ΤΡΑΜΠ: Από τις πρώτες ώρες της χθεσινής ημέρας, διπλωματικές πηγές που μίλησαν στο Υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωναν ότι η Ουάσιγκτον επαναφέρει –με αυστηρότερο τόνο– την πρόταση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, η οποία ήδη έχει σταλεί προς την ουκρανική ηγεσία εδώ και τρεις εβδομάδες.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Η πρόταση, σύμφωνα με το NATO, συνοδεύεται από θέμα ασφαλιστικών εγγυήσεων, ενώ η αποστολή ειδικού διαπραγματευτικού σχήματος στην Ανατολική Ευρώπη αποσκοπεί στην άμεση αξιολόγηση των όρων. Παράλληλα, η Μόσχα έστειλε σήμα μέσω της κρατικής υπηρεσίας Kremlin-ruότι θεωρεί το πλαίσιο «βάση συζήτησης».
Ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων – Όλα οδηγούν στη Μόσχα
Το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο, όπως διέρρευσε σε κύκλους της διπλωματίας, αποτελείται από 28 σημεία και προβλέπει:
• πλήρη διακοπή δυτικής στρατιωτικής ροής προς το Κίεβο,
• συντεταγμένη αναδίπλωση των ουκρανικών δυνάμεων από τις γραμμές επαφής,
• ειδικό καθεστώς στην Κριμαία και πλήρη αναγνώριση της ρωσικής διοίκησης,
• διαπραγμάτευση για την ανατολική ζώνη του Ντονμπάς.
Σύμφωνα με το διεθνές πρακτορείο Reuters, η βάση του αμερικανικού σχεδίου προέκυψε από ρωσικό non-paper που είχε κατατεθεί ήδη από τα τέλη Οκτωβρίου στο τραπέζι επαφών των συμβούλων ασφαλείας των δύο πλευρών. Το πρακτορείο αναφέρει πως οι Αμερικανοί «έκαναν διπλωματική ραφή» πάνω στον ρωσικό κορμό, προσαρμόζοντας ορισμένα σημεία για να μπορούν να υποστηριχθούν στη διεθνή σκηνή.
Αντίστοιχα, το Associated Press τόνισε σε ανάλυσή του ότι η πρόταση «ανοίγει παράθυρο στη Ρωσία να κατοχυρώσει αποτελέσματα πεδίου μάχης σε πολιτικό επίπεδο», κάτι που εξηγεί γιατί το Κρεμλίνο έσπευσε να χαιρετίσει τη διαδικασία.
Ο Ζελένσκι αρνείται να διαβάσει το πλήρες κείμενο – Αιχμηρή δήλωση Τραμπ
Ο Τραμπ δήλωσε ευθέως πως «είμαι απογοητευμένος, δεν μπήκε καν στον κόπο να το διαβάσει».
Η φράση ειπώθηκε σε εκδήλωση στην Ουάσιγκτον, δημιουργώντας, σύμφωνα με το AP, αμηχανία στο στρατόπεδο της ουκρανικής διπλωματίας.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι σχολίασαν ανωνύμως πως η δήλωση αυτή συνιστά «μήνυμα ότι το παράθυρο της πρωτοβουλίας κλείνει».
Συνομιλίες στο Μαϊάμι – Τρεις ημέρες χωρίς κοινό ανακοινωθέν
Οι συζητήσεις μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ και της ουκρανικής αντιπροσωπείας στο Μαϊάμι κατέληξαν χωρίς κοινή γραπτή κατάληξη.
Το πρακτορείο Reuters μετέδωσε ότι:
«Η Ουκρανία δεν έδωσε θετική απάντηση γιατί απαιτούνται κατευθύνσεις άμυνας που δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές».
Παράλληλα, η Ουκρανή πρέσβειρα στις ΗΠΑ δήλωσε πως το Κίεβο «θα μεταφέρει τις παρατηρήσεις του στον πρόεδρο εντός της εβδομάδας».
Ρωσικό μέτωπο: κλιμάκωση, αλλά προσεκτικός τόνος
Την ώρα που εξελισσόταν η διαπραγματευτική διαδικασία, ρωσικές μονάδες κινήθηκαν επιθετικά σε οριοθετημένο τμήμα της μεθορίου, ενώ η χρήση FPV συστημάτων είχε πολλαπλά πλήγματα κατά ουκρανικών ειδικών τμημάτων στον Δνείπερο.
Η Μόσχα, ωστόσο, εμφανίζεται «ανοικτή» στη γραμμή επαφών, καθώς σύμφωνα με το AP, το Κρεμλίνο θέλει:
«μια κατοχυρωμένη αποτύπωση των στρατιωτικών κεκτημένων που δεν θα ακυρωθούν στο μέλλον».
