Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Σαφής απάντηση μέσα σε κλίμα διεθνών πιέσεων-Στο πλευρό του Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στάθηκαν δημόσια οι Άρχοντες του Θρόνου, με τον Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος να στέλνει μήνυμα αποφασιστικότητας και πνευματικής αυτοπεποίθησης: «Έχοντας εσάς ως υποστηρικτές, δεν έχω να φοβηθώ τίποτε».
Επιμέλεια: Γιάννης Παπανικολάου
Η φράση αυτή, που ειπώθηκε σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, ήρθε ως απάντηση σε επιθέσεις και αιτιάσεις που διακινήθηκαν το τελευταίο διάστημα και οι οποίες, σύμφωνα με εκκλησιαστικούς κύκλους, επιχειρούν να πλήξουν το κύρος του θεσμού του Οικουμενικού Θρόνου.
Η Αδελφότητα των Αρχόντων του Πατριαρχείου καταδίκασε με έντονο τρόπο τις επιθέσεις, κάνοντας λόγο για στοχοποίηση που υπερβαίνει τα εκκλησιαστικά όρια και αγγίζει ζητήματα ασφάλειας και διεθνούς θεσμικής προστασίας. Στην τοποθέτησή τους υπογράμμισαν ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης δεν αποτελεί απλώς εκκλησιαστικό ηγέτη, αλλά σύμβολο ενότητας για την Ορθοδοξία σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η Ορθοδοξία της ειρήνης και όχι της ισχύος
Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο καθηγητής διεθνούς δικαίου Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος ανέλυσε τη διάκριση ανάμεσα στην αυτοκεφαλία και τον εθνοφυλετισμό, ένα ζήτημα που – όπως τόνισε – βρίσκεται στον πυρήνα των σημερινών εντάσεων στον ορθόδοξο κόσμο.
Ο ίδιος σημείωσε ότι το Φανάρι εκφράζει «την Ορθοδοξία της ειρήνης, της καταλλαγής και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», αντιδιαστέλλοντάς την με λογικές ηγεμονισμού και εκκλησιαστικού εθνικισμού. Η τοποθέτηση αυτή θεωρήθηκε από παρευρισκόμενους ως σαφής γεωεκκλησιαστική παρέμβαση με αποδέκτες πέρα από τα στενά ελληνικά ή βαλκανικά σύνορα.
Ο κ. Βενιζέλος υπογράμμισε ακόμη πως το Οικουμενικό Πατριαρχείο, παρά το μικρό αριθμητικά ποσοστό των Ορθοδόξων στον παγκόσμιο πληθυσμό, διαθέτει δυσανάλογα μεγάλη πνευματική και ιστορική επιρροή. «Το ταπεινό Φανάρι», όπως είπε, «εκπέμπει φως που ξεπερνά γεωγραφίες και πολιτικά σύνορα».
Από την εσωστρέφεια στην εξωστρέφεια
Ο ίδιος ο Πατριάρχης αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες εξωστρέφειας που ανέλαβε από τα πρώτα χρόνια της Πατριαρχίας του, σημειώνοντας ότι το Φανάρι εγκατέλειψε την παλαιότερη φοβικότητα και άνοιξε διαύλους επικοινωνίας τόσο με τη διεθνή κοινότητα όσο και με την τουρκική κοινωνία.
Τόνισε ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να λειτουργεί ως κλειστό σύστημα αποκομμένο από τις εξελίξεις, αλλά καλείται να αρθρώνει λόγο για την ειρήνη, την προστασία του περιβάλλοντος, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την κοινωνική ευθύνη της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας.
Σε αυτή τη γραμμή, το Πατριαρχείο έχει αναδειχθεί σε διεθνή φωνή για την οικολογία και τον διαθρησκειακό διάλογο, κάτι που αναγνωρίζεται συχνά σε παγκόσμια φόρα. Εκκλησιαστικοί παρατηρητές επισημαίνουν ότι αυτό ακριβώς το άνοιγμα είναι που ενοχλεί κύκλους που προτιμούν μια Εκκλησία περιορισμένη σε εθνικά ή πολιτισμικά σύνορα.
Οι Άρχοντες ως θεσμική ασπίδα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο των Αρχόντων του Θρόνου, τους οποίους ο Πατριάρχης χαρακτήρισε ιστορικούς διαδόχους μιας παράδοσης στήριξης της Μεγάλης Εκκλησίας ήδη από τα βυζαντινά χρόνια. Η παρουσία τους λειτουργεί, σύμφωνα με εκκλησιαστικές πηγές, ως θεσμική και ηθική ασπίδα σε περιόδους πίεσης.
Η αναφορά του Πατριάρχη σε επαφές με την πολιτειακή ηγεσία της Τουρκίας ερμηνεύθηκε ως μήνυμα σταθερότητας: παρά τις δυσκολίες, ο θεσμός διατηρεί δίαυλο επικοινωνίας και σεβασμό σε κρατικό επίπεδο.
Το Φανάρι ως παγκόσμιος θεσμός
Το κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης ήταν ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν περιορίζεται σε εθνικό ρόλο, αλλά λειτουργεί ως παγκόσμιο κέντρο αναφοράς της Ορθοδοξίας. Η φράση του Πατριάρχη «δεν φοβάμαι τίποτε» δεν ερμηνεύθηκε ως προσωπική δήλωση, αλλά ως θεσμική διακήρυξη αντοχής.
Σε μια εποχή γεωπολιτικών αναταράξεων, το Φανάρι επιχειρεί να παραμείνει σημείο ισορροπίας ανάμεσα στην πνευματικότητα, τη διπλωματία και τη μαρτυρία της Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο — μια ισορροπία που το καθιστά συχνά στόχο, αλλά ταυτόχρονα και αναγκαίο πυλώνα σταθερότητας.
Οι Μητροπολίτες που πλαισίωσαν τον Πατριάρχη
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε το γεγονός ότι τον Παναγιώτατο πλαισίωσαν ιεράρχες του Οικουμενικού Θρόνου με ισχυρό αποτύπωμα στη Βόρεια Ελλάδα.
Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος – Ποιμενάρχης μίας από τις ιστορικότερες μητροπόλεις, με έντονη θεολογική και κοινωνική παρουσία.
Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβας – Ιεράρχης με έντονη κοινωνική δράση και σταθερό εκκλησιαστικό λόγο υπέρ του Οικουμενικού Θρόνου.
Μητροπολίτης Καλαμαριάς και Νέας Κρήνης Ιουστίνος – Θεολογικά καταρτισμένος ιεράρχης, με ιδιαίτερη έμφαση στη νεανική και ποιμαντική διακονία.
Η κοινή τους παρουσία δίπλα στον Πατριάρχη ερμηνεύθηκε ως σαφές μήνυμα εκκλησιαστικής συσπείρωσης γύρω από το Φανάρι.
