ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Το περιστατικό που άναψε φωτιές στα social media-Μια υπόθεση που φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα όρια της ελευθερίας του λόγου και την ευθύνη στα κοινωνικά δίκτυα απασχολεί από χθες την κοινή γνώμη.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, δέχθηκε απειλές μέσω Facebook, με αναρτήσεις που περιείχαν υβριστικό και βίαιο περιεχόμενο. Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ (astynomia.gr), η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος ταυτοποίησε έναν 52χρονο από την Ημαθία ως τον διαχειριστή του λογαριασμού που τον στοχοποίησε.
Ο υπουργός, με δημόσια ανάρτησή του, γνωστοποίησε ότι κατέθεσε μήνυση, ζητώντας την παραδειγματική τιμωρία του δράστη. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε: «Η Ελευθερία του Λόγου είναι αδιαπραγμάτευτη, αλλά έρχεται μαζί με την ευθύνη. Η απειλή κατά της ζωής μου και της οικογένειάς μου δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη».
Οι εικόνες από το Νεπάλ και οι διαδικτυακές αναρτήσεις
Το στοιχείο που προκάλεσε εντύπωση ήταν ότι ο λογαριασμός του 52χρονου χρησιμοποίησε φωτογραφίες από το λιντσάρισμα του υπουργού Οικονομικών του Νεπάλ, παρουσιάζοντας τες ως «μήνυμα» προς τον Έλληνα υπουργό. Η επιλογή αυτών των σκληρών εικόνων ανέβασε κατακόρυφα τη σοβαρότητα της υπόθεσης, καθώς δεν πρόκειται για απλή προσβολή ή υπερβολή στον λόγο, αλλά για σαφή προτροπή σε βία.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί του Συμβουλίου της Ευρώπης (coe.int), η χρήση εικόνων που παραπέμπουν σε πραγματικές σκηνές βίας μπορεί να θεωρηθεί «ρητορική μίσους» με ποινικές προεκτάσεις.
Η επέμβαση της Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος
Μετά τη μήνυση που κατατέθηκε το πρωί της Πέμπτης, η Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος άνοιξε φάκελο για τον εντοπισμό του διαχειριστή του λογαριασμού. Αξιοποιώντας ηλεκτρονικά ίχνη και δεδομένα, τα στελέχη της υπηρεσίας κατόρθωσαν να ταυτοποιήσουν τον 52χρονο, ο οποίος εργαζόταν σε τεχνικό συνεργείο στη Νάουσα.
Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας οργανώθηκε αστυνομική επιχείρηση με τη συμμετοχή του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Νάουσας. Ο 52χρονος εντοπίστηκε στον χώρο εργασίας του και συνελήφθη στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, παραδέχθηκε στους αστυνομικούς ότι εκείνος έκανε τις επίμαχες αναρτήσεις.
⸻
Οι κατηγορίες και η δικογραφία
Η ΕΛΑΣ σχημάτισε δικογραφία για:
• Διέγερση σε διάπραξη εγκλημάτων
• Απειλή κατ’ εξακολούθηση
• Εξύβριση κατ’ εξακολούθηση
Όπως ανακοίνωσε επίσημα η Αστυνομία, οι αναρτήσεις του συλληφθέντος δεν περιορίζονταν μόνο σε ύβρεις. Περιείχαν προτροπές σε πράξεις βίας, κάτι που βαραίνει ιδιαίτερα την υπόθεση. Ο κατηγορούμενος οδηγήθηκε στην αρμόδια εισαγγελική αρχή και αναμένεται να απολογηθεί ενώπιον ανακριτή.
Η πολιτική διάσταση
Η υπόθεση δεν είναι μεμονωμένη, καθώς το τελευταίο διάστημα αρκετοί πολιτικοί έχουν καταγγείλει απειλές μέσω διαδικτύου. Ο ίδιος ο Γεωργιάδης τόνισε ότι δεν πρόκειται για προσωπικό ζήτημα εκδίκησης, αλλά για θέμα δημοκρατίας και κοινωνικής ασφάλειας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Δεν μπορούμε να αφήσουμε τη βία και την τοξικότητα να κυριαρχήσουν. Χρειάζεται να βάλουμε όρια».