Η τακτική του Τραμπ – «Διαβάστε και πείτε ναι ή όχι»
Αξιωματούχοι των ΗΠΑ διευκρινίζουν ότι η πρόταση είναι «γραπτή, πλήρως αριθμημένη και σε μορφή διπλωματικού σχεδίου».
Η επιλογή Τραμπ να εκθέσει τον Ζελένσκι δημόσια δεν είναι τυχαία.
Προφανής στόχος είναι:
• να μεταφερθεί πίεση στην ουκρανική κοινωνία,
• να καταστεί σαφές ότι η βοήθεια δεν είναι ανεξάντλητη,
• να συνδεθεί η χρηματοδότηση με συγκεκριμένο πολιτικό αποτέλεσμα.
Το Associated Press σημείωσε χαρακτηριστικά:
«Οι ΗΠΑ μεταβαίνουν από στρατιωτική επιδότηση σε ανταπόδοση διπλωματικών όρων».
Το Reuters προσθέτει ότι «το μήνυμα εστάλη τόσο προς το Κίεβο όσο και προς την Ευρώπη».
Η Ουκρανία σε δίλημμα – Εσωτερικές αντιδράσεις
Στο ουκρανικό υπουργικό συμβούλιο υπάρχουν δύο γραμμές:
1. Η γραμμή συνέχισης του πολέμου
• Επιδιώκει ακόμη στρατιωτική ανατροπή σε ορισμένες περιοχές.
• Τονίζει ότι η Ρωσία μπορεί να καταρρεύσει οικονομικά εντός διετίας.
2. Η γραμμή «συμφωνίας υπό όρους»
• Θεωρεί το σχέδιο Τραμπ «αφετηρία χωρίς καταστροφικό ρίσκο».
• Προκρίνει συμβιβασμό σε εδαφικά ζητήματα, αλλά με «εγγυημένη άμυνα».
Το AP γράφει πως «το Κίεβο χάνει στρατηγικό χρόνο».
Ευρωπαίοι αναλυτές διαπιστώνουν ότι «οδεύουμε προς πολιτική κόπωση και όχι στρατιωτική έκβαση».
Η θέση της Μόσχας – Απολύτως μεθοδική
Το Reuters μετέδωσε ότι η ρωσική διπλωματία «δεν θα χαθεί σε τεχνικές συζητήσεις», διότι η πρόταση Τραμπ «είναι ήδη κοντά στις αρχές της Μόσχας».
Αυτό πρακτικά σημαίνει:
• κατοχυρωμένη παρουσία στα ανατολικά,
• μακροπρόθεσμη παραμονή στη Νότια Ζώνη,
• πολιτική μορφοποίηση των τοπικών αρχών.
Ποιος «χάνει» χρόνο και ποιος «κερδίζει» έδαφος
Από τις πρώτες αναλύσεις προκύπτει ότι:
• η Ουάσιγκτον πιέζει για ταχύ καθορισμό,
• η Ρωσία αξιοποιεί το μομέντουμ,
• η Ευρώπη προσπαθεί να αποτρέψει άτακτες εξελίξεις,
• το Κίεβο «εξετάζει χωρίς ανταπόκριση».
Το AP σημείωσε ότι «η καθυστέρηση παράγει γεωπολιτική επιβάρυνση», γιατί η διατήρηση ανοικτού μετώπου:
• απορροφά πόρους,
• διατηρεί κοινωνική αβεβαιότητα,
• δυσχεραίνει επενδυτική σταθερότητα και παροχή βασικών αγαθών.
Τι πρέπει να αναμένεται έως τα Χριστούγεννα
1. νέο γύρο συνομιλιών με πιθανή σύγκληση τεχνικής επιτροπής,
2. διπλωματική παρέμβαση από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες,
3. πιθανή δημόσια ανάρτηση των όρων του σχεδίου.
Ανεξάρτητοι διπλωματικοί παράγοντες σχολιάζουν:
«Δεν πρόκειται για ειρήνη· πρόκειται για επιβεβαίωση της πραγματικότητας του πολέμου σε χαρτί».
Η πίεση πλέον δεν υφίσταται μόνο στο πεδίο.
Υφίσταται κυρίως στην πολιτική βούληση να δεχθεί κανείς το αποτέλεσμα.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο χρόνος δεν λειτουργεί υπέρ της Ουκρανίας.
Και η Μόσχα δείχνει αποφασισμένη να εξαργυρώσει πλήρως το αποτέλεσμα της σύγκρουσης, πριν η πολιτική ισορροπία στις ΗΠΑ αλλάξει ξανά
