Βαρθολομαίος : Ικανοποίηση στο Φανάρι για τον διάλογο κορυφής- Θετικό αποτιμούν το κλίμα της συνάντησης κορυφής ιεράρχες του Οικουμενικού Θρόνου που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr, υπογραμμίζοντας ότι ο ρόλος της Οικουμενικού Πατριαρχείου υπήρξε συμβολικός αλλά ουσιαστικός στη διαμόρφωση γέφυρας επικοινωνίας μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού και του Τούρκου προέδρου.
Ρεπορτάζ : Γιώργος Θεοχάρης
Όπως επισημαίνουν, η παρουσία του Πατριάρχη Βαρθολομαίου δίπλα στους δύο ηγέτες δεν είχε απλώς συμβολικό χαρακτήρα, αλλά ουσιαστική διπλωματική βαρύτητα, καθώς ανέδειξε τη δυνατότητα της εκκλησιαστικής διπλωματίας να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την κρατική.
Το μήνυμα Βαρθολομαίου προς τους δύο ηγέτες
Σύμφωνα με εκκλησιαστικές πηγές, ο Οικουμενικός Πατριάρχης τόνισε τόσο στον Κυριάκο Μητσοτάκη όσο και στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι η ειρήνη και η σταθερότητα στην περιοχή αποτελούν κοινή ευθύνη. Η παρέμβασή του χαρακτηρίστηκε ισορροπημένη και θεσμική, ενώ διπλωματικοί παρατηρητές σημειώνουν ότι κινήθηκε στο ίδιο πνεύμα με τις θέσεις που κατά καιρούς δημοσιοποιεί το γραφείο του Πρωθυπουργού της Ελλάδας αλλά και η Προεδρία της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Ιεράρχες τονίζουν ότι ο Πατριάρχης απέφυγε κάθε αιχμηρή αναφορά σε διμερείς διαφορές, επιλέγοντας να μιλήσει για την αξία της συνεργασίας και της εμπιστοσύνης. «Η αποστολή της Εκκλησίας είναι να ενώνει και όχι να χωρίζει», ανέφερε χαρακτηριστικά συνομιλητής του Φαναρίου.
Η εικόνα της Άγκυρας και το μήνυμα της γιγαντοοθόνης
Η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην τουρκική πρωτεύουσα ξεκίνησε με έντονο συμβολισμό. Στο κέντρο της Άγκυρας, γιγαντοοθόνη καλωσόριζε τον Κυριάκο Μητσοτάκη στα ελληνικά και τουρκικά, με φόντο τις σημαίες των δύο χωρών. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι τέτοιες εικόνες δεν είναι τυχαίες, καθώς αποτελούν μέρος της λεγόμενης «δημόσιας διπλωματίας», η οποία στοχεύει να μεταφέρει μήνυμα αποκλιμάκωσης προς τις κοινωνίες.
Η υποδοχή στο προεδρικό μέγαρο ήταν τυπική αλλά θερμή. Ο Τούρκος πρόεδρος εμφανίστηκε ευγενής, ενώ ο Έλληνας πρωθυπουργός διατήρησε χαλαρό ύφος. Οι κοινές δηλώσεις τους κινήθηκαν σε ήπιους τόνους, επιβεβαιώνοντας την πρόθεση διατήρησης διαλόγου, όπως άλλωστε αποτυπώνεται και στις επίσημες ανακοινώσεις του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών.
Το «πηγαδάκι» με τα κομπολόγια
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η χαλαρή στιγμή όπου οι τρεις άνδρες σχημάτισαν μικρό κύκλο συνομιλίας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδειξε στον Πατριάρχη το κόκκινο κεχριμπαρένιο κομπολόι του, με τον Βαρθολομαίο να παρουσιάζει το δικό του με χρυσές χάντρες. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρακολούθησε με ενδιαφέρον, σχολιάζοντας την κοινή πολιτισμική παράδοση του αντικειμένου.
