ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ γέμισαν τα πρωτοσέλιδα με «αυξήσεις» και «ανακουφίσεις», όμως πίσω από τους τίτλους κρύβεται ένα γνωστό, τεχνικό αλλά σκληρό εμπόδιο: η προσωπική διαφορά. Κι εδώ δεν χωρούν ωραιοποιήσεις.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Με βάση τα επίσημα στοιχεία που παρουσίασε το οικονομικό επιτελείο, η προσωπική διαφορά μειώνεται κατά 50% το 2026 και μηδενίζεται το 2027.
Αυτό σημαίνει καθαρά ότι η αύξηση των συντάξεων του 2026 δεν θα αφορά 471.000 συνταξιούχους από τους 671.000 που διατηρούν ακόμη προσωπική διαφορά. Οι «ωφελούμενοι» περιορίζονται περίπου σε 200.000, κυρίως όσοι έχουν πολύ μικρή προσωπική διαφορά (π.χ. έως ~30 ευρώ) και συντάξεις πάνω από 1.000 ευρώ. Οι υπόλοιποι; Θα περιμένουν το 2027.
Ακόμα πιο προβληματικό είναι το επικοινωνιακό «παίγνιο» με τις λέξεις: δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι όσοι έχουν προσωπική διαφορά θα λάβουν «τη μισή αύξηση». Δεν ισχύει. Δεν λαμβάνουν την αύξηση του 2026 – λαμβάνουν, ενδεχομένως, άλλες παρεμβάσεις (φορολογικές μειώσεις, εφάπαξ ενίσχυση 250€ υπό προϋποθέσεις), οι οποίες όμως δεν είναι συνταξιοδοτική αύξηση και δεν μπαίνουν στη βάση της σύνταξης. Πρόκειται για βραχύβιες ανάσες, όχι για μόνιμη βελτίωση εισοδήματος.
Τα νούμερα για να μην κοροϊδευόμαστε
Το παράδειγμα με καθαρά 1.080€/μήνα (φορολογητέο 14.000€) είναι αποκαλυπτικό:
• Χωρίς προσωπική διαφορά: 263€ ετήσια αύξηση από τον μηχανισμό ΑΕΠ+πληθωρισμού, +250€ εφάπαξ ενίσχυση Νοεμβρίου (εφόσον δικαιούται), +80€ ελάφρυνση από μειώσεις φόρου = 593€ (ή 343€ αν δεν δικαιούται το 250€).
• Με προσωπική διαφορά: δεν λαμβάνει τα 263€ της αύξησης. Μένει με 80€ από τον φόρο και ενδεχομένως +250€ αν πληροί τα κριτήρια. Δηλαδή 80–330€ ετησίως, στην καλύτερη.
Παρόμοια είναι και τα υπόλοιπα παραδείγματα: όσο μεγαλύτερη η προσωπική διαφορά, τόσο πιο αόρατη η «αύξηση» του 2026. Η ουσία δεν αλλάζει: για εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας η επόμενη πραγματική αύξηση παραπέμπεται στο 2027.
Τι λέει το Υπουργείο και τι προκύπτει στην πράξη
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μίλησε για «ένα έτος» όπου η προσωπική διαφορά θα λειτουργήσει ως «φίλτρο», με ταυτόχρονες φοροελαφρύνσεις. Στην πράξη, όμως, αυτό συντηρεί την ανισότητα μεταξύ παλιών και νέων συνταξιούχων και αφήνει 471.000 ανθρώπους εκτός αυξήσεων για ακόμη ένα έτος. Αν προστεθεί ο υψηλός πληθωρισμός στα αναγκαία αγαθά (τροφές, ενέργεια, υγεία), η πραγματική αγοραστική δύναμη των «εκτός» συνεχίζει να διαβρώνεται.
Ανώτερη υπηρεσιακή παράγοντας του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης που μίλησε στο vimaorthodoxias.gr (στο πλαίσιο του ρεπορτάζ μας) ήταν σαφής: «Η προσωπική διαφορά είναι ένα τεχνικό αποτύπωμα παλαιότερων μεταρρυθμίσεων και δεν μπορείς να το εξαϋλώσεις χωρίς δημοσιονομικό κόστος. Ωστόσο, οφείλουμε να είμαστε ειλικρινείς: το 2026 δεν κερδίζουν όλοι. Η καθολική αποκατάσταση μετατίθεται στο 2027». Η ίδια πηγή επισημαίνει ότι για να μη δημιουργούνται «ψευδείς προσδοκίες», πρέπει κάθε ανακοίνωση να συνοδεύεται από παραδείγματα ανά εισοδηματικό κλιμάκιο, με σαφή διάκριση μεταξύ μόνιμων αυξήσεων και εφάπαξ/φορολογικώνπαρεμβάσεων.
