ΕΛΓΑ: Η αυλαία του Ιανουαρίου 2026 κλείνει με μια σημαντική ανάσα ρευστότητας για χιλιάδες παραγωγούς της χώρας, καθώς ο μηχανισμός των αποζημιώσεων τίθεται σε πλήρη λειτουργία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σε μια συγκυρία όπου η κλιματική κρίση δοκιμάζει τις αντοχές του πρωτογενούς τομέα και το κόστος παραγωγής παραμένει το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα για την επιβίωση των εκμεταλλεύσεων, οι ανακοινώσεις για τις νέες πιστώσεις έρχονται να λειτουργήσουν ως απαραίτητο «καύσιμο» για τη νέα καλλιεργητική περίοδο.
Σύμφωνα με τον επίσημο προγραμματισμό, την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026, το μεσημέρι, ο ΕΛΓΑ προχωρά στη δεύτερη μεγάλη δόση πληρωμής αποζημιώσεων για τις καταστροφές του 2025. Το συνολικό ποσό που θα εκταμιευθεί και θα πιστωθεί στους λογαριασμούς των δικαιούχων ανέρχεται στα 6,4 εκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για μια κίνηση που έρχεται να συμπληρώσει την πρώτη μεγάλη πληρωμή του Δεκεμβρίου, όταν είχαν καταβληθεί 121,5 εκατ. ευρώ σε πάνω από 27.000 αγρότες.
Προκαταβολές 75% για τους Παγετούς του 2025
Η πληρωμή της Παρασκευής αφορά αποκλειστικά προκαταβολές σε ποσοστό 75% επί της εκτιμηθείσας αξίας της ζημιάς. Οι πιστώσεις αυτές αφορούν παραγωγούς των οποίων τα πορίσματα εκδόθηκαν και επεξεργάστηκαν από τις υπηρεσίες του Οργανισμού στο διάστημα από τον Δεκέμβριο του 2025 έως και τον Ιανουάριο του 2026. Το κύριο σώμα των αποζημιώσεων αφορά τις καταστροφικές συνέπειες των παγετώνων της περασμένης άνοιξης, που «λάβωσαν» την παραγωγή σε κρίσιμα στάδια ανάπτυξης.
Ο πρόεδρος του Οργανισμού, Ανδρέας Λυκουρέντζος, σε δηλώσεις του υπογράμμισε τη συνέπεια του χρονοδιαγράμματος: «Συνεχίζουμε τη ροή των πορισμάτων χωρίς καθυστερήσεις. Στόχος μας είναι στα μέσα Φεβρουαρίου να πραγματοποιηθεί ακόμη μία εμβόλιμη πληρωμή. Αυτή η νέα δόση δεν θα περιορίζεται μόνο στον παγετό, αλλά θα καλύπτει και άλλα ζημιογόνα αίτια, όπως το χαλάζι και τις πλημμύρες που είχαμε το 2025».
Ωστόσο, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ξεκαθαρίζει ότι για να δουν οι παραγωγοί το χρώμα του χρήματος, υπάρχουν απαράβατοι κανόνες:
- Δήλωση Καλλιέργειας: Η εμπρόθεσμη υποβολή της Δήλωσης Καλλιέργειας / Εκτροφής.
- Ασφαλιστική Εισφορά: Η εξόφληση της εισφοράς υπέρ ΕΛΓΑ. Για να διευκολυνθούν οι αγρότες, δόθηκε παράταση μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026 για την πληρωμή των εισφορών του 2023 και 2024, ώστε κανείς να μην αποκλειστεί από τις αποζημιώσεις του 2025 λόγω παλαιών οφειλών.
Το «Αγκάθι» του Προανθικού: Αναζητούνται 100 εκ. ευρώ για τη Μακεδονία
Παρά τη θετική εξέλιξη των πληρωμών του ΕΛΓΑ, ένα μεγάλο «μαύρο σύννεφο» παραμένει πάνω από τους κερασοπαραγωγούς, τους μηλοπαραγωγούς και τους καλλιεργητές αχλαδιών. Πρόκειται για το γνωστό πρόβλημα του προανθικού σταδίου. Χιλιάδες στρέμματα στη Μακεδονία, και κυρίως στην Πέλλα και την Ημαθία, καταστράφηκαν από τον παγετό πριν ανοίξουν τα άνθη. Αυτές οι ζημιές, βάσει του τρέχοντος κανονισμού, δεν καλύπτονται από τον ΕΛΓΑ.
Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Σκύδρας, Στέφανος Τοπαλίδης, περιγράφει μια εικόνα απόγνωσης: «Οι παραγωγοί κερασιού είναι χωρίς εισόδημα εδώ και μήνες. Στην αρχή μας υποσχέθηκαν ad hoc προγράμματα, μετά το Μέτρο 23, και τώρα μιλάμε για ΚΟΕ-ΠΣΕΑ». Η ηγεσία του Υπουργείου αναμένεται να συναντηθεί με τον Σύλλογο την ερχόμενη εβδομάδα, σε μια προσπάθεια να βρεθεί οριστική λύση.
Η Λύση των ΚΟΕ-ΠΣΕΑ και το Δημοσιονομικό «Θρίλερ»
Μετά τις πιέσεις των μπλόκων και τις συναντήσεις στο Μέγαρο Μαξίμου, φαίνεται πως η κυβέρνηση προκρίνει τη λύση των Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων (ΚΟΕ). Τα στοιχεία που έχουν συλλέξει ο ΕΛΓΑ και οι κατά τόπους Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) επιβεβαιώνουν ότι η ζημιά στα κεράσια αγγίζει σε πολλές περιπτώσεις το 100%, ξεπερνώντας κατά πολύ το όριο του 30% που απαιτεί η νομοθεσία για κρατικές ενισχύσεις.
Το πρόβλημα πλέον μεταφέρεται στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο καλείται να βρει τα κονδύλια. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι απαιτούνται:
- 70 εκατομμύρια ευρώ για τις αποζημιώσεις στα κεράσια.
- 30 εκατομμύρια ευρώ για τα μήλα, τα αχλάδια και άλλες παρεμφερείς καλλιέργειες.
Η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) βρίσκεται στα σκαριά, όμως η υπογραφή της εξαρτάται από το «πράσινο φως» του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Η έγκριση από την Κομισιόν θεωρείται τυπική, όμως το εγχώριο κονδύλι των 100 εκ. ευρώ είναι αυτό που θα κρίνει την ηρεμία στην ύπαιθρο. Οι παραγωγοί ζητούν οι πληρωμές να γίνουν ανά στρέμμα βάσει του ΟΣΔΕ το αργότερο μέχρι τον Μάρτιο, καθώς η έλλειψη ρευστότητας καθιστά αδύνατη την αγορά εφοδίων για τη νέα χρονιά.
Μια Ύπαιθρος σε Αναμονή
Η αυριανή πληρωμή των 6,4 εκατ. ευρώ είναι μια θετική κίνηση, αλλά αποτελεί μόνο ένα μικρό κομμάτι του παζλ. Η μεγάλη μάχη δίνεται για τις κρατικές ενισχύσεις. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και την ανάγκη να στηριχθεί η παραγωγική βάση της χώρας.
Οι αγρότες της Μακεδονίας, που αποτελούν την «ατμομηχανή» των εξαγωγών φρούτων, περιμένουν τη δικαίωση για τις ζημιές του προανθικού σταδίου. Αν τα 100 εκ. ευρώ δεν βρεθούν άμεσα, το πλήγμα στην τοπική οικονομία θα είναι ανυπολόγιστο. Η ρευστότητα δεν είναι απλώς ένα οικονομικό μέγεθος· είναι το μέσο για να παραμείνουν οι νέοι αγρότες στα χωράφια τους και να συνεχίσει η ελληνική γη να παράγει.
Ο Φεβρουάριος θα είναι ο μήνας των αποφάσεων. Με τις νέες πληρωμές του ΕΛΓΑ να έχουν δρομολογηθεί και το «θρίλερ» των ΚΟΕ να βρίσκεται στην κορύφωσή του, ο αγροτικός κόσμος παραμένει σε εγρήγορση, περιμένοντας τις υπογραφές που θα διασφαλίσουν το μέλλον του.
ΑΓΡΟΤΕΣ- ΕΛΓΑ: Πληρωμή 60% για φυτικό κεφάλαιο – Νέες υποχρεώσεις και πριμ άνθρακα από το 2026