Παρόντας στη συζήτηση ήταν και ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος Εμμανουήλ, ο οποίος συνόδευε τον Πατριάρχη. Η παρουσία του θεωρήθηκε σημαντική, καθώς αποτελεί έναν από τους στενότερους συνεργάτες του Φαναρίου σε διεθνείς αποστολές.
Οι ουσιαστικές συνομιλίες πίσω από τα χαμόγελα
Παρά το φιλικό κλίμα, οι συζητήσεις μεταξύ των δύο ηγετών δεν περιορίστηκαν σε εθιμοτυπικά θέματα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάστηκαν ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, μεταναστευτικών ροών και ενεργειακής συνεργασίας. Οι θέσεις παρέμειναν σταθερές, όπως αποτυπώνονται και στις ανακοινώσεις του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, ωστόσο και οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη σημασία συνέχισης των επαφών.
Διπλωμάτες επισημαίνουν ότι τέτοιες συναντήσεις έχουν αξία όχι επειδή λύνουν άμεσα προβλήματα, αλλά επειδή διατηρούν ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας. Στο σημείο αυτό, τονίζουν, ο ρόλος του Πατριάρχη ήταν καθοριστικός, καθώς λειτουργεί ως πρόσωπο διεθνούς κύρους που μπορεί να διευκολύνει τον διάλογο.
Το δείπνο που «έσπασε τον πάγο»
Το δείπνο που ακολούθησε πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα και διήρκεσε περισσότερο από μία ώρα. Ορχήστρα έπαιξε γνωστά ελληνικά και τουρκικά τραγούδια, ενώ οι δύο ηγέτες συζήτησαν για τις οικογένειές τους, ταξίδια και –σύμφωνα με πληροφορίες– για τις κουζίνες των δύο χωρών, με έμφαση στις πίτες, θέμα που προκάλεσε χαμόγελα.
Υπουργοί και αξιωματούχοι των δύο αποστολών είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν ανεπίσημα, γεγονός που θεωρείται σημαντικό για την οικοδόμηση προσωπικών σχέσεων εμπιστοσύνης. Διπλωματικοί αναλυτές τονίζουν ότι πολλές κρίσεις στο παρελθόν αποκλιμακώθηκαν χάρη σε τέτοιες άτυπες επαφές.
Η αποτίμηση του Φαναρίου και τα μηνύματα προς το μέλλον
Ιεράρχες του Οικουμενικού Θρόνου εκτιμούν ότι η κοινή παρουσία πολιτικής και πνευματικής ηγεσίας έστειλε μήνυμα σταθερότητας σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας. Υπογραμμίζουν ότι το Φανάρι παραμένει σταθερά προσηλωμένο στη λογική του διαλόγου και θεωρεί κάθε επαφή που αποτρέπει εντάσεις ως θετική εξέλιξη.
Όπως σημειώνουν, το σημαντικότερο αποτέλεσμα της συνάντησης δεν ήταν κάποια συγκεκριμένη συμφωνία αλλά η εικόνα συνεργασίας που προβλήθηκε. «Η ειρήνη δεν οικοδομείται με δηλώσεις αλλά με συναντήσεις», σχολίασε χαρακτηριστικά ιεράρχης.
Το διπλωματικό αποτύπωμα της τριμερούς
Αναλυτές εκτιμούν ότι η τριμερής παρουσία Βαρθολομαίου, Μητσοτάκη και Ερντογάν λειτούργησε ως μήνυμα ισορροπίας προς τη διεθνή κοινότητα. Σε μια περίοδο γεωπολιτικών εντάσεων, η εικόνα συνεννόησης ανάμεσα σε δύο χώρες με μακρά ιστορία αντιπαραθέσεων θεωρείται σημαντική.
Το βασικό συμπέρασμα, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, είναι ότι ο διάλογος παραμένει ενεργός και ότι η συμβολή θεσμών με υπερεθνικό κύρος, όπως το Οικουμενικό Πατριαρχείο, μπορεί να παίξει ρόλο-κλειδί στη διατήρηση της ισορροπίας στην περιοχή.