Γιατί δεν αρκούν οι φοροελαφρύνσεις
Η μείωση φόρου έχει αξία, αλλά δεν υποκαθιστά την αύξηση. Πρώτον, δεν ωφελεί εξίσου όσους κινούνται στα χαμηλά κλιμάκια (ή δεν έχουν φορολογητέο περιθώριο). Δεύτερον, δεν ενσωματώνεταιστη σύνταξη – άρα δεν «χτίζει» μελλοντικές αυξήσεις. Τρίτον, οι ενισχύσεις τύπου 250€ είναι στοχευμένες, δεν τις παίρνουν όλοι και δεν είναι διαρθρωτικές. Αν προστεθούν οι αυξημένες δαπάνες υγείας και οι τιμές στα ράφια, το συμπέρασμα είναι αμείλικτο: για μεγάλο μέρος των συνταξιούχων, το 2026 θα μοιάζει πολύ με το 2025.
Οι οργανώσεις προειδοποιούν, οι νομικοί προβάλλουν αντιρρήσεις
Ο πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ Αλέξης Μητρόπουλος ζητά άμεση κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, χαρακτηρίζοντας άδικη την παράταση ως το 2027 και επισημαίνοντας αντισυνταγματικές πλευρές. Πέρα από τη νομική συζήτηση, η κοινωνική πίεση είναι δεδομένη: οι οργανώσεις συνταξιούχων ετοιμάζουν κινητοποιήσεις, ζητώντας πραγματικές αυξήσεις τώρα, όχι το 2027.
Τι θα έπρεπε να γίνει για να μη «παγώσει» άλλο το εισόδημα
1. Ταχύτερη σύγκλιση: Εναλλακτικό σενάριο θα ήταν μια μεγαλύτερη απομείωσητης προσωπικής διαφοράς ή/και στοχευμένη μόνιμη προσαύξηση στο 2026 για χαμηλομεσαίες συντάξεις με υψηλή προσωπική διαφορά.
2. Καθαρή επικοινωνία: Κάθε ανακοίνωση να διαχωρίζει ξεκάθαρα μόνιμη αύξηση, εφάπαξ ενίσχυση, φορολογική ελάφρυνση, ώστε ο συνταξιούχος να μην παραπλανάται.
3. Επικαιροποίηση με πραγματικά στοιχεία ακρίβειας: Η τελική «ετήσια αύξηση» πρέπει να σταθμίζεται με τα ποσοστά πληθωρισμού που μετρά η ΕΛΣΤΑΤ και (για σύγκριση) η Eurostat, ειδικά στα καλάθια κατανάλωσης των ηλικιωμένων.
10 παραδείγματα με νούμερα για το πώς λειτουργεί η προσωπική διαφορά, ώστε να φανεί καθαρά γιατί δεν ωφελούνται όλοι και να μην παραπλανούμε τον κόσμο. Τα ποσά είναι ενδεικτικά, βασισμένα στη λογική των αυξήσεων 2026 (ΑΕΠ + πληθωρισμός), των εφάπαξ ενισχύσεων (250 €) και των φορολογικών ελαφρύνσεων.
Παραδείγματα χωρίς προσωπική διαφορά
1. Σύνταξη 850 € καθαρά, φορολογητέο 10.000 €
• Αύξηση 2026: +214 €
• Επίδομα Νοεμβρίου: +250 €
• Φοροελάφρυνση: +0 (λόγω χαμηλού εισοδήματος)
• Σύνολο: 464 € καθαρά
2. Σύνταξη 1.080 € καθαρά, φορολογητέο 14.000 €
• Αύξηση 2026: +263 €
• Επίδομα Νοεμβρίου: +250 €
• Φοροελάφρυνση: +80 €
• Σύνολο: 593 € καθαρά
3. Σύνταξη 1.460 € καθαρά, φορολογητέο 20.000 €
• Αύξηση 2026: +376 €
• Επίδομα Νοεμβρίου: Δεν το δικαιούται
• Φοροελάφρυνση: +200 €
• Σύνολο: 576 € καθαρά
4. Σύνταξη 1.693 € καθαρά, φορολογητέο 24.000 €
• Αύξηση 2026: +417 €
• Επίδομα Νοεμβρίου: Δεν το δικαιούται
• Φοροελάφρυνση: +280 €
• Σύνολο: 697 € καθαρά
5. Σύνταξη 720 € καθαρά, φορολογητέο 8.000 €
• Αύξηση 2026: +180 €
• Επίδομα Νοεμβρίου: +250 €
• Φοροελάφρυνση: +0
• Σύνολο: 430 € καθαρά
Παραδείγματα με προσωπική διαφορά
6. Σύνταξη 850 € καθαρά, φορολογητέο 10.000 €
• Δεν λαμβάνει αύξηση 214 € (καλύπτεται από την προσωπική διαφορά).
