ΕΛΓΑ: Η εικόνα στις αγροτικές περιοχές της χώρας θυμίζει καζάνι που βράζει. Μετά από έναν «μαύρο» Αύγουστο χωρίς καμία ουσιαστική πίστωση, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι βλέπουν τις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ να μετατίθενται συνεχώς, την ώρα που το κόστος παραγωγής παραμένει δυσβάσταχτο και οι ζημιές από καιρικά φαινόμενα έχουν σωρεύσει απελπισία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Οι αρμόδιοι εμφανίζονται αδιάφοροι, παραπέμποντας τις πληρωμές για τον Σεπτέμβριο, με τον αγροτικό κόσμο να νιώθει για ακόμη μία φορά εγκαταλελειμμένος.
Χωρίς καμία πίστωση μέσα στον Αύγουστο
Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις, καμία πίστωση δεν πραγματοποιήθηκε ούτε για τα παλιά βιολογικά, ούτε για εκκρεμείς αποζημιώσεις. Η ΔΥΠΑ, ο ΟΠΕΚΕΠΕ και ο ΕΛΓΑ παραμένουν σε «θερινή νάρκη», με τους υπουργούς σε διακοπές και τους αγρότες σε απόγνωση. Οι τοπικές ενώσεις παραγωγών καταγγέλλουν ότι η αντιμετώπιση του αγροτικού κόσμου μοιάζει εκδικητική, λες και οι ίδιοι ευθύνονται για την κατάρρευση των οργανισμών.
Η απογοήτευση εντείνεται από το γεγονός ότι η κυβέρνηση γνώριζε τα τεράστια κενά στον ΕΛΓΑ, αλλά δεν προχώρησε έγκαιρα σε ενισχύσεις ρευστότητας ή σε fast track εκκαθαρίσεις.
Οι πληρωμές που έρχονται τις επόμενες πέντε εβδομάδες
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ο ΕΛΓΑ έχει προγραμματίσει ένα πακέτο πληρωμών που θα ξεδιπλωθεί σταδιακά από τις αρχές Σεπτεμβρίου έως και το τέλος του μήνα. Πρόκειται για καθυστερημένες αποζημιώσεις που αφορούν ζημιές από παγετούς, χαλαζοπτώσεις και πλημμύρες.
- Πρώτη εβδομάδα Σεπτεμβρίου (1–6/9):Αναμένονται πληρωμές περίπου 28 εκατ. ευρώ για ζημιές από τον παγετό της άνοιξης 2024, με έμφαση σε δενδρώδεις καλλιέργειες (ροδάκινα, αμύγδαλα, κεράσια) σε Κεντρική Μακεδονία και Θεσσαλία.
- Δεύτερη εβδομάδα Σεπτεμβρίου (8–13/9):Σειρά θα πάρουν αποζημιώσεις περίπου 20 εκατ. ευρώ για χαλαζοπτώσεις του καλοκαιριού 2024, που έπληξαν κυρίως αμπελώνες, βαμβάκι και καπνά στη Βόρεια Ελλάδα.
- Τρίτη εβδομάδα Σεπτεμβρίου (15–20/9):Θα καταβληθούν περίπου 15 εκατ. ευρώ σε κτηνοτρόφους για ζημιές σε ζωικό κεφάλαιο και υποδομές (στάβλοι, αποθήκες ζωοτροφών) από πλημμυρικά φαινόμενα.
- Τέταρτη εβδομάδα Σεπτεμβρίου (22–27/9):Αναμένονται 25 εκατ. ευρώ για παραγωγούς που είδαν καλλιέργειες βαμβακιού και καλαμποκιού να καταστρέφονται από τον ανοιξιάτικο παγετό του 2024.
- Πέμπτη εβδομάδα (τέλος Σεπτεμβρίου):Θα ολοκληρωθεί η εκκαθάριση με 12 εκατ. ευρώ σε παραγωγούς ελιάς και εσπεριδοειδών, που υπέστησαν μεγάλες απώλειες στη Δυτική Ελλάδα και την Πελοπόννησο.
Συνολικά, μέσα στις πέντε εβδομάδες του Σεπτεμβρίου αναμένεται να καταβληθούν περισσότερα από 100 εκατ. ευρώ σε αγρότες και κτηνοτρόφους.
Η οργή του κόσμου και το «ράπισμα» των eco-schemes
Σαν να μην έφταναν οι καθυστερήσεις του ΕΛΓΑ, έρχεται και το νέο χτύπημα με τα eco-schemes, όπου αιφνιδίως 2 στους 3 αγρότες μένουν εκτός, παρά τις υποσχέσεις και τις δαπανηρές πιστοποιήσεις που προχώρησαν. Πρόκειται για απώλεια περίπου 30 ευρώ ανά στρέμμα, ένα σοβαρό πλήγμα ειδικά σε μικρούς παραγωγούς.
«Το κράτος μας κορόιδεψε. Μας έβαλε να πληρώσουμε πιστοποιήσεις και τώρα μας λέει ότι δεν υπάρχει χώρος. Δεν γίνεται να αντιμετωπίζουν έτσι τον αγροτικό κόσμο», δήλωσε χαρακτηριστικά παραγωγός από τη Βοιωτία στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Το «ραντεβού» στη ΔΕΘ και η κρυφή ατζέντα
Η οργή και η αγανάκτηση κορυφώνονται ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Αγρότες ετοιμάζονται να μεταφέρουν την πίεσή τους στους δρόμους, με μπλόκα και συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας. Η κυβέρνηση αναμένεται να επιχειρήσει επικοινωνιακή διαχείριση, παρουσιάζοντας υποσχέσεις για τακτικές πληρωμές και νέα μέτρα στήριξης.
Ωστόσο, οι αγρότες δηλώνουν ότι δεν θα αρκεστούν σε λόγια. «Θέλουμε χρονοδιάγραμμα, θέλουμε πράξεις, όχι άλλα κενά υποσχέσεων» σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Ο Σεπτέμβριος θα είναι καθοριστικός για την αγροτική οικονομία. Εάν τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα του ΕΛΓΑ, τότε οι αποζημιώσεις θα προσφέρουν μια μικρή ανάσα. Εάν όμως οι πληρωμές καθυστερήσουν ξανά, το φθινόπωρο προμηνύεται εκρηκτικό, με κινητοποιήσεις και κοινωνική αναταραχή.
Η κατάσταση δεν αφορά μόνο τους αγρότες. Αφορά το σύνολο της κοινωνίας και της αγοράς τροφίμων, όπου οι καθυστερήσεις στις πληρωμές οδηγούν σε αλυσιδωτές αντιδράσεις: έλλειψη ρευστότητας, ακρίβεια στα προϊόντα, εγκατάλειψη καλλιεργειών. Και όσο οι υπουργοί παραπέμπουν το πρόβλημα στο μέλλον, οι αγρότες καλούνται να κρατήσουν ζωντανή την παραγωγή με «αέρα».