Αναλυτές σημειώνουν ότι η στοχοποίηση πολιτικών προσώπων μέσω social media έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο την Ελλάδα· αντίστοιχες απειλές έχουν δεχθεί ηγέτες σε όλη την Ευρώπη, γεγονός που έχει οδηγήσει στην αυστηροποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για το cyber hate speech (europa.eu).
Η ευθύνη των χρηστών και τα όρια του διαδικτύου
Η υπόθεση ανοίγει και πάλι τη συζήτηση για τα όρια ανάμεσα στην κριτική και την απειλή. Το Σύνταγμα κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης (hellenicparliament.gr), όμως το ποινικό δίκαιο θέτει σαφή όρια όταν ο λόγος μετατρέπεται σε προτροπή για βία ή σε απειλή κατά ζωής.
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η άρση της ανωνυμίας σε τέτοιες περιπτώσεις είναι απολύτως νόμιμη, καθώς ο νόμος επιτρέπει τη διασταύρωση στοιχείων όταν απειλείται η ζωή ή η σωματική ακεραιότητα πολιτικού προσώπου.
Τι λέει η κοινωνία
Οι αντιδράσεις στα social media ήταν ποικίλες. Κάποιοι εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους στον υπουργό, επισημαίνοντας ότι κανείς δεν πρέπει να κινδυνεύει λόγω πολιτικών διαφωνιών. Άλλοι, ωστόσο, υποστήριξαν ότι η υπόθεση μπορεί να οδηγήσει σε αυστηρότερη επιτήρηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως είπε στο vimaorthodoxias.gr καθηγητής Εγκληματολογίας: «Οι απειλές μέσω διαδικτύου δεν είναι αθώες. Μπορούν να λειτουργήσουν ως σπίθα για πραγματική βία. Η Δικαιοσύνη οφείλει να δράσει αποφασιστικά, αλλά παράλληλα πρέπει να προστατεύσει και το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης».
Η επόμενη μέρα
Ο 52χρονος θα βρεθεί ενώπιον του εισαγγελέα, ενώ η Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος συνεχίζει την έρευνα για τυχόν συνεργούς ή άλλους λογαριασμούς που ενδέχεται να συμμετείχαν στην εκστρατεία απειλών. Ο Γεωργιάδης ξεκαθάρισε ότι θα ζητήσει άρση ανωνυμίας σε κάθε μελλοντική απειλή, ενώ δήλωσε πως δεν θα υποχωρήσει σε κλίμα εκφοβισμού.
Η υπόθεση αυτή αναμένεται να πυροδοτήσει νέο διάλογο για το αν η Ελλάδα χρειάζεται πιο αυστηρό θεσμικό πλαίσιο κατά του διαδικτυακού εκφοβισμού και πώς θα ισορροπήσει ανάμεσα στην ελευθερία λόγου και την προστασία της δημόσιας ασφάλειας.
Το περιστατικό με τις απειλές στον Άδωνι Γεωργιάδη αποδεικνύει πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία στα κοινωνικά δίκτυα: ένα «ποστάρισμα» μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή ποινική υπόθεση. Η ταχύτατη παρέμβαση της ΕΛΑΣ δείχνει ότι το κράτος αντιμετωπίζει πλέον τις διαδικτυακές απειλές με την ίδια βαρύτητα όπως και τις απειλές στον φυσικό χώρο.
Η κοινωνία, από την πλευρά της, καλείται να αναλογιστεί τα όρια και τις ευθύνες που απορρέουν από την ελευθερία του λόγου. Γιατί η δημοκρατία δεν κινδυνεύει από την κριτική, αλλά από τη σιωπή μπροστά στη βία — είτε αυτή εκδηλώνεται στον δρόμο είτε πίσω από μια οθόνη.