• Επίδομα Νοεμβρίου: +250 €
• Φοροελάφρυνση: +0
• Σύνολο: 250 € καθαρά
7. Σύνταξη 1.080 € καθαρά, φορολογητέο 14.000 €
• Δεν λαμβάνει αύξηση 263 €.
• Επίδομα Νοεμβρίου: +250 € (αν το δικαιούται)
• Φοροελάφρυνση: +80 €
• Σύνολο: 330 € ή μόνο 80 €, αν δεν δικαιούται το επίδομα
8. Σύνταξη 1.460 € καθαρά, φορολογητέο 20.000 €
• Δεν λαμβάνει αύξηση 376 €.
• Επίδομα Νοεμβρίου: Δεν το δικαιούται
• Φοροελάφρυνση: +200 €
• Σύνολο: 200 € καθαρά
9. Σύνταξη 1.693 € καθαρά, φορολογητέο 24.000 €
• Δεν λαμβάνει αύξηση 417 €.
• Επίδομα Νοεμβρίου: Δεν το δικαιούται
• Φοροελάφρυνση: +280 €
• Σύνολο: 280 € καθαρά
10. Σύνταξη 720 € καθαρά, φορολογητέο 8.000 €
• Δεν λαμβάνει αύξηση 180 €.
• Επίδομα Νοεμβρίου: +250 €
• Φοροελάφρυνση: +0
• Σύνολο: 250 € καθαρά
Τι δείχνουν τα παραδείγματα:
• Χωρίς προσωπική διαφορά, οι συνταξιούχοι βλέπουν μόνιμη αύξηση + εφάπαξ + φορολογικές ελαφρύνσεις.
• Με προσωπική διαφορά, κόβεται η αύξηση και μένουν με μικρότερη ενίσχυση, συχνά προσωρινή (250 € επίδομα) ή εξαρτώμενη από τη φορολογία.
• Οι μεγάλοι χαμένοι είναι όσοι έχουν μεγάλη προσωπική διαφορά και εισόδημα πάνω από τα όρια για το 250 €. Αυτοί το 2026 παίρνουν μόνο μια φορολογική ανάσα και περιμένουν το 2027 για πραγματική αύξηση.
Τι ισχύει διοικητικά και πού ενημερώνονται οι πολίτες
Οι διαδικαστικές και μηχανογραφικές εφαρμογές περνούν από e-ΕΦΚΑ και ΗΔΙΚΑ, ενώ οι τελικές εξειδικεύσεις των μέτρων και οι πίνακες φορολογίας δημοσιεύονται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το Υπουργείο Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης. Προσοχή: οι γενικές εξαγγελίες δεν ισοδυναμούν με πίστωση. Μέχρι να εκδοθούν οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις/εγκύκλιοι και να περάσουν στις εφαρμογές, κανένα ποσό δεν είναι οριστικό.
«Παράπλευρη» επικαιρότητα: τι νεότερο υπάρχει για τον Τσιάρα
Στο μέτωπο της πρωτογενούς παραγωγής –που αφορά χιλιάδες συνταξιούχους της υπαίθρου– ο ΥπΑΑΤ Κώστας Τσιάρας επιμένει στο χρονοδιάγραμμα προκαταβολών ΕΛΓΑ τον Οκτώβριο για τον εαρινό παγετό. Αν συμβεί, θα πρόκειται για πραγματική ρευστότητα σε νοικοκυριά αγροτών και αγροτοσυνταξιούχων. Αλλά μέχρι την ανάρτηση των πορισμάτων και την έκδοση εντολών, κρατάμε επιφύλαξη: οι καθυστερήσεις των τελευταίων ετών δεν επιτρέπουν αισιοδοξία «επί χάρτου».
Το αφήγημα «όλοι κερδίζουν» δεν στέκει. Το 2026, 471.000 συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά δεν θα δουν αύξηση στη σύνταξή τους. Περίπου 200.000 θα έχουν περιορισμένο όφελος, κυρίως λόγω μικρής προσωπικής διαφοράς και παράλληλων ρυθμίσεων.
Οι φοροελαφρύνσεις και οι εφάπαξ ενισχύσεις δεν ισοδυναμούν με μόνιμη αύξηση και δεν θεραπεύουν την απώλεια αγοραστικής δύναμης. Αν κάτι οφείλει η Πολιτεία, είναι ειλικρίνεια και ταχύτερη σύγκλιση: να κλείσει «νωρίτερα» τον λογαριασμό της προσωπικής διαφοράς, με δίκαιη στόχευση στους πιο αδύναμους. Μέχρι τότε, ας μην κοροϊδεύουμε τον κόσμο με λεκτικές ακροβασίες. Οι αριθμοί –και οι τσέπες– μιλούν μόνοι τους.
