβλέπεται.
Ένα κεφάλαιο που δεν έχει κλείσει
Η δίκη της Κιβωτού του Κόσμου αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες υποθέσεις που άγγιξαν ζητήματα παιδικής προστασίας, θεσμικής εποπτείας και ευθύνης προσώπων με κοινωνικό ρόλο.
Η απόφαση του Εφετείου διαμορφώνει νέα δεδομένα, όμως η πλήρης αποτίμηση της υπόθεσης θα εξαρτηθεί και από τις επόμενες δικαστικές εξελίξεις.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι διττό:
Πρώτον, αν το ισχύον νομικό πλαίσιο επαρκεί για την αποτροπή παρόμοιων φαινομένων στο μέλλον.
Και δεύτερον, αν η κοινωνία θα απαιτήσει αυστηρότερη εποπτεία σε ιδρύματα που διαχειρίζονται το πιο ευάλωτο κομμάτι της κοινωνίας – τα παιδιά.
